Đồng Nai điều chỉnh quy hoạch để thu hút đầu tư lớn

Còn nhiều rào cản, hạn chế

Theo các chuyên gia, Đồng Nai (gồm tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Phước trước đây) hiện nằm trong nhóm 4 địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), xếp thứ 4/34 tỉnh, thành và chiếm khoảng 9,6% vốn FDI của Việt Nam trong năm 2024.

Tuy nhiên, nghịch lý là dù đồng vốn FDI đổ về mạnh, song chỉ khoảng 5% doanh nghiệp trên địa bàn có quy mô đầu tư lớn, tỷ lệ thấp hơn đáng kể so với TP.HCM và Hà Nội.

Việc thiếu các tập đoàn đầu tàu dẫn dắt chuỗi thị giá trị khiến khả năng lan tỏa công nghệ, kích thích đổi mới, sáng tạo và nâng cao năng suất của Đồng Nai còn hạn chế.

Nhiều chuyên gia cũng chỉ ra các điểm nghẽn đang kìm hãm đà phát triển của tỉnh. Trước hết là sự chênh lệch rõ rệt giữa khu vực phía Bắc và phía Nam tỉnh này. GRDP bình quân đầu người khu vực phía Bắc thấp hơn khoảng 45% so với phía Nam.

Tỷ lệ hộ nghèo của Đồng Nai dao động từ 3,8-4,5%, gần gấp đôi mức trung bình vùng Đông Nam bộ. Dân cư nông thôn chiếm tới 80-85%, trong khi chất lượng dịch vụ y tế, giáo dục còn nhiều hạn chế.

Theo ông Nguyễn Bảo Long, Đơn vị tư vấn điều chỉnh quy hoạch tỉnh Đồng Nai, địa phương có 8 điểm để đột phá

Theo ông Nguyễn Bảo Long, Phó Giám đốc Hợp doanh Công ty TNHH The Boston Consulting Croup (liên doanh tư vấn quy hoạch), tỉnh Đồng Nai mới - cần xem những hạn chế là cơ hội để tỉnh bứt phá trong không gian phát triển mới.

Diện tích và quy mô dân số lớn, vị trí địa lý chiến lược quan trọng nằm trong trục giao thông của cả nước và giáp với TP.HCM, có đường biên giới với Campuchia... là những thế mạnh, tạo ra cơ hội lớn cho Đồng Nai.

"Về góc nhìn của đơn vị tư vấn, tỉnh Đồng Nai mới sau khi sáp nhập có những điểm mạnh, những lợi thế cần phát huy. Một số điểm nghẽn chúng ta xem là các cơ hội để sau khi sáp nhập tỉnh Đồng Nai mới có cơ hội để bứt phá. Tỉnh có 8 điểm đột phá, lợi thế mà tỉnh cần nắm bắt trong quy hoạch lần này so với 2 quy hoạch của tỉnh Đồng Nai và Bình Phước cũ". Ông Long chia sẻ.

Còn theo bà Phí Thị Hồng Linh, Giám đốc Chương trình kinh tế phát triển chất lượng cao, Đại học Kinh tế Quốc dân (Hà Nội), Đồng Nai phát triển mạnh về công nghiệp nhưng chưa hướng đến công nghiệp chất lượng cao, công nghiệp xanh… vẫn sử dụng nhiều lao động. Hạ tầng xã hội các khu công nghiệp cũng chưa được đánh giá cụ thể.

Cạnh đó, thu hút FDI thuộc Top đầu của cả nước, tuy nhiên Đồng Nai chưa có nhiều doanh nghiệp nội lực để tạo ra năng lực nội sinh của địa phương.

Những ý kiến của ác chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp sẽ giúp Đồng Nai xác định rõ hơn định hướng trong tương lai

Bà Linh phân tích thêm, sau sáp nhập Đồng Nai sẽ có nhiều thách thức, đặc biệt là thách thức cạnh tranh giữa các địa phương. Cụ thể, tỉnh phải nhìn nhận rằng tỉnh không chỉ cạnh tranh với riêng TP.HCM hay các tỉnh lân cận về thu hút đầu tư và nhân lực mà còn phải cạnh tranh với các trung tâm công nghiệp lớn trong cả nước như Bắc Ninh, Hải Phòng...

Ngành công nghiệp phát triển nhưng vẫn sử dụng nhiều lao động

Theo bà Linh, để bứt phá trong trong không gian phát triển mới, Đồng Nai cần phải có cơ chế thông thoáng hơn.

"Tỉnh cần phải bổ sung một hạn chế khá quan trọng đối với tỉnh Đồng Nai, theo tôi đó là hạn chế về thể chế và cải cách hành chính. Vì thực tế là chỉ số PAPI cũng như là chỉ số về năng lực cạnh tranh của 2 tỉnh Đồng Nai và Bình Phước thì đều chưa nằm trong nhóm các tỉnh thành dẫn đầu của cả nước. Đây sẽ là những điểm hạn chế mà Đồng Nai phải phân tích, định hướng phát triển", bà Linh phân tích thêm.

Quy hoạch sẽ không làm mất cơ hội nhà đầu tư

Tỉnh Đồng Nai mới được hình thành từ 1/7/2025, nằm ở cửa ngõ chiến lược, giao thoa của 3/6 vùng kinh tế trọng điểm, gồm: Đông Nam bộ; Nam Trung bộ và Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long. Địa phương hiện có diện tích 12.737km2, chiếm 3,84% diện tích cả nước, đứng thứ 9/34 tỉnh thành trong cả nước; dân số hơn 4,49 triệu người, chiếm khoảng 4,43% dân số cả nước và là tỉnh có dân số đông thứ 5 cả nước.

Ông Hồ Văn Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai

Theo ông Hồ Văn Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, tỉnh xác định, không gian mới là cơ hội để phân bổ lại không gian, vùng phát triển và các trục kinh tế phù hợp.

Tỉnh lấy ý kiến chuyên gia, nhà quản lý bổ sung vào điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định rõ hơn những định hướng trong không gian phát triển mới. Từ đó, đề ra những nhiệm vụ, giải pháp đột phá phát triển của tỉnh Đồng Nai trong các lĩnh vực, các ngành kinh tế động lực, khâu đột phá, trọng điểm. Quan trọng nhất là điều chỉnh Quy hoạch tỉnh bảo đảm khả thi, chất lượng, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Quy hoạch lần này mang tính tổng thể, không phải cái gì cũng đưa vào mà sẽ chọn lọc những nội dung mang tính định hướng lớn, nhưng cũng tránh tình trạng nhìn đâu cũng thiếu thì vô tình là rào cản thu hút đầu tư.

"Những dự án lớn mà không có trong quy hoạch tỉnh thì bộc lộ những khó khăn trong quá trình bổ sung dự án. Nên quy hoạch lần này tránh tình trạng đưa thừa và đưa thiếu. Những dự án hạ tầng giao thông, những tuyến trục, những vùng kinh tế thì phải đưa vào, nhưng có những trường hợp các địa phương từ kênh mương nội đồng cũng đưa vào khiến số liệu khổng lồ thì thật sự không cần thiết", ông Hồ Văn Hà cho biết thêm.

Quy hoạch tổng thể của Đồng Nai sẽ thu hút nhà đầu tư có chất lượng, quy mô lớn

Theo lãnh đạo UBND tỉnh Đồng Nai, hiến kế của các chuyên gia, nhà khoa học, các cơ quan, doanh nghiệp… là những đánh giá khách quan, đa chiều để hoàn thiện phương án điều chỉnh quy hoạch tỉnh. Qua đó, bảo đảm điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đồng Nai vừa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, vừa phù hợp với định hướng chiến lược của Trung ương và bối cảnh phát triển của Đông Nam Bộ trong thời kỳ mới.

Lưu Sơn/VOV-TPHCM