Đồng Tháp: Phát triển du lịch từ giá trị lịch sử, văn hóa và sinh thái

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) tỉnh Đồng Tháp, năm 2025, ngành du lịch Đồng Tháp tăng trưởng tích cực; hoạt động xúc tiến, quảng bá, liên kết vùng được đẩy mạnh. Qua đó đóng góp thiết thực cho tăng trưởng kinh tế của tỉnh và tạo nền tảng vững chắc để hoàn thành kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025.

Cụ thể, năm 2025, Đồng Tháp đón hơn 7,3 triệu lượt khách, tăng hơn 9,8% so cùng kỳ; trong đó, khách quốc tế gần 800.000 lượt, tăng 23,6% so cùng kỳ; tổng thu du lịch đạt hơn 4.100 tỷ đồng, tăng 21,5% so cùng kỳ.

Những ngày đầu năm 2026, du lịch Đồng Tháp ghi dấu mốc tăng trưởng ấn tượng, lập kỷ lục về lượng khách và doanh thu trong dịp Tết Dương lịch. Chỉ trong 4 ngày nghỉ lễ (từ ngày 1-4/1/2026), địa phương đã đón hơn 1,4 triệu lượt khách, trong đó có 15.800 lượt khách quốc tế; tổng thu đạt 716 tỷ đồng.

Công suất sử dụng phòng lưu trú bình quân đạt 75% - 80%; tại các khu vực diễn ra các sự kiện lớn như Sa Đéc, Cao Lãnh, công suất phòng đạt 100% trong các ngày cao điểm. Nhiều điểm lưu trú kín phòng, cho thấy sức bật mạnh mẽ của “Đất Sen hồng” trên bản đồ du lịch vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Trong phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Sở VHTTDL Đồng Tháp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Huỳnh Minh Tuấn đề nghị Sở VHTTDL tập trung tham mưu UBND tỉnh đầu tư hạ tầng đồng bộ, chú trọng quảng bá, xúc tiến phát triển du lịch, cần khai thác hiệu quả các di tích lịch sử văn hóa, sắp xếp, phân công nhiệm vụ, có cơ chế vận hành bộ máy cụ thể, theo dõi để kịp thời tu bổ trùng tu tôn tạo các di tích lịch sử, nhất là các di tích cấp Quốc gia đặc biệt. Cùng với đó, quan tâm đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển du lịch tạo ra nét riêng biệt, đặc sắc văn hóa của tỉnh nhà lan tỏa ra toàn xã hội, góp phần phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh trong thời gian tới...

Đồng Tháp sở hữu hệ thống di tích lịch sử - văn hóa phong phú gắn liền với lịch sử khai phá phương Nam và truyền thống cách mạng. Theo thống kê, Đồng Tháp hiện có 295 di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh được xếp hạng, gồm 5 di tích Quốc gia đặc biệt, 33 di tích quốc gia và 257 di tích cấp tỉnh.

Hệ thống di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn tỉnh tạo nên bức tranh đa sắc về vùng đất và con người Đồng Tháp, kết tinh những giá trị văn hóa truyền thống lâu đời. Phần lớn các di tích không chỉ là không gian sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo, tâm linh, tôn vinh các giá trị văn hóa, mà còn là nguồn tư liệu quý phục vụ nghiên cứu văn hóa vùng, văn hóa dân tộc, đồng thời trở thành những điểm đến hấp dẫn đối với du khách.

Tỉnh Đồng Tháp vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt Mộ cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, khánh thành công trình “Tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc” và lễ giỗ lần thứ 96 cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc – thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Phạm Thành Ngại khẳng định: "Di tích Mộ Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc từ lâu đã trở thành địa chỉ đỏ, nơi bao thế hệ tìm về, học tập truyền thống yêu nước, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.

Việc Di tích lịch sử Mộ Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc được xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt không chỉ khẳng định giá trị lịch sử-văn hóa của di tích, mà còn để Đồng Tháp tiếp tục vun bồi truyền thống yêu nước, bồi dưỡng nhân cách cho thế hệ trẻ; phát triển du lịch văn hóa và lan tỏa hình ảnh Đồng Tháp - đất sen hồng, nghĩa tình, đậm đà bản sắc”.

Đáng chú ý, Lễ giỗ Thiên Hộ Dương và Đốc Binh Kiều vừa được Bộ VHTTDL đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, góp phần làm phong phú thêm kho tàng di sản văn hóa của địa phương.

Tại Khu di tích Gò Tháp (xã Đốc Binh Kiều), tỉnh Đồng Tháp đã tổ chức Lễ giỗ lần thứ 159 của Thiên Hộ Dương và Đốc Binh Kiều với nhiều hoạt động phong phú như: không gian trưng bày, triển lãm hình ảnh, tư liệu về di sản văn hóa vật thể và phi vật thể; giao lưu đờn ca tài tử; chương trình nghệ thuật; hoạt động viết thư pháp và “Chợ quê Gò Tháp”. Các hoạt động đã thu hút hơn 740.000 lượt khách đến tham quan, trải nghiệm các giá trị văn hóa truyền thống.

Không chỉ Gò Tháp, nhiều di tích khác như Khu di tích Xẻo Quýt, cùng hệ thống nhà lưu niệm, di tích chiến tranh giải phóng… đều góp phần làm giàu trải nghiệm lịch sử cho du khách khi đến với Đồng Tháp. Lượng khách tham quan các di tích này khá đông, minh chứng sức hút thực tiễn của du lịch di sản tại địa phương.

Một trong những sự kiện du lịch nổi bật nhất năm 2025 của Đồng Tháp là Festival hoa – kiểng Sa Đéc lần thứ II, được tổ chức tại phường Sa Đéc từ ngày 27/12/2025 đến 4/1/2026.

Theo Ban tổ chức, Festival hoa kiểng Sa Đéc đã thu hút gần 1,2 triệu lượt khách. Trong đó có khoảng 1.700 du khách quốc tế, và tạo ra tổng doanh thu từ hoạt động du lịch, dịch vụ ăn uống, trải nghiệm và bán sản phẩm hoa kiểng ước đạt gần 500 tỷ đồng. Đây không chỉ là con số ấn tượng mà còn là minh chứng cho sức hút, tầm ảnh hưởng ngày càng rộng của lễ hội đối với du lịch Đồng Tháp và khu vực.

Festival hoa – kiểng Sa Đéc đã nhanh chóng trở thành thương hiệu văn hóa – du lịch độc đáo, góp phần quảng bá hình ảnh “thủ phủ hoa – kiểng” miền Tây Nam Bộ, cũng như thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và du khách trong ngoài nước. Điều này mở ra cơ hội phát triển sản phẩm du lịch lễ hội thường niên, đa dạng hóa trải nghiệm và kéo dài thời gian lưu trú của du khách tại địa phương.

Phát biểu trong lễ khai mạc Festival, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Phạm Thành Ngại khẳng định: Festival hoa kiểng Sa Đéc lần thứ II năm 2025 là cam kết mạnh mẽ của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Đồng Tháp trong việc xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp hiện đại, xanh và bền vững. Càng thêm ý nghĩa khi tri thức dân gian, nghề thủ công truyền thống và nghề trồng hoa kiểng của Đồng Tháp chính thức được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan đã gợi mở một tầm nhìn dài hạn khi nhấn mạnh: Sa Đéc không chỉ là "làng hoa", mà cần trở thành không gian sáng tạo từ hoa kiểng, nơi người trẻ khởi nghiệp, nghệ sĩ tìm cảm hứng, du khách không chỉ đến chụp ảnh mà ở lại để cảm nhận, thấu hiểu. Đó cũng là hành trình xây dựng kinh tế di sản, nơi hoa có thể đi xa, nhưng gốc rễ vẫn bền chặt với đất, nước và con người Sa Đéc.

Không chỉ có lễ hội hoa, Đồng Tháp còn tổ chức Lễ hội Văn hóa – Du lịch Làng cổ Đông Hòa Hiệp lần thứ VI năm 2025, diễn ra từ ngày 3-7/12/2025 tại xã Cái Bè. Chủ đề của lễ hội là “Ký ức Làng cổ”, nhằm quảng bá giá trị kiến trúc – lịch sử và văn hóa truyền thống của cộng đồng làng cổ.

Làng cổ Đông Hòa Hiệp được xếp hạng Di tích kiến trúc – nghệ thuật cấp quốc gia, với nhiều ngôi nhà cổ có niên đại hàng trăm năm tuổi, phản ánh kiến trúc truyền thống Nam Bộ. Đây là không gian sống động để tái hiện không gian văn hóa đặc trưng của miền sông nước, với các hoạt động như tái hiện chợ nổi Cái Bè, trình diễn nghề thủ công truyền thống, gian hàng ẩm thực “Tinh hoa miền Tây” và chương trình dân vũ, biểu diễn nghệ thuật đậm sắc màu địa phương.

Lễ hội không chỉ thu hút sự tham gia của đông đảo du khách trong và ngoài nước, mà còn là dịp để kết nối văn hóa, thương mại và sản phẩm du lịch địa phương, từ đó đóng góp tích cực vào nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững.

Sức hấp dẫn của du lịch Đồng Tháp không chỉ dừng lại ở các di tích lịch sử, cảnh quan thiên nhiên hay các sự kiện lễ hội. Đồng Tháp còn có hệ thồng đình, chùa lâu đời với kiến trúc nghệ thuật độc đáo. Bản sắc văn hóa gắn với con người hiền hòa, nghĩa tình, cùng những truyền thống ứng xử và sinh hoạt cộng đồng có giá trị to lớn trong phát triển du lịch.

Đồng Tháp đã và đang đẩy mạnh các mô hình du lịch cộng đồng, nông nghiệp và làng nghề, nơi du khách có thể hòa mình vào cuộc sống và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Các loại hình du lịch này không chỉ tạo ra giá trị kinh tế trực tiếp, mà còn góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương – điều mà các mô hình phát triển du lịch hiện đại đang hướng tới.

Tại Cồn Thới Sơn nằm giữa dòng sông Tiền, mô hình du lịch cộng đồng đang thu hút rất đông du khách cả trong nước và quốc tế tới trải nghiệm. Tại đây du khách được đi xe ngựa trên con đường xuyên qua các vườn trái cây xanh tốt. Trải nghiệm làm bánh, nấu ca cao, nấu kẹo dừa… Sau đó ngồi trên xuồng xuyên qua dòng kênh nhỏ, hai bên là những rặng dừa nước.

“Ở đây có 300 chiếc xuồng, mỗi chiếc xuồng là 1 hộ nghèo tại cù lao này. Từ ngày được lái xuồng đưa khách ở đây, tôi kết hợp bán thêm cả vé số, rồi tiền khách boa…đời sống gia đình cũng khấm khá hơn”, ông Tư – người chèo xuồng chia sẻ.

Ngoài giá trị văn hóa – lịch sử, Đồng Tháp còn nổi bật với hệ sinh thái đất ngập nước đa dạng, tiêu biểu như Vườn quốc gia Tràm Chim – một trong những khu Ramsar quan trọng ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Du lịch sinh thái tại đây được định hướng theo nguyên tắc “bảo tồn – khai thác hài hòa”, tạo ra các sản phẩm du lịch gắn với mùa nước nổi, hệ động – thực vật bản địa, thu hút du khách yêu thiên nhiên và học thuật sinh thái.

Điểm tham quan khu bảo tồn Đồng Tháp Mười “trái tim xanh” của vùng đồng bằng sông Cửu Long, với diện tích khoảng 100ha gói gọn trong ô vuông bao quanh 4 bề là các kênh nước rộng lớn. Không gian yên bình, nguồn thức ăn phong phú, được chăm sóc bảo vệ tốt đã thu hút ngày càng nhiều loài động vật quý hiếm về đây sinh sôi.

Thời gian qua, cơ sở hạ tầng cho khu bảo tồn sinh Đồng Tháp Mười được đầu tư bài bản, tạo thành điểm đến ấn tượng, góp phần vừa bảo tồn vừa phát huy giá trị sinh thái.

Việc phát triển du lịch sinh thái không chỉ góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn thiên nhiên mà còn tạo ra dòng khách du lịch bền vững, tăng thu nhập cho người dân tại các vùng nông thôn.

Với nền tảng di sản lịch sử – văn hóa phong phú, các lễ hội đặc sắc, cùng tiềm năng sinh thái tự nhiên đặc thù, Đồng Tháp đang đứng trước cơ hội lớn để phát triển du lịch sâu rộng và bền vững. Thành tựu đón hơn 7,3 triệu lượt khách năm 2025 và doanh thu ấn tượng từ các sản phẩm du lịch – lễ hội chính là minh chứng cho định hướng đúng đắn của địa phương.

Nhật Linh