Đông và Trung Âu đẩy mạnh năng lực phòng thủ

Máy bay F-35 và F-16 bay qua bầu trời thủ đô Vácsava, Ba Lan. Ảnh tư liệu: PAP/TTXVN phát

Ngày 5/10, Chính phủ Slovakia thông qua dự thảo ngân sách năm 2027 với chi tiêu quốc phòng dự kiến vượt 3,31 tỷ euro (tăng 0,2% so với 2026), đáp ứng cam kết Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Ngân sách này hướng tới hiện đại hóa vũ khí (mua tên lửa tầm trung, xe chiến đấu bánh xích, 4 máy bay F-16 D Block 70) và tài trợ cho các hạ tầng lưỡng dụng như y tế, giao thông. Slovakia cũng đang tận dụng khoản vay 2,32 tỷ euro từ chương trình SAFE của Liên minh châu Âu (EU).

Trong khi đó, Lực lượng Không quân Ba Lan thông báo vừa tiếp nhận chiếc F-35A thứ 9 (chiếc đầu tiên lắp ráp tại Italy), nâng tổng số F-35A hiện có lên 9 chiếc và dự kiến đạt 14 chiếc vào cuối năm. Nước này đã đặt mua 32 chiếc và đang cân nhắc mua thêm 32 chiếc nữa. Đáng chú ý, Bộ Quốc phòng Ba Lan đã đổi quy trình tác chiến: cho phép phi công căn cứ vào dữ liệu radar để khai hỏa bắn hạ UAV/tên lửa thay vì phải tiếp cận xác minh trực quan như trước.

Litva và Ba Lan đang phối hợp chuẩn bị phương án sơ tán khoảng 1 triệu người trong trường hợp xảy ra xung đột. Hai nước thiết lập các điểm tiếp nhận và cửa khẩu khẩn cấp, đặc biệt tại thị trấn Lazdijai của Litva, nhằm bảo đảm khả năng di chuyển dân thường qua Hành lang Suwałki. Hai bên cũng tổ chức các cuộc diễn tập chung để chuẩn bị ứng phó với tình huống khẩn cấp, dù khẳng định chưa nhận thấy nguy cơ chiến tranh bùng phát ngay lập tức.

Hành lang Suwałki là dải đất hẹp nối Ba Lan với Litva, nằm giữa vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga và Belarus. Đây là tuyến đường bộ duy nhất kết nối các quốc gia vùng Baltic với phần còn lại của lãnh thổ NATO và được xem là khu vực có ý nghĩa chiến lược đối với an ninh của liên minh.