Dòng tiền ngân hàng: Người dân tăng gửi, doanh nghiệp giảm giữ tiền

Tiền gửi cư dân tiếp tục tăng, trong khi tiền gửi của các tổ chức kinh tế giảm 2% so với cuối năm 2025. Ảnh minh họa

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố ngày 15/6, đến cuối tháng 3/2026, tiền gửi của các tổ chức kinh tế tại hệ thống ngân hàng đạt hơn 6,01 triệu tỷ đồng, giảm 166.275 tỷ đồng so với cuối năm 2025, tương đương mức giảm 2,69%.

Ở chiều ngược lại, tiền gửi của khu vực dân cư tiếp tục tăng trong những tháng đầu năm. Đến cuối tháng 3, tiền gửi dân cư đạt hơn 10,56 triệu tỷ đồng, tăng gần 226.000 tỷ đồng, tương ứng tăng 2,19% so với cuối năm trước.

So với cuối năm 2025, tiền gửi của người dân vào hệ thống ngân hàng tiếp tục duy trì xu hướng tăng khi nhu cầu gửi tiết kiệm vẫn được duy trì. Trong khi đó, tiền gửi của nhóm khách hàng tổ chức kinh tế biến động theo hoạt động sản xuất, kinh doanh, đầu tư và nhu cầu sử dụng vốn của doanh nghiệp.

Tính chung toàn hệ thống, tổng phương tiện thanh toán (không bao gồm các khoản giấy tờ có giá) đến cuối tháng 3/2026 đạt hơn 19,6 triệu tỷ đồng, tăng gần 1% so với cuối năm 2025.

Dòng vốn cần thêm lực đẩy sau giai đoạn lãi suất cao

Tại Hội nghị quán triệt chỉ đạo của Thống đốc NHNN về việc giảm mặt bằng lãi suất và bảo đảm an ninh, an toàn hoạt động tiền tệ, ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chi nhánh Khu vực 1 tổ chức ngày 11/6 vừa qua, bà Hoàng Huyền Châm, Phó Giám đốc NHNN Khu vực 1 cho biết, từ quý 4/2025 đến nay, thị trường tiền tệ xuất hiện một số diễn biến chưa thuận lợi khi thanh khoản có thời điểm gặp khó khăn, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay duy trì ở mức cao, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của người dân, doanh nghiệp cũng như quá trình phục hồi kinh tế.

Trước tình hình này, NHNN Việt Nam và NHNN Khu vực 1 đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai các giải pháp nhằm ổn định thị trường tiền tệ, góp phần giảm mặt bằng lãi suất, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng.

Theo Thông báo số 117/TB-NHNN về kết luận của Thống đốc NHNN tại cuộc họp ngày 9/4/2026, các tổ chức tín dụng được yêu cầu từ ngày 10/4/2026 giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên so với mức lãi suất tại kỳ báo cáo ngày 20/3/2026 - 31/3/2026; đồng thời điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay.

NHNN Khu vực 1 cũng yêu cầu các ngân hàng thực hiện nghiêm việc công bố, niêm yết và áp dụng lãi suất đúng quy định, bảo đảm minh bạch giữa mức lãi suất công bố và mức thực tế áp dụng cho khách hàng. Cơ quan quản lý lưu ý không để xảy ra tình trạng giảm lãi suất mang tính hình thức hoặc sử dụng các cơ chế làm phát sinh mặt bằng lãi suất thực tế cao hơn mức công bố.

Bên cạnh đó, các tổ chức tín dụng được yêu cầu rà soát các chương trình ưu đãi, chính sách cộng lãi suất, cơ chế phê duyệt lãi suất ngoại lệ trong hoạt động huy động vốn, nhằm bảo đảm phù hợp với định hướng điều hành và tránh tạo ra cạnh tranh lãi suất thiếu lành mạnh.

NHNN cũng yêu cầu các ngân hàng tăng cường kiểm soát rủi ro hoạt động, rủi ro đạo đức; kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp áp dụng lãi suất không đúng quy định, thiếu minh bạch, đồng thời cảnh báo các hành vi lợi dụng việc hứa hẹn lãi suất cao để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của khách hàng.

Các tổ chức tín dụng cần kiểm soát chặt cơ cấu kỳ hạn huy động vốn và cấp tín dụng, đặc biệt với các khoản trung, dài hạn; chủ động cân đối nguồn vốn, bảo đảm thanh khoản và khả năng chi trả. Đồng thời, ngân hàng cần tiết giảm chi phí hoạt động, chi phí vốn để tạo dư địa tiếp tục giảm lãi suất huy động và cho vay.

Tín dụng vẫn tiếp tục duy trì xu hướng tăng trong các tháng đầu năm, phản ánh hoạt động cung ứng vốn trong nền kinh tế tiếp tục được duy trì. Tuy nhiên, tốc độ luân chuyển vốn và khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp vẫn là yếu tố được thị trường quan tâm.