Động lực cho vùng khó ở Bắc Ninh phát triển

Phát triển kinh tế - xã hội tại các xã khó khăn luôn được Bắc Ninh xác định là nhiệm vụ quan trọng, nhằm tạo động lực phát triển đồng đều, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng. Từ đầu tư kết cấu hạ tầng, hỗ trợ sinh kế, giảm nghèo, đào tạo nghề đến giáo dục, y tế, chuyển đổi số… các nguồn lực được ưu tiên, nhất là những địa bàn còn nhiều khó khăn. Qua đó, diện mạo nông thôn miền núi, các vùng khó khăn từng bước đổi thay, đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng được nâng lên. Đến hết năm 2025, toàn tỉnh còn hơn 4,8 nghìn hộ nghèo, chiếm 0,56%; hơn 13,5 nghìn hộ cận nghèo, chiếm 1,58% theo chuẩn nghèo, cận nghèo giai đoạn 2021 - 2025.

Mô hình trồng rừng kinh tế của gia đình chị Mông Thị Đức, thôn Việt Tiến, xã Đại Sơn có hiệu quả cao.

Thực hiện chủ trương của Trung ương, tỉnh đã ban hành các kế hoạch triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030. Riêng năm 2026, tổng kế hoạch vốn dự kiến thực hiện gần 1,3 nghìn tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Trung ương hơn 198,3 tỷ đồng; ngân sách tỉnh hơn 307,4 tỷ đồng; vốn lồng ghép từ các chương trình, dự án khác hơn 436,2 tỷ đồng; ngân sách xã, tín dụng chính sách, nguồn lực doanh nghiệp và huy động tự nguyện của cộng đồng, người dân hơn 322,4 tỷ đồng. Điểm đáng chú ý là năm nay, tỉnh đã phân cấp cho HĐND cấp xã quyết định phân bổ, điều chỉnh chi tiết kế hoạch vốn thực hiện chương trình; phê duyệt danh mục dự án đầu tư công được phân cấp cho cấp xã quản lý.

Xã Đại Sơn có hơn 73% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo cao, giao thông cách trở khiến địa phương chưa thu hút được doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn. Theo đồng chí Hoàng Văn Quân, Bí thư Đảng ủy xã Đại Sơn, trong năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030, xã xác định sẽ đầu tư hàng loạt công trình hạ tầng giao thông, nước sạch và các mô hình phát triển kinh tế gắn với chuyển đổi số. Năm 2026, xã được phân bổ hơn 11,27 tỷ đồng. Đảng ủy xã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, tổ chức triển khai thực hiện theo phương châm “5 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ kết quả). Định kỳ hằng tuần, hằng tháng, địa phương kiểm đếm tiến độ để kịp thời phát hiện khó khăn, vướng mắc và tháo gỡ.

Giai đoạn 2026 - 2030, Bắc Ninh đặt mục tiêu phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo hướng toàn diện hơn. Không chỉ có đường, trường, trạm, các chương trình còn hướng tới giáo dục, đào tạo nghề, tín dụng chính sách, chuyển đổi số, phát triển kinh tế nông thôn, bảo tồn văn hóa và nâng cao năng lực cộng đồng. Theo kế hoạch, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu tỷ lệ hộ nghèo dưới 1%; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều tại các xã đặc biệt khó khăn xuống dưới 10%; vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cơ bản không còn xã đặc biệt khó khăn. Thu nhập bình quân của người dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi phấn đấu tăng gấp 2 lần năm 2025. Năm 2026, tỉnh phấn đấu tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm còn 5%, trong đó tại các xã đặc biệt khó khăn dưới 20%.

Ở vùng khó, một tuyến đường được cứng hóa, công trình dân sinh được đầu tư, nguồn vốn tín dụng đến kịp thời, đúng đối tượng hay một lớp đào tạo nghề phù hợp đều có thể trở thành điểm khởi đầu cho sự thay đổi.

Cách đây 3 năm, chị Lý Thị Ánh, thôn Đá Bờ, xã Tuấn Đạo được tham gia lớp đào tạo nghề may công nghiệp. Có nghề trong tay, sau thời gian làm công nhân, chị quyết định về nhà vay vốn mở xưởng may gia công, tạo việc làm cho 12 - 15 lao động. Chị Ánh chia sẻ: “Ở vùng khó, có đường đi thuận lợi, có vốn và được hướng dẫn cách làm ăn thì người dân mới có thể thay đổi cuộc sống. Trước đây, nhiều gia đình muốn phát triển sản xuất nhưng thiếu vốn, thiếu kỹ thuật nên chỉ làm đủ ăn. Nay được Nhà nước và địa phương quan tâm, chúng tôi có thêm niềm tin để mạnh dạn phát triển sản xuất, có đời sống ổn định, khá giả”.

Tại xã Sơn Động, ngay sau khi có quyết định giao vốn, địa phương tiến hành rà soát các chỉ tiêu, xác định những tiêu chí còn thiếu, cần thực hiện để bảo đảm nguồn vốn được sử dụng đúng mục tiêu, hiệu quả. Xã dự kiến tập trung đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông, môi trường, phát triển sản xuất. Không dừng lại ở hỗ trợ đơn thuần cho - tặng, địa phương chuyển mạnh theo hướng hỗ trợ nguồn lực, trao sinh kế, tạo động lực để người nghèo, cận nghèo chủ động vươn lên.

Theo đồng chí Bùi Quang Phát, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, đích đến của các chương trình mục tiêu quốc gia là tạo dựng năng lực phát triển lâu dài cho cộng đồng, để người dân vùng dân tộc thiểu số, miền núi và địa bàn khó khăn có thêm cơ hội học nghề, có việc làm, có thu nhập và tự tin vươn lên. Để nguồn lực đến đúng nơi, đúng mục tiêu, việc phân cấp mạnh hơn cho cơ sở sẽ giúp chính sách sát thực tiễn, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực tổ chức thực hiện. Đây là vấn đề các địa phương đặc biệt quan tâm khi triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia.