Đồng minh của Mỹ lo hàm ý từ vụ bắt Tổng thống Venezuela Maduro

Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro trước và sau khi bị Mỹ bắt.

Chủ đề về chiến dịch bắt nhà lãnh đạo Venezuela đã nhanh chóng leo lên vị trí hàng đầu trên mạng xã hội Weibo của Trung Quốc vào cuối ngày 3/1, thu hút khoảng 440 triệu lượt xem".

Theo ông Ryan Hass, nhà ngoại giao nghỉ hưu của Mỹ và hiện là nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Brookings, viết trong bài đăng trên mạng xã hội X: “Tôi cho rằng trong nội bộ, Bắc Kinh sẽ nhấn mạnh với Washington rằng họ muốn được hưởng sự tự do tương tự về các ngoại lệ dành cho cường quốc trong luật pháp quốc tế mà Mỹ tự tạo ra cho họ”.

Lyle Morris, một chuyên gia cao cấp tại Viện Chính sách châu Á, cho rằng chiến dịch của Mỹ thể hiện lối tư duy, rằng các cường quốc có thể can thiệp vào các nước láng giềng nhân danh an ninh quốc gia.

Những người chỉ trích cho rằng động thái của Mỹ vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế. Các chuyên gia cho rằng Nhà Trắng đã làm mờ ranh giới pháp lý khi tuyên bố chiến dịch này vừa là hoạt động thực thi pháp luật có mục tiêu, vừa có thể là bước dạo đầu cho việc Mỹ kiểm soát lâu dài Venezuela.

Đồng minh khó xử

Ngày 4/1, Nhật Bản tránh đề cập trực tiếp đến các cuộc tấn công của quân đội Mỹ vào Venezuela cũng như việc bắt giữ Tổng thống Maduro. Nhật Bản chỉ nói rằng họ “luôn nhất quán nhấn mạnh việc tôn trọng” luật pháp quốc tế.

“Nhật Bản luôn nhất quán tôn trọng các giá trị nền tảng như tự do và dân chủ. Nhật Bản cũng luôn nhấn mạnh việc tôn trọng các nguyên tắc của luật pháp quốc tế trong cộng đồng quốc tế”, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nhật Bản Toshihiro Kitamura tuyên bố.

Một số quan chức cấp cao của Nhật Bản, trong đó có cựu Bộ trưởng Quốc phòng Itsunori Onodera, bày tỏ quan ngại trước hành động của đồng minh an ninh hàng đầu của Tokyo, cũng như hàm ý nguy hiểm đối với châu Á.

“Bản thân việc chính quyền Mỹ xâm lược Venezuela đã là hành động ‘thay đổi nguyên trạng bằng vũ lực’, mâu thuẫn với những lập luận từng được dùng để chỉ trích” các nước khác, ông Onodera viết trên mạng xã hội X.

Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cũng không đề cập trực tiếp đến chiến dịch tấn công và hành động bắt giữ, chỉ bày tỏ hy vọng “ý chí của người dân Venezuela được tôn trọng, dân chủ được phục hồi và tình hình tại Venezuela sớm ổn định… kêu gọi các bên liên quan nỗ lực tối đa để giảm bớt căng thẳng trong khu vực”.

Về phần mình, Trung Quốc gọi các động thái của Mỹ là “sự vi phạm rõ ràng luật pháp quốc tế và các chuẩn mực cơ bản trong quan hệ quốc tế, cũng như các mục đích và nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc”.

“Trung Quốc kêu gọi Mỹ bảo đảm an toàn cá nhân cho Tổng thống Nicolas Maduro và vợ ông, lập tức trả tự do cho họ, chấm dứt việc lật đổ Chính phủ Venezuela và giải quyết các vấn đề thông qua đối thoại và đàm phán”, một người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết.

Luật pháp quốc tế cấm việc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế, trừ một số ngoại lệ được Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cho phép hoặc nhằm mục đích tự vệ.

Bình Giang