Đồng Nai định hướng phát triển kinh tế tầm thấp

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Võ Hoàng Khai (phải) tham quan khu vực trưng bày các sản phẩm UAV phục vụ phát triển kinh tế tầm thấp tại triển lãm DIGIFEST Đồng Nai 2026.

Việc nghiên cứu kinh tế tầm thấp cần được nhìn nhận không chỉ dưới góc độ ứng dụng các phương tiện bay không người lái (UAV, drone), mà phải đặt trong tổng thể phát triển đô thị, công nghiệp, logistics, nông nghiệp, quản lý tài nguyên, khoa học, công nghệ và ĐMST của thành phố…

Nhiều tiềm năng phát triển

Kinh tế tầm thấp là khái niệm dùng để chỉ các hoạt động kinh tế diễn ra trong không gian bay thấp, thường ở độ cao dưới 1.000m, gắn với việc ứng dụng máy bay không người lái, máy bay cỡ nhỏ, trực thăng và các hệ thống công nghệ điều khiển, quản lý không lưu tầm thấp.

Theo đại diện Sở Khoa học và Công nghệ, kinh tế tầm thấp không chỉ là câu chuyện về UAV, drone mà là một hệ sinh thái gồm: phương tiện bay không người lái, trí tuệ nhân tạo (AI), cảm biến, hệ thống định vị, bản đồ số, mạng viễn thông, nền tảng dữ liệu và các dịch vụ số. Các nhóm giải pháp có tiềm năng về phát triển kinh tế tầm thấp như: giám sát tài nguyên, môi trường và phòng cháy, chữa cháy rừng; quản lý hạ tầng khu công nghiệp; logistics và giao nhận hàng hóa; cứu hộ, cứu nạn; giám sát công trình, hạ tầng kỹ thuật và một số dịch vụ công…

Tại Hội thảo về phát triển kinh tế tầm thấp trên địa bàn thành phố Đồng Nai vào cuối tháng 10-2026, Trung tá Lê Tuấn Anh, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty cổ phần Bưu chính Viettel nhận định: Kinh tế tầm thấp là một ngành kinh tế mới có chuỗi giá trị hoàn chỉnh gồm nhiều lớp, trong đó giá trị lớn nhất nằm ở hạ tầng - nền tảng - dữ liệu chứ không chỉ ở drone. Các thành phần trong chuỗi giá trị có sự liên kết chặt chẽ, thúc đẩy mở rộng quy mô dữ liệu và doanh thu của hệ sinh thái thông qua sự kết hợp của 3 lớp nêu trên. Đồng Nai có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển kinh tế tầm thấp trên các lĩnh vực, hoạt động như: ứng dụng cho lĩnh vực nông nghiệp thông minh 4.0, hỗ trợ an ninh - quốc phòng, cứu nạn, cứu hộ; giám sát giao thông, đô thị, giám sát lâm nghiệp; phát triển mô hình logistics vận chuyển hàng hóa nhanh…

Hiện nay, hoạt động logistics công nghiệp vẫn còn phụ thuộc nhiều vào giao thông đường bộ, từ vận chuyển nội bộ đến kết nối giữa các nhà máy và đối tác bên ngoài. Trong bối cảnh đó, UAV vận tải là một giải pháp tiềm năng nhờ khả năng di chuyển trực tiếp theo đường bay, rút ngắn thời gian vận chuyển và giảm sự phụ thuộc vào điều kiện giao thông đường bộ.

Ông Đinh Lê Quốc Hải, Trưởng phòng Quản lý đầu tư Công ty TNHH HS Hyosung Việt Nam (phường Nhơn Trạch) chia sẻ: Từ góc nhìn của doanh nghiệp sản xuất, HS Hyosung Việt Nam đề xuất nghiên cứu khả năng ứng dụng UAV trong vận chuyển khẩn cấp phục vụ hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng. Qua đó góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển, nâng cao hiệu quả vận hành và duy trì tính liên tục của hoạt động sản xuất tại các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố.

Với hệ sinh thái công nghiệp quy mô lớn như Đồng Nai, việc nghiên cứu, thí điểm có kiểm soát và từng bước mở rộng các mô hình UAV khả thi có thể mở ra hướng ứng dụng kinh tế tầm thấp vào hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng. Công ty mong muốn đồng hành cùng thành phố và các cơ quan, đơn vị liên quan trong quá trình nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và xác định các mô hình ứng dụng phù hợp. 

Ðặt ra những yêu cầu cụ thể

Kinh tế tầm thấp mở ra không gian mới cho ứng dụng khoa học, công nghệ, ĐMST và chuyển đổi số tại địa phương, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao về thể chế, an toàn dữ liệu, quốc phòng, an ninh, quản lý vùng trời, an toàn thông tin và các yêu cầu chuyên ngành có liên quan.

Cũng tại hội thảo nêu trên, Vụ trưởng Vụ Kinh tế và Xã hội số (Bộ Khoa học và Công nghệ) Trần Thị Quốc Hiền nhận định: Để phát triển hệ sinh thái kinh tế tầm thấp trên nền tảng số, Đồng Nai cần có những định hướng, chính sách và giải pháp phù hợp để thúc đẩy ĐMST, ứng dụng công nghệ và giải quyết được những bài toán cụ thể cho địa phương. Song song đó, Đồng Nai cần tăng cường thúc đẩy liên kết với các địa phương cũng như chú trọng công tác phối hợp với các bộ, ngành, đơn vị liên quan để đảm bảo các yêu cầu, quy định về phát triển kinh tế tầm thấp.

Theo nhiều chuyên gia, nhà khoa học, việc phát triển kinh tế tầm thấp phù hợp với định hướng thúc đẩy khoa học, công nghệ, ĐMST và chuyển đổi số tại địa phương. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành lợi thế cạnh tranh, việc tự chủ nghiên cứu, ứng dụng và sản xuất các thiết bị, phần mềm công nghệ cao là yêu cầu cấp thiết. Điều này đòi hỏi sự cộng hưởng sức mạnh, cơ chế phối hợp nhịp nhàng và hiệu quả giữa các chủ thể cốt lõi trong hệ sinh thái ĐMST.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Tân, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Lạc Hồng (phường Trấn Biên) chia sẻ: Phát triển kinh tế tầm thấp là một cơ hội lớn nhưng cũng đầy thách thức, đòi hỏi một cách tiếp cận hệ thống và sự chung tay của toàn xã hội. Thành công không đến từ nỗ lực đơn lẻ của bất kỳ chủ thể nào, mà phải đến từ sức mạnh tổng hợp của một hệ sinh thái ĐMST, trong đó sự kết nối chặt chẽ giữa 3 nhà (Nhà nước - nhà trường, viện nghiên cứu - doanh nghiệp) đóng vai trò hạt nhân.

Trên cơ sở đó, Tiến sĩ Nguyễn Văn Tân đề xuất: Đồng Nai cần thành lập ban chỉ đạo cấp thành phố về phát triển kinh tế tầm thấp để đóng vai trò “nhạc trưởng”, điều phối chung và thống nhất hành động. Bên cạnh đó, thành phố cần tổ chức diễn đàn kết nối “3 nhà” thường niên làm nền tảng để các bên gặp gỡ, trao đổi và hình thành các dự án hợp tác cụ thể, thực chất…