Đồng thuận từ lòng dân - chìa khóa gỡ 'điểm nghẽn' trong công tác giải phóng mặt bằng ở Quảng Yên

Những con số biết nói

Quảng Yên là một trong những xã phải đảm nhận khối lượng giải phóng mặt bằng (GPMB) lớn của tỉnh Phú Thọ. Nổi bật nhất là Dự án đường dây 500kV Lào Cai - Vĩnh Yên — công trình năng lượng trọng điểm quốc gia có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với an ninh năng lượng và truyền tải điện từ khu vực Tây Bắc về các trung tâm phụ tải. Đi qua địa bàn xã Quảng Yên với chiều dài 5,84 km, dự án ảnh hưởng tới 90 ha đất của 176 hộ dân (trong đó 30 hộ bị ảnh hưởng đất ở, 17 hộ phải tái định cư và 146 hộ ảnh hưởng đất nông nghiệp) với tổng kinh phí bồi thường 32 tỷ đồng.

Song song đó là Dự án Trạm biến áp 220kV Nghĩa Lộ và đường dây 220kV đấu nối Trạm biến áp 500kV Việt Trì liên quan đến 152 hộ dân, tổng kinh phí bồi thường khoảng 16 tỷ đồng. Đây đều là những mắt xích hạ tầng năng lượng then chốt phục vụ thu hút đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội vùng trung du, miền núi phía Bắc.

Cùng với ngành điện, hạ tầng giao thông kết nối cũng được đẩy mạnh. Dự án tuyến đường Km30 đi thị trấn Thanh Ba (cũ) có chiều dài 6,8 km qua xã, thu hồi khoảng 17 ha đất của 370 chủ sử dụng, kinh phí bồi thường 46 tỷ đồng (11 hộ phải bố trí tái định cư). Ngoài ra, địa phương còn triển khai các dự án chỉnh trang đô thị, dân cư như Khu dân cư nông thôn tràn Cây Dân (1,23 ha, 36 hộ dân, kinh phí 4,4 tỷ đồng), Khu tái định cư Cụm công nghiệp Quảng Yên (2,7 ha, 30 hộ dân, kinh phí 8,6 tỷ đồng)...

Một góc cảnh quan xã Quảng Yên, tỉnh Phú Thọ. Ảnh Thanh Mai

Niềm tin của người dân vào chính quyền

Nhìn vào số liệu thống kê, người ta chỉ thấy diện tích đất, số tiền bồi thường hay số hộ bị ảnh hưởng. Nhưng khi bước chân đến tận nơi, gặp gỡ từng người dân mới cảm nhận hết giá trị của sự đồng thuận. Mỗi ngôi nhà tháo dỡ là một khoảng ký ức khép lại; mỗi chữ ký vào biên bản nhận bồi thường không chỉ thể hiện sự tuân thủ pháp luật, mà còn là niềm tin gửi gắm vào cấp ủy, chính quyền địa phương.

Tại khu Hưng Long, xã Quảng Yên, ông Dương Văn Sự và ông Nguyễn Ngọc An là hai trong số nhiều hộ dân đã tự nguyện dời gian nhà gắn bó qua nhiều thế hệ để giao mặt bằng sạch cho dự án. Khi được hỏi có tiếc nuối không, ông Sự xúc động chia sẻ: “Tiếc chứ! Bao đời cha ông chúng tôi sống ở đây. Nhưng nếu đất nước cần, địa phương mở mang phát triển thì gia đình tôi sẵn sàng bàn giao mặt bằng...”

Câu nói giản dị ấy chứa đựng tinh thần trách nhiệm lớn lao — sẵn sàng đặt lợi ích cộng đồng, lợi ích quốc gia lên trên những tình cảm riêng tư. Chính sự đồng thuận từ lòng dân đã trở thành điểm tựa vững chắc để Quảng Yên tháo gỡ “điểm nghẽn của điểm nghẽn” mặt bằng, mở ra không gian phát triển mới.

Khi lòng dân đồng thuận

Nếu các dự án trọng điểm quốc gia là phép thử đối với năng lực quản lý, thì các công trình giao thông nông thôn chính là thước đo lòng dân. Tại địa phương này, không chỉ thực hiện tốt công tác bồi thường theo quy định, chính quyền địa phương còn khơi dậy sức mạnh tự giác của Nhân dân trong việc hiến đất mở đường, đồng thời xây dựng hình ảnh đẹp về người cán bộ “gần dân, trọng dân, vì dân”.

Khác với các dự án thu hồi đất có kinh phí bồi thường của Nhà nước, nhiều công trình giao thông nông thôn ở Quảng Yên được triển khai theo phương thức “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”. Người dân không chỉ đồng thuận về chủ trương mà còn tự nguyện hiến đất, tháo dỡ công trình, chặt bỏ cây cối mà không đòi hỏi đền bù.

Tại Dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đường giao thông nông thôn từ Đỉnh Đồng đi Minh Tân với tổng mức đầu tư gần 16 tỷ đồng. Tuyến đường hơn 2 km vốn nhỏ hẹp, xuống cấp nghiêm trọng nhiều năm. Muốn mở rộng mặt đường, hàng trăm hộ dân phải chấp nhận cắt đất ở, đất vườn, tháo dỡ cổng, tường rào.

Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, hơn 100 hộ dân đã tự nguyện hiến gần 10.000 m² đất cùng nhiều công trình, cây ăn quả để làm đường. Trò chuyện với chúng tôi, ông Lê Văn Ngạc (thôn Minh Tân) phấn khởi: “Gia đình tôi đã hiến trên 500 m² đất cùng toàn bộ cây cối, tài sản trên đất. Đường rộng rãi thì đi lại thuận tiện, diện mạo quê hương khởi sắc, mình chịu thiệt một chút nhưng con cháu hưởng lợi lâu dài”. Tinh thần ấy tiếp tục lan tỏa sang Dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đường Hưng Long đi Quốc lộ 2 (chiều dài 1,7 km, rộng 7m, tổng vốn gần 11 tỷ đồng), tạo nên phong trào thi đua hiến đất rộng khắp trên toàn xã.

Đồng thuận không tự nhiên mà có, cũng không thể đến từ những mệnh lệnh hành chính khô cứng. Đằng sau kết quả ấy là sự kiên trì đối thoại và hành động thực tế của cả hệ thống chính trị.

Đồng chí Hoàng Vũ Cảnh – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Quảng Yên nhấn mạnh: “Quan điểm xuyên suốt của chúng tôi là lãnh đạo từ sớm, vào cuộc từ đầu, giải quyết ngay từ cơ sở. Không để người dân phải đi tìm chính quyền mà cán bộ phải chủ động đến với dân. Khi cán bộ gần dân, lắng nghe và giải quyết công việc công khai, minh bạch thì dân sẽ tin và đồng thuận.”

Đồng quan điểm, đồng chí Nguyễn Trung Học – Phó Bí thư, Chủ tịch UBND xã Quảng Yên cho biết: “Mọi phương án bồi thường các dự án đều được công khai để dân biết, dân giám sát. Những vướng mắc thuộc thẩm quyền được xử lý ngay tại chỗ; nội dung vượt thẩm quyền được tổng hợp báo cáo ngay cấp trên, tuyệt đối không để kiến nghị kéo dài.”

Chính sự thấu hiểu, đồng hành và trân trọng từng quyền lợi chính đáng của người dân đã biến công tác GPMB ở Quảng Yên thành nhịp cầu nối liền "ý Đảng" với “lòng dân”. Từ thực tiễn thành công trong công tác giải phóng mặt bằng tại xã Quảng Yên đã khẳng định một bài học kinh nghiệm sâu sắc: Đồng thuận xã hội không thể tạo ra bằng mệnh lệnh hành chính, mà phải được xây dựng từ niềm tin, sự minh bạch và trách nhiệm của người cán bộ. Giữ được “lòng dân” chính là giữ được động lực cốt lõi cho sự phát triển bền vững.

Có mặt tại các điểm triển khai dự án ở Quảng Yên, điều dễ nhận thấy nhất không chỉ là không khí hối hả của máy móc trên công trường, mà là bầu không khí tin tưởng, thấu hiểu giữa chính quyền và người dân. Cán bộ không đứng ngoài cuộc; họ có mặt từ những buổi kiểm đếm đầu tiên, kiên trì tham gia các cuộc họp dân kéo dài hàng giờ, đối thoại ngay tại sân nhà dân để giải thích từng chính sách.

Khát vọng vươn mình

Những kết quả đạt được trong công tác GPMB không chỉ dừng lại ở những km đường mới mở, những hàng cột điện 500kV vươn cao hay những khu tái định cư khang trang, mà tài sản lớn nhất Quảng Yên thu nhận được chính là niềm tin chiến lược của Nhân dân đối với Đảng và Chính quyền.

Trong những năm tới, vùng đất Quảng Yên sẽ tiếp tục đón nhận thêm nhiều dự án phát triển mới: Các khu, cụm công nghiệp được hình thành; tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai đi qua; các trục giao thông liên xã, liên thôn tiếp tục được nâng cấp... Sẽ còn nhiều gia đình tiếp tục nhường đất, di dời nơi ở vì mục tiêu chung.

Tuy nhiên, với nền tảng đồng thuận đã được tôi luyện qua thực tiễn, Nhân dân Quảng Yên chắc chắn sẽ tiếp tục là điểm tựa vững chắc để mọi chủ trương phát triển đi vào cuộc sống.

Bởi suy cho cùng, một công trình có thể hoàn thành bằng nguồn vốn đầu tư, nhưng một quê hương giàu mạnh, hiện đại và bền vững chỉ có thể được kiến tạo vững chắc từ Lòng Dân.