Động lực tăng trưởng kinh tế từ chuyển đổi số

Hà Nội dẫn đầu về Chỉ số đổi mới sáng tạo

Là trung tâm của cả nước về văn hóa, khoa học, giáo dục, kinh tế, Hà Nội hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển KHCN. Thực tế cho thấy, trong những năm qua, Hà Nội đã triển khai hiệu quả các nghị quyết lớn của Trung ương và Thành ủy về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, mang lại những chuyển biến tích cực trong tiến trình chuyển đổi số. Hà Nội hiện dẫn đầu cả nước về Chỉ số chuyển đổi số (DTI) cấp tỉnh.

Hà Nội cũng giữ vị trí số 1 trong bảng xếp hạng các tỉnh, thành phố về Chỉ số đổi mới sáng tạo (PII) cấp địa phương năm 2025, qua đó củng cố vị thế dẫn đầu về chỉ số này trong 3 năm liên tiếp.

Sản phẩm công nghệ được giới thiệu tại TechFest Việt Nam 2025 diễn ra ở Hà Nội.

Tỷ lệ doanh nghiệp của thành phố có hoạt động đổi mới sáng tạo đạt trên 50%, riêng các ngành công nghệ thông tin, thương mại-dịch vụ có tỷ lệ trên 70%. Thành phố cũng hình thành hơn 5.000 tổ công nghệ số cộng đồng, đưa chuyển đổi số gần gũi hơn với cuộc sống của người dân.

Tại Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hà Nội khóa XVIII, nhấn mạnh tầm trọng của KHCN đối với sự phát triển của thành phố, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội lưu ý, để đạt mục tiêu tăng trưởng từ 11% trở lên trong năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, thành phố phải đổi mới mô hình phát triển. Mô hình tăng trưởng mới phải lấy KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực trung tâm, bảo đảm sự phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô trong thời gian tới.

Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, những kết quả về KHCN, đổi mới sáng tạo đạt được vẫn chưa tương xứng với tiềm lực của Thủ đô. Thực tế cho thấy, tốc độ bứt phá về KHCN của thành phố còn chậm. Quy mô, tiềm lực và trình độ công nghệ của thành phố vẫn có khoảng cách đáng kể so với nhóm các quốc gia phát triển. Hà Nội có nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, có cộng đồng doanh nghiệp đông đảo nhưng lại thiếu cơ chế liên kết đủ mạnh để tạo ra sức lan tỏa.

Từ hoàn thiện thể chế đến kiến tạo hành động

Trước thực tế đó, Hà Nội cần xây dựng một hành lang pháp lý đủ mạnh để kiến tạo nền tảng cho các hoạt động đầu tư phát triển KHCN. Vì vậy, việc HĐND TP Hà Nội ban hành đồng loạt 6 nghị quyết về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xem là dấu ấn của thành phố trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, là bước đi quan trọng góp phần xây dựng nền móng vững chắc, tạo đà cho giai đoạn phát triển mới. Trong đó có nhiều quyết định liên quan đến các lĩnh vực mới như đề án thí điểm thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm, sàn giao dịch công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội.

Tuy nhiên, nghị quyết mới chỉ là điểm khởi đầu. Để KHCN thực sự phát triển thì cần có các chương trình hành động nhằm cụ thể hóa các chủ trương của thành phố. Mới đây, UBND TP Hà Nội đã ban hành kế hoạch triển khai 6 nghị quyết về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, thành phố tiếp tục đẩy mạnh mô hình hợp tác “3 nhà”: Nhà nước-nhà khoa học-nhà doanh nghiệp, hình thành chuỗi liên kết nghiên cứu, sản xuất, thương mại hóa sản phẩm KHCN để tạo ra giá trị kinh tế-xã hội và từ đó lại hình thành các yêu cầu, vấn đề mới đặt ra cho KHCN, làm cơ sở cho chu kỳ tiếp theo.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh thu hút các tổ chức, doanh nghiệp có tiềm lực tham gia hoạt động KHCN, đổi mới sáng tạo của thành phố. Hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tiếp cận nguồn vốn từ quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ phát triển KHCN của thành phố và các nguồn vốn xã hội hóa.

UBND thành phố xác định, trong giai đoạn 2026-2030, Hà Nội lấy KHCN, đổi mới sáng tạo và kinh tế số làm động lực tăng trưởng chủ đạo. Thành phố tập trung phát triển hạ tầng số, dữ liệu dùng chung và trí tuệ nhân tạo. Hình thành và vận hành có hiệu quả hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo, thị trường KHCN của Thủ đô, trong đó Nhà nước đóng vai trò hướng dẫn, khuyến khích, tạo hành lang pháp lý, môi trường hoạt động, hỗ trợ hạ tầng cơ bản và vốn mồi. Các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia một cách chủ động, sáng tạo, đóng góp nguồn lực, tạo ra lợi ích hợp pháp cho bản thân và xã hội.

Việc Hà Nội tổ chức thành công Ngày hội khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2025 (TechFest Việt Nam 2025) tại không gian mở xung quanh hồ Hoàn Kiếm, thu hút đông đảo người dân, doanh nghiệp tham gia là minh chứng rõ nét cho quyết tâm cụ thể hóa các chủ trương của thành phố về phát triển KHCN.

Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, thông qua TechFest, các nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà đầu tư sẽ kết nối và tìm được thị trường mới; các bạn sinh viên có thể tìm thấy môi trường tương tác; còn người dân được chứng kiến, tìm hiểu về các sản phẩm, thành tựu của KHCN được ứng dụng trong cuộc sống, qua đó cảm nhận rõ ràng, trực quan hơn về chuyển đổi số.

Có thể thấy, khi các nghị quyết được triển khai đồng bộ, hiệu quả, được kiểm chứng bằng kết quả cụ thể trong thực tiễn thì sẽ tạo sức lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong cộng đồng, đưa KHCN trở thành động lực phát triển không chỉ của thành phố mà còn của mỗi người dân, doanh nghiệp.