Động lực để doanh nghiệp cung ứng Việt Nam nâng cấp trong chuỗi giá trị toàn cầu

27 doanh nghiệp được trao chứng nhận nhà cung ứng xuất sắc Việt Nam ở các lĩnh vực: cơ khí chế tạo, điện tử tin học, dệt may da giày, công nghiệp thực phẩm và các lĩnh khác. (Ảnh: PV)

Nhìn lại chặng đường 40 năm Đổi mới từ năm 1986 đến nay, Việt Nam đã đạt được những thành tựu rất đáng tự hào. Thu nhập bình quân đầu người tăng hơn 67 lần (từ 74 USD lên 5.026 USD), độ mở kinh tế thuộc nhóm cao nhất thế giới, với tổng kim ngạch thương mại tương đương khoảng 200% GDP. Việt Nam đã vươn lên trở thành điểm xuất nhập khẩu quan trọng của khu vực và thế giới.

Năm 2025 là một năm đầy biến động của kinh tế thế giới, đồng thời cũng mở ra nhiều cơ hội mới khi chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ. Các dòng đầu tư hiện nay không chỉ tìm kiếm chi phí thấp, mà ưu tiên những quốc gia có hệ sinh thái cung ứng ổn định, tin cậy, linh hoạt và bền vững. Trong bối cảnh đó, nhà cung ứng không chỉ là mắt xích trong chuỗi sản xuất mà phải trở thành đối tác chiến lược, cùng doanh nghiệp đầu chuỗi đồng hành nâng cao chất lượng sản phẩm, giá trị gia tăng và là “lá chắn” giúp nền kinh tế nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.

Hình thành lực lượng nhà cung ứng nội địa đủ mạnh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), việc đơn vị triển khai Chương trình bình chọn “Nhà cung ứng xuất sắc Việt Nam 2025”, nhằm nhận diện, biểu dương những doanh nghiệp cung ứng đã có những kết quả sản xuất kinh doanh tích cực trong thời gian qua góp phần hình thành lực lượng nhà cung ứng nội địa đủ mạnh để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI phát biểu tại phiên thứ hai Lễ Công bố kết quả Chương trình bình chọn nhà cung ứng xuất sắc Việt Nam năm 2025.

Thông tin này được nhấn mạnh trong khuôn khổ Diễn đàn “Nhà cung ứng Việt Nam - Hành trình vươn tới sự xuất sắc” và Lễ công bố kết quả Chương trình bình chọn Nhà cung ứng xuất sắc Việt Nam năm 2025 diễn ra chiều qua (29/1) tại trụ sở của VCCI.

Khẳng định chương trình bình chọn Nhà cung ứng xuất sắc Việt Nam 2025 không chỉ là hoạt động bình chọn, vinh danh các doanh nghiệp cung ứng tiêu biểu, mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong việc hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển đội ngũ doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh, có năng lực cạnh tranh khu vực và toàn cầu, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng cho rằng, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, các nhà cung ứng Việt Nam cần chuyển từ vai trò đơn thuần là mắt xích sản xuất sang đối tác chiến lược, có năng lực công nghệ, đổi mới sáng tạo và quản trị chuỗi giá trị gắn với phát triển bền vững.

Thực tế, chuỗi cung ứng toàn cầu ngày nay không còn là những mối quan hệ mua-bán đơn lẻ, mà đang phát triển thành các hệ sinh thái phức hợp, nơi hội tụ của công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng, trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, vị thế của doanh nghiệp không còn được quyết định chủ yếu bởi chi phí, mà bởi năng lực thực chất, độ tin cậy và khả năng đồng hành lâu dài.

Các diễn giả trao đổi, thảo luận tại diễn đàn trong chương trình.

Chung nhận định trên, đại diện các cơ quan quản lý, doanh nghiệp đầu chuỗi và nhà cung ứng đã cùng phác họa bức tranh tổng thể về kinh tế và công nghiệp Việt Nam.

Ông Phạm Văn Quân, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công thương) đánh giá, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam ước đạt 930 tỷ USD, tăng 18,2% so năm 2024, đưa Việt Nam vào nhóm 15 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới. GDP tăng 8,02%, cao nhất trong 5 năm gần đây và dẫn đầu ASEAN; chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) toàn ngành tăng 9,2%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 10,5%.

Ông Phạm Văn Quân nhìn nhận, năm 2025, dù kinh tế toàn cầu biến động, sản xuất công nghiệp Việt Nam vẫn ghi nhận những tín hiệu tích cực, nhiều ngành chủ lực tăng trưởng khá, một số doanh nghiệp nội địa đầu chuỗi bắt đầu thể hiện vai trò dẫn dắt. Tuy vậy, những thách thức về tính ổn định của tăng trưởng, phụ thuộc vào doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (FDI) trong xuất khẩu và nhập khẩu nguyên liệu đầu vào vẫn là bài toán cần lời giải dài hạn.

Tập trung làm rõ những tiêu chí cốt lõi tạo nên một nhà cung ứng xuất sắc trong bối cảnh mới, đại diện các doanh nghiệp đầu chuỗi như Honda Việt Nam cho rằng, bên cạnh năng lực sản xuất, các nhà cung ứng Việt Nam cần đáp ứng ngày càng cao các yêu cầu về chất lượng, chi phí, tiến độ giao hàng, năng lực tài chính, quản trị rủi ro, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững theo chuẩn mực quốc tế.

Bà Lương Thị Mỹ Huệ, đại diện một trong 27 doanh nghiệp nhận vinh danh lần này.

Trong khi đó, chia sẻ với phóng viên Báo Nhân Dân sau khi nhận vinh danh, bà Lương Thị Mỹ Huệ, Đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Công ty Trách nhiệm hữu hạn thảo dược Tây Nguyên (DATO) đến từ Kon Tum (Quảng Ngãi) cho biết, trong tổng số 27 doanh nghiệp được vinh danh trên cả nước, chúng tôi tự hào là một trong những doanh nghiệp được trao chứng nhận ở lĩnh vực công nghiệp thực phẩm. "Danh hiệu này có ý nghĩa quan trọng, nhằm ghi nhận các doanh nghiệp trong đó có DATO chúng tôi có năng lực cung ứng, quản trị chất lượng và định hướng phát triển bền vững trong chuỗi giá trị. Đồng thời, danh hiệu này cũng là sự khẳng định năng lực và uy tín của chúng tôi, là động lực để doanh nghiệp chúng tôi tiếp tục nâng cao chất lượng, mở rộng hợp tác và phát triển theo hướng hiệu quả-nhân văn-bền vững", bà Huệ nói.

Bản thân các doanh nghiệp được vinh danh cũng chung chia sẻ, danh hiệu "Nhà cung ứng xuất sắc Việt Nam 2025" không phải là đích đến, mà là động lực để doanh nghiệp tiếp tục tự hoàn thiện. Giá trị lớn nhất của chương trình nằm ở quá trình doanh nghiệp tự rà soát, tự đánh giá nghiêm túc theo các tiêu chí chuẩn mực, từ đó xác định con đường phát triển dài hạn.

Đã đến lúc nhà cung ứng Việt Nam trở thành các đối tác chiến lược trong chuỗi giá trị toàn cầu

Nhiều ý kiến thống nhất rằng, đã đến lúc nhà cung ứng Việt Nam cần chuyển từ vai trò “mắt xích phụ trợ” sang đối tác chiến lược, có khả năng tham gia quá trình thiết kế, cải tiến sản phẩm, làm chủ công nghệ và quản trị chuỗi giá trị.

Tại diễn đàn, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương cũng cho rằng, trong bối cảnh mô hình tăng trưởng đang chuyển dịch và chuỗi giá trị toàn cầu vận hành theo logic hệ sinh thái, doanh nghiệp không thể phát triển đơn lẻ. Nhà cung ứng trở thành nền tảng then chốt của năng lực tự chủ và an ninh kinh tế quốc gia. Tư duy về cung ứng vì vậy cần được nhìn nhận ở tầm chiến lược quốc gia, không chỉ là câu chuyện cung cấp đầu vào, mà là một cấu phần quan trọng của sức cạnh tranh tổng thể của nền kinh tế.

Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương.

Theo ông Nguyễn Đức Hiển, khi Nhà nước chuyển mạnh sang vai trò kiến tạo, xây dựng khung chính sách và trao “sân chơi” cho doanh nghiệp, hiệp hội, Trường đại học và các tổ chức trung gian, các nhà cung ứng Việt Nam cần chủ động nắm bắt định hướng mới, đẩy nhanh tái cấu trúc, nâng cấp công nghệ, tiêu chuẩn và năng lực quản trị để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Khẳng định vai trò đồng hành, Phó Chủ tịch VCCI Bùi Trung Nghĩa cho biết, VCCI sẽ tiếp tục coi việc xây dựng và phát triển lực lượng nhà cung ứng Việt Nam là một nhiệm vụ trọng tâm, từ phản ánh, kiến nghị chính sách, thúc đẩy kết nối thị trường, kết nối chuỗi cung ứng, đến tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp vừa và nhỏ, giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.

Trong khuôn khổ sự kiện, khu vực trưng bày gian hàng đã giới thiệu sản phẩm, giải pháp và năng lực của các nhà cung ứng tiêu biểu, tạo điều kiện kết nối trực tiếp giữa người mua và nhà cung ứng, từ đó góp phần thúc đẩy hợp tác thực chất trong chuỗi cung ứng.

Dự tính, chương trình vinh danh các nhà cung ứng xuất sắc sẽ tổ chức 2 năm/lần nhằm góp phần thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp lớn với doanh nghiệp nhỏ và vừa, giữa người mua và nhà cung ứng, qua đó đóng góp thiết thực cho mục tiêu phát triển kinh tế bền vững dựa vào năng lực nội sinh của Việt Nam.

HÂN NGUYỄN