Động lực tăng trưởng từ khu vực FDI

Bức tranh kinh tế Thái Nguyên những năm gần đây cho thấy khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ngày càng khẳng định vai trò trụ cột. Không chỉ đóng góp lớn về quy mô, khu vực FDI còn giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng công nghiệp, xuất khẩu, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế... Ảnh: T.L

Trụ cột tăng trưởng gắn với các khu công nghiệp trọng điểm

Năm 2025, giá trị sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên ước đạt 1.058.000 tỷ đồng, tăng 6,37% so với năm trước. Trong cơ cấu chung, khu vực doanh nghiệp FDI giữ vai trò chủ lực, chiếm gần 93% quy mô sản xuất toàn ngành. Kim ngạch xuất khẩu ước đạt 29,9 tỷ USD, tăng khoảng 9%, đưa Thái Nguyên tiếp tục nằm trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước, trong đó khối FDI đóng góp khoảng 97%. Các chỉ số này phản ánh rõ vị trí then chốt của khu vực FDI đối với tăng trưởng công nghiệp và tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của tỉnh.

Vai trò của khu vực FDI được thể hiện rõ trong cấu trúc tăng trưởng và động lực phát triển của nền kinh tế địa phương, gắn chặt với sự hình thành và phát triển của các khu công nghiệp (KCN) trọng điểm.

Phát huy lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng giao thông kết nối thuận lợi và môi trường đầu tư ngày càng thông thoáng, Thái Nguyên đã hình thành những cực tăng trưởng công nghiệp rõ nét tại các KCN. Hiện nay, tỉnh có 19 KCN được phê duyệt với tổng diện tích quy hoạch trên 6.400ha, trong đó 12 KCN đã được thành lập và 6 KCN đi vào hoạt động. Tại các KCN Yên Bình và Điềm Thụy khu A, hoạt động sản xuất diễn ra ổn định và tiếp tục mở rộng.

Công ty TNHH Trina Solar Cell (KCN Yên Bình) chuyên sản xuất tấm tế bào quang điện (pin năng lượng mặt trời) với quy mô 560 triệu tấm/năm. Ảnh: T.L

KCN Yên Bình được xác định là đầu tàu thu hút đầu tư của tỉnh với tỷ lệ lấp đầy đạt 100%, tập trung nhiều dự án quy mô lớn trong lĩnh vực điện tử và viễn thông. Ông Nguyễn Trung Kiên, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư phát triển Yên Bình, cho biết: KCN hiện có 48 dự án FDI với tổng vốn đăng ký trên 8,9 tỷ USD. Các doanh nghiệp duy trì hoạt động ổn định, nhiều dự án tiếp tục mở rộng quy mô, đóng góp đáng kể vào giá trị sản xuất công nghiệp và kim ngạch xuất khẩu của tỉnh.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Wu Zou Jiang, Giám đốc Công ty TNHH DBG Technology Việt Nam, cho biết: Năm 2025 số lượng đơn hàng và sản lượng đầu ra của công ty ước tăng gấp 3 lần so với năm trước. Doanh nghiệp đánh giá cao triển vọng thị trường và tiếp tục định hướng mở rộng đầu tư tại Thái Nguyên.

Cùng với Yên Bình, KCN Điềm Thụy đang nổi lên như điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc trong các lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chính xác và linh kiện điện tử. Hệ sinh thái doanh nghiệp vệ tinh và chuỗi cung ứng từng bước được hình thành, tạo nền tảng cho phát triển sản xuất theo chiều sâu.

KCN Điềm Thụy thu hút nhiều doanh nghiệp FDI đầu tư phát triển sản xuất đạt hiệu quả cao. Ảnh: T.L

Đang sử dụng khoảng 1.000 lao động, Công ty TNHH KSD Vina - doanh nghiệp có vốn đầu tư Hàn Quốc tại KCN Điềm Thụy, đánh giá tích cực về môi trường đầu tư của tỉnh. Ông You In Ho, Phó Giám đốc Công ty TNHH KSD Vina, cho biết: Chính quyền tỉnh và Ban Quản lý các KCN luôn hỗ trợ kịp thời trong giải quyết thủ tục và các vướng mắc phát sinh, tạo điều kiện để doanh nghiệp yên tâm sản xuất, kinh doanh và mở rộng đầu tư lâu dài.

Trong xu thế chuỗi cung ứng toàn cầu được tái cấu trúc theo hướng linh hoạt và bền vững hơn, nhiều doanh nghiệp FDI tại Thái Nguyên tiếp tục bày tỏ sự lạc quan về triển vọng thị trường. Ông Kaoru Ogane, Tổng Giám đốc Công ty Mani Hà Nội, cho biết: Doanh nghiệp đặt mục tiêu tăng doanh thu và lợi nhuận khoảng 5%, sản lượng tăng 10% trong năm 2026.

Cùng quan điểm, ông Đoàn Như Hải, Tổng Giám đốc Công ty TNHH KD Heat Technology Thái Nguyên, khẳng định: Môi trường đầu tư ổn định, nguồn nhân lực dồi dào và chi phí hợp lý là những yếu tố quan trọng để doanh nghiệp yên tâm gắn bó lâu dài với địa phương...

Sản xuất linh kiện điện tử tại Công ty TNHH KSD Vina, doanh nghiệp 100% vốn đầu tư Hàn Quốc. Ảnh: T.L

Bài toán chất lượng trong giai đoạn phát triển mới

Nếu ở giai đoạn trước, Thái Nguyên được nhận diện như một cứ điểm sản xuất công nghiệp, thì bước sang giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không còn nằm ở mở rộng quy mô mà là chất lượng và chiều sâu của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Khi khu vực FDI đã chiếm trên 90% giá trị sản xuất công nghiệp và gần như toàn bộ kim ngạch xuất khẩu trên địa bàn tỉnh, vấn đề trọng tâm không phải là thu hút bao nhiêu dự án, mà là lựa chọn những dự án nào có khả năng dẫn dắt cơ cấu công nghiệp trong trung và dài hạn.

Định hướng này được thể hiện rõ tại Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Thái Nguyên năm 2026, tổ chức ngày 5-1 với chủ đề “Thái Nguyên: Tâm điểm kết nối - kiến tạo thịnh vượng”. Sự kiện đánh dấu sự chuyển dịch trong tư duy phát triển, từ thu hút đầu tư theo chiều rộng sang lựa chọn nhà đầu tư chiến lược, ưu tiên công nghệ cao, công nghiệp xanh và giá trị gia tăng lớn.

Các doanh nghiệp FDI trên địa bàn tỉnh chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu trên 30 tỷ USD/năm. Ảnh: T.L

Tại Hội nghị, tỉnh Thái Nguyên đã trao giấy chứng nhận và cam kết đầu tư cho 31 dự án, gồm 8 dự án FDI với tổng vốn hơn 1,5 tỷ USD và 23 dự án trong nước với tổng vốn gần 2,9 tỷ USD. Tổng quy mô vốn đầu tư và cam kết mở rộng đạt gần 4,4 tỷ USD. Ý nghĩa của những con số này không chỉ nằm ở tổng lượng vốn huy động, mà quan trọng hơn là sự chuyển biến về chất trong cấu trúc dòng vốn mà tỉnh đang chủ động lựa chọn.

Phát biểu tại Hội nghị, đồng chí Vương Quốc Tuấn, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định: Thái Nguyên kiên định xây dựng chính quyền kiến tạo, hành động và phục vụ, lấy sự hài lòng của doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả điều hành. Tỉnh đồng thời triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế luồng xanh, hướng tới xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, an toàn và thuận lợi. Cách tiếp cận này cho thấy Thái Nguyên không đặt trọng tâm ở lời mời gọi bằng tiềm năng, mà bằng năng lực quản trị và chất lượng thể chế.

Hải quan Thái Nguyên khảo sát tình hình hoạt động để hỗ trợ thực hiện thủ tục xuất khẩu hàng hóa tại một doanh nghiệp FDI. Ảnh: TL

Ở tầm vĩ mô, đồng chí Nguyễn Hòa Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đánh giá: Thái Nguyên là điểm đến đầu tư an toàn và hấp dẫn, có đủ dư địa để bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn tới, đồng thời có cơ sở để sớm hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại của vùng trung du và miền núi phía Bắc. Sự đồng thuận từ Trung ương cùng cam kết hành động rõ ràng của địa phương đã tạo nên khung dẫn dắt mới cho chiến lược FDI của tỉnh.

Từ góc độ quản lý KCN, ông Phạm Mạnh Hùng, Phó Trưởng Ban Quản lý các KCN tỉnh, cho biết: Thái Nguyên sẽ ưu tiên thu hút các dự án có công nghệ hiện đại, giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường, gắn với phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng tỷ lệ nội địa hóa. Quan điểm xuyên suốt là không thu hút đầu tư bằng mọi giá, mà lựa chọn những dự án có đóng góp thực chất cho ngân sách và tạo hiệu ứng lan tỏa về công nghệ, quản trị và nguồn nhân lực...

Thực tiễn cho thấy khu vực FDI đã và đang góp phần định hình phương thức sản xuất, kỷ luật lao động và chuẩn mực quản trị công nghiệp trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, khi FDI tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, yêu cầu đặt ra là tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước, từng bước đưa doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, qua đó giữ lại giá trị gia tăng lớn hơn trong nền kinh tế địa phương.

Minh Phương