Động lực mới cho sự phát triển của tỉnh

Chuyển đổi số đi vào đời sống người dân

Chị Nông Thị May, ở xóm Tân Hòa, xã Canh Tân nay chỉ cần mở điện thoại là kiểm tra được tình trạng giải quyết hồ sơ hành chính của gia đình. Công việc chỉ diễn ra trong vài phút. Với chị, đó là điều bình thường của hôm nay, nhưng cách đây vài năm lại là chuyện khó hình dung. Chị May cho biết: Trước đây làm giấy tờ gì cũng phải đến cơ quan hỏi trực tiếp. Giờ được cán bộ hướng dẫn, tôi đã biết sử dụng điện thoại để tra cứu thông tin, thanh toán tiền điện, tiền nước và thực hiện một số thủ tục trực tuyến, đỡ phải đi lại nhiều, nhất là với người dân ở xa trung tâm như chúng tôi.

Từ câu chuyện của chị May có thể thấy chuyển đổi số đang từng bước đi vào đời sống người dân một cách tự nhiên. Điều quan trọng hơn là những tiện ích đó không chỉ xuất hiện ở khu vực đô thị mà đã lan tỏa đến nhiều xã vùng sâu, vùng xa.

Đằng sau những thay đổi đó là nỗ lực của cả hệ thống chính trị trong việc đưa công nghệ số đến gần hơn với người dân. Toàn tỉnh hiện duy trì 1.431 tổ công nghệ số cộng đồng với 12.151 thành viên. Đây là lực lượng trực tiếp đến từng xóm, từng hộ gia đình để hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, cài đặt định danh điện tử và nâng cao kỹ năng tham gia môi trường số an toàn.

Những chuyển biến ở cơ sở được phản ánh bằng con số cụ thể. Đến giữa tháng 5/2026, tỷ lệ hồ sơ được nộp trực tuyến trên địa bàn tỉnh đạt 76,8%; tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 82,83% với hơn 18.300 hồ sơ được thực hiện qua môi trường số. Tỷ lệ số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt gần 86%; tỷ lệ cấp kết quả điện tử đạt trên 86%.

Quan tâm phát triển hạ tầng số và nguồn nhân lực số

Để chuyển đổi số đi vào cuộc sống, hạ tầng số phải đi trước một bước. Đây là nhiệm vụ không hề đơn giản bởi địa hình rộng, chia cắt mạnh, nhiều khu vực dân cư sống phân tán. Nhưng cũng chính từ những khó khăn đó, tỉnh xác định phát triển hạ tầng số là nhiệm vụ nền tảng. Đến nay, mạng cáp quang đã phủ đến 100% xã trên địa bàn tỉnh. Tỷ lệ hộ gia đình được phủ sóng di động đạt gần 99%. Toàn tỉnh có 1.604 vị trí cột, nhà trạm BTS và 288 trạm phát sóng 5G được triển khai tại các khu vực trung tâm.

Đáng chú ý, số thôn, bản chưa có sóng di động giảm từ 360 thôn, bản năm 2022 xuống còn 45 thôn, bản vào đầu tháng 5/2026. Điều đó đồng nghĩa với hàng nghìn người dân vùng sâu, vùng xa có thêm cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số và các tiện ích của thời đại công nghệ.

Người dân thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số.

Cùng với hạ tầng viễn thông, hệ thống dữ liệu và nền tảng số của tỉnh tiếp tục được hoàn thiện. Trung tâm dữ liệu trên nền tảng điện toán đám mây được đưa vào vận hành, phục vụ hoạt động của chính quyền số. Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh được kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các nền tảng dùng chung của Trung ương.

Song song với đầu tư hạ tầng là phát triển nguồn nhân lực số. Trong năm 2026, tỉnh triển khai 27 lớp đào tạo, bồi dưỡng về kỹ năng số, dữ liệu số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho cán bộ, công chức, viên chức. Trong đó có 10 lớp về kỹ năng số, 10 lớp về ứng dụng AI và 5 lớp về quản lý dữ liệu số với khoảng 750 học viên tham gia.

Các chương trình hợp tác với Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Ban Quản lý Khu Nông nghiệp Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều đơn vị khác đang mở ra cơ hội tiếp cận những xu hướng công nghệ mới cho đội ngũ cán bộ, doanh nghiệp trên địa bàn.

Mở không gian phát triển mới

Những tháng đầu năm 2026, tỉnh quản lý và triển khai 46 nhiệm vụ khoa học và công nghệ, trong đó có 37 nhiệm vụ cấp tỉnh, 7 nhiệm vụ cấp cơ sở cùng nhiều nhiệm vụ phối hợp với các bộ, ngành Trung ương. Nhiều đề tài tập trung vào ứng dụng công nghệ sinh học, phát triển nông nghiệp thông minh, bảo tồn nguồn gen quý và nâng cao giá trị các sản phẩm đặc sản địa phương.

Khu sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao thuộc Đề án Nông nghiệp thông minh của tỉnh tiếp tục được nghiên cứu, vận hành thử nghiệm. Hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hóa của tỉnh được duy trì và đang thực hiện kết nối với cổng truy xuất nguồn gốc quốc gia.

Trong lĩnh vực du lịch, chuyển đổi số đang mở ra cách tiếp cận hoàn toàn mới. Tỉnh thực hiện số hóa 300 điểm ảnh 3D/360 trên mặt đất, 120 điểm ảnh 3D/360 trên không; xây dựng mô hình 3D cho 5 hiện vật tiêu biểu; số hóa dữ liệu thuyết minh bằng tiếng Việt và tiếng Anh tại 58 điểm du lịch, di tích lịch sử. Ứng dụng du lịch thông minh Cao Bằng Tourism được đưa vào vận hành, giúp du khách dễ dàng tra cứu thông tin, trải nghiệm điểm đến và tiếp cận các dịch vụ du lịch trên điện thoại thông minh.

Những kết quả bước đầu đang góp phần thúc đẩy kinh tế số của tỉnh. Trong giai đoạn 2021 - 2025, tỷ trọng kinh tế số trong GRDP của Cao Bằng đạt bình quân khoảng 7,42%.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nông Thị Thanh Huyền, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là cơ hội để Cao Bằng rút ngắn khoảng cách phát triển với các địa phương khác. Trong quá trình đó, người dân và doanh nghiệp được xác định là trung tâm, đổi mới sáng tạo là động lực, dữ liệu là tài nguyên để tạo ra những giá trị mới. Những kết quả bước đầu đạt được đã tạo nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục phát triển nhanh và bền vững.

Năm 2026 tỉnh bố trí hơn 101 tỷ đồng cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; trong đó hơn 40,4 tỷ đồng dành cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, hơn 60,6 tỷ đồng dành cho chuyển đổi số. Đây sẽ là nguồn lực quan trọng để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mở ra bước phát triển mới cho tỉnh trong giai đoạn tới.