Đồng Nai hội tụ đủ điều kiện trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

Đáp ứng đầy đủ điều kiện, tiêu chuẩn

Ngày 22/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã tập trung thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Các ý kiến của đại biểu quốc hội đều ủng hộ việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Sau khi được Quốc hội thông qua, Đồng Nai sẽ là thành phố thứ bảy trực thuộc Trung ương sau Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế.

Đại biểu Quốc hội Lê Hữu Trí (đoàn Khánh Hòa) cho biết, việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương là xuất phát từ thực tiễn phát triển.

Cho ý kiến tại nghị trường, đại biểu Quốc hội Lê Hữu Trí (đoàn Khánh Hòa) cho biết, việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương là xuất phát từ thực tiễn phát triển, yêu cầu khách quan của quá trình tổ chức lại không gian kinh tế - xã hội trong bối cảnh mới; xuất phát từ vị trí, vai trò, trục kết nối chiến lược quốc gia và động lực liên kết của các trung tâm kinh tế lớn; xuất phát từ yêu cầu quản lý lãnh thổ, quốc phòng an ninh và bảo vệ chủ quyền quốc gia, đáp ứng không chỉ nguyện vọng của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Đồng Nai mà là yêu cầu cấp thiết của Trung ương, của Nhân dân cả nước.

Bày tỏ nhất trí cao với dự thảo Nghị quyết, đại biểu Nguyễn Minh Tâm (đoàn Quảng Trị) nhấn mạnh rằng đây là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa chủ trương của Bộ Chính trị. Theo đại biểu, mô hình quản lý cấp tỉnh hiện tại đã trở nên chật chội, không còn tương xứng với tiềm năng và yêu cầu điều phối liên kết vùng của Đồng Nai.

Dẫn chứng những con số biết nói, đại biểu Nguyễn Minh Tâm cho biết, sau khi thực hiện sáp nhập với tỉnh Bình Phước, thành phố Đồng Nai tương lai sẽ sở hữu một quy mô cực kỳ ấn tượng với dân số hơn 4,4 triệu dân và diện tích trên 12.700 km2. Những chỉ số này không chỉ vượt xa các quy định hiện hành mà còn tạo ra một dư địa phát triển khổng lồ.

"Đồng Nai hiện có 95 đơn vị cấp xã, phường, trong đó tỷ lệ đô thị hóa và mức độ phát triển kinh tế - xã hội nằm trong nhóm cao nhất cả nước. Các tiêu chí về GDP, cơ cấu ngành và khả năng tự chủ ngân sách đều đã sẵn sàng cho một vị thế mới", đại biểu Nguyễn Minh Tâm chia sẻ.

Đồng quan điểm, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) khẳng định Đồng Nai đã đáp ứng đầy đủ điều kiện và tiêu chuẩn theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Đại biểu nhấn mạnh vai trò của vùng động lực Đồng Nai - Tây Ninh - Thành phố Hồ Chí Minh, nơi đóng góp tới 32% GDP và gần 40% tổng thu ngân sách cả nước, dù chỉ chiếm 21% dân số. Điều này cho thấy Đồng Nai chính là mắt xích không thể tách rời trong vùng động lực quan trọng nhất của quốc gia.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cùng các đại biểu Quốc hội tham dự phiên thảo luận.

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy (đoàn Thái Nguyên) khẳng định, Đồng Nai có mức độ công nghiệp hóa rất cao, tỷ trọng công nghiệp và thương mại và dịch vụ chiếm hơn 80%. Năm 2025 vừa qua, dù rất bận rộn cho công tác sắp xếp tổ chức bộ máy, Đồng Nai vẫn ghi nhận tốc độ tăng trưởng hai con số và thuộc nhóm cao nhất của cả nước.

“Với quy mô và chất lượng phát triển như vậy, chúng tôi thấy rằng Đồng Nai không chỉ thể hiện là địa phương có kinh tế phát triển mạnh, mà Đồng Nai còn đang thể hiện sự hội tụ đầy đủ các điều kiện để trở thành cực tăng trưởng mới”, đại biểu Nguyễn Thị Thủy nhấn mạnh.

Bên cạnh những triển vọng, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức hậu sáp nhập và nâng cấp hành chính. Đại biểu Nguyễn Minh Tâm đặc biệt lưu ý đến việc xử lý tài sản công dư thừa tại các khu vực đất vàng như Biên Hòa sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025. Để tránh lãng phí nguồn lực và tình trạng bỏ hoang trụ sở, đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát dứt điểm theo nguyên tắc "6 rõ": rõ chủ trương, rõ nhu cầu, rõ thẩm quyền, rõ trình tự, rõ thời gian, rõ trách nhiệm.

Song song với đó, việc kiện toàn bộ máy phải dựa trên tinh thần tinh gọn, hiệu lực và đẩy mạnh chuyển đổi số để giảm áp lực biên chế. Đại biểu cũng lưu ý cần có chính sách thỏa đáng để giữ chân và thu hút nhân lực chất lượng cao phục vụ chính quyền đô thị.

Nghiên cứu cơ chế đủ mạnh cho thành phố Đồng Nai

Để Đồng Nai sớm trở thành thành phố văn minh, hiện đại, phát huy được vai trò là trục kết nối chiến lược giữa các trung tâm kinh tế lớn, là cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng của khu vực phía Nam, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) đề nghị Chính phủ sớm nghiên cứu, trình Quốc hội ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù đủ mạnh cho thành phố Đồng Nai, đặc biệt trong các lĩnh vực tài chính - ngân sách, thu hút đầu tư và phân cấp quản lý đất đai. Theo đại biểu, nếu không có cơ chế vượt trội, địa phương sẽ khó phát huy hết tiềm năng và lợi thế.

Bên cạnh đó, đại biểu kiến nghị cần thể chế hóa mô hình liên kết phát triển vùng giữa Đồng Nai với Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Tây Nguyên thông qua các cơ chế phối hợp cụ thể, khả thi và có tính ràng buộc. Việc đẩy nhanh các dự án hạ tầng trọng điểm, nhất là tuyến cao tốc Dầu Giây - Liên Khương, sẽ góp phần hiện thực hóa vai trò cửa ngõ kết nối của Đồng Nai với khu vực.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) đề nghị Chính phủ sớm nghiên cứu, trình Quốc hội ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù đủ mạnh cho thành phố Đồng Nai.

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu quan tâm đến chính sách an sinh trong quá trình chuyển đổi từ nông thôn sang đô thị, đặc biệt là đào tạo lại lao động, tạo việc làm bền vững và bảo đảm đời sống người dân. “Phát triển không chỉ là tăng trưởng kinh tế mà phải nâng cao chất lượng sống, để người dân thực sự thụ hưởng thành quả phát triển”, đại biểu nêu rõ.

Ngoài ra, đại biểu đề nghị Đồng Nai phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ và các bộ, ngành liên quan sớm triển khai dự án Trung tâm nghiên cứu khoa học công nghệ hạt nhân tại địa phương. Đây sẽ là trung tâm nghiên cứu tầm quốc gia và khu vực, góp phần nâng cao năng lực khoa học công nghệ, đồng thời tạo nền tảng phát triển ứng dụng năng lượng nguyên tử trong y tế, công nghiệp và nông nghiệp.

Theo đại biểu, khi đặt một trung tâm khoa học trong không gian đô thị sân bay và trung tâm kết nối quốc tế, giá trị mang lại không chỉ dừng ở nghiên cứu mà còn mở ra cơ hội thu hút nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy hợp tác quốc tế và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định kết luận phiên thảo luận.

Kết luận Phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ ghi nhận và phối hợp chặt chẽ, triển khai cụ thể các việc có thể làm ngay, trong đó Chính phủ sẽ chỉ đạo địa phương khẩn trương thực hiện đối với các việc thuộc thẩm quyền của các bộ và Chính phủ; và đối với các việc cần xây dựng đề án, Chính phủ sẽ giao cho các cơ quan khẩn trương xây dựng đề án để ban hành theo thẩm quyền được thực hiện.

Đối với cơ chế chính sách đặc thù vượt trội cho thành phố Đồng Nai, Chính phủ sẽ chỉ đạo thành phố cùng các cơ quan chức năng nghiên cứu, báo cáo cơ quan có thẩm quyền; sau khi có ý kiến cơ quan có thẩm quyền sẽ thể chế hóa thành nghị quyết của Quốc hội và trình Quốc hội xem xét vào thời điểm phù hợp.