Đợt 2 kỳ họp thứ 2: Những quyết sách quan trọng đi đến bước quyết định

Ngày mai (20/11), Quốc hội khóa XVI bước vào đợt 2 của kỳ họp thứ 2, tập trung xem xét, biểu quyết thông qua 35 luật và 11 nghị quyết. Đây là chặng cuối mang ý nghĩa quan trọng, với nhiều quyết sách nhằm hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng pháp lý cho giai đoạn phát triển mới.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI. Ảnh: Media Quốc hội.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI. Ảnh: Media Quốc hội.

Tạo nền tảng lập pháp quan trọng

Sau 25 ngày làm việc của đợt một, kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đã ghi nhận nhiều dấu ấn trên cả ba phương diện: lập pháp, giám sát tối cao và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước. Với tinh thần làm việc khẩn trương, dân chủ và trách nhiệm, cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan, kỳ họp đã xử lý khối lượng công việc lớn, bao quát nhiều lĩnh vực và đặt ra những vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với quá trình phát triển đất nước.

Một trong những điểm nổi bật của đợt một là số lượng lớn các dự án luật có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến hoạt động của nền kinh tế và đời sống người dân được đưa ra thảo luận. Trong đó có nhiều dự án luật quan trọng như Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Luật An ninh dữ liệu...

Nhiều dự án được xây dựng theo hướng sửa đổi, bổ sung đồng thời các luật có liên quan, nhằm xử lý những bất cập mang tính liên ngành và tăng tính đồng bộ của hệ thống pháp luật. Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp: thay vì xử lý từng vướng mắc riêng lẻ, cần rà soát tổng thể các quy định có liên quan, qua đó tạo hành lang pháp lý thống nhất, thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh và quản lý xã hội.

Song song với quá trình thảo luận, Quốc hội cũng biểu quyết thông qua nhiều luật và nghị quyết quan trọng. Riêng ngày làm việc cuối cùng của đợt 1 (13/11), Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; cùng Nghị quyết về quyết toán ngân sách Nhà nước năm 2025 và một số nội dung khác.

Trong lĩnh vực kinh tế - xã hội, một quyết sách đáng chú ý là Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Quốc hội đặt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%, đồng thời xác định 45 chỉ tiêu chủ yếu và 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Việc đặt ra các mục tiêu tăng trưởng cao không chỉ là xác lập những chỉ tiêu cho năm kế hoạch tiếp theo, mà còn đòi hỏi giải pháp cụ thể để huy động và phân bổ nguồn lực, nâng cao hiệu quả điều hành, gắn trách nhiệm của từng cấp, từng ngành với kết quả thực hiện. Những yêu cầu này cũng được đặt ra trực diện trong các phiên thảo luận về kinh tế - xã hội và hoạt động chất vấn, với nhiều vấn đề liên quan đến chất lượng tăng trưởng, đầu tư, tài chính, khoa học - công nghệ và hiệu quả thực thi chính sách.

Đặc biệt, phiên chất vấn và trả lời chất vấn đầu tiên của Quốc hội khóa XVI với 65 đại biểu tham gia chất vấn, 7 đại biểu tranh luận đã góp phần làm rõ nhiều vấn đề cử tri quan tâm, đồng thời yêu cầu các thành viên Chính phủ giải trình cụ thể hơn về trách nhiệm, giải pháp và lộ trình khắc phục những hạn chế trong từng lĩnh vực.

Như vậy, kết quả của đợt 1 không chỉ thể hiện ở số lượng dự án luật được đưa ra thảo luận hay các văn bản được biểu quyết thông qua, mà còn ở quá trình nhận diện những điểm nghẽn chính sách, làm rõ các vấn đề còn có ý kiến khác nhau và tạo cơ sở để tiếp tục hoàn thiện các quyết sách trước khi kỳ họp bước vào giai đoạn cuối.

Tiếp tục hoàn thiện những khuôn khổ pháp lý quan trọng

Sau 5 ngày dành cho các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo, đợt 2 Kỳ họp thứ 2 sẽ diễn ra trong hai ngày 20-21/11 tại Nhà Quốc hội.

Theo chương trình được Quốc hội thông qua ngày 13/11, trong đợt này, Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua 35 luật và 11 nghị quyết. Khối lượng công việc tập trung trong hai ngày làm việc cuối cùng cho thấy tính chất quan trọng của giai đoạn hoàn tất chương trình lập pháp, khi những nội dung đã được thảo luận, rà soát và chỉnh lý trong đợt một sẽ đi đến quyết định cuối cùng.

Trong số các dự án luật được đưa ra biểu quyết, đáng chú ý là nhiều văn bản có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến nền tảng pháp lý của nền kinh tế, quyền lợi của người dân và hiệu quả quản lý Nhà nước.

Trong lĩnh vực kinh tế, đầu tư và thị trường, các dự án như Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Đấu thầu (sửa đổi), Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các luật liên quan đến thuế, chứng khoán, điện lực là những nội dung được quan tâm.

Đây đều là những lĩnh vực có mối liên hệ chặt chẽ với khả năng huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực của nền kinh tế. Các quy định về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản tác động trực tiếp đến thị trường, hoạt động của doanh nghiệp và quyền lợi người dân. Trong khi đó, việc hoàn thiện chính sách về đấu thầu, thuế, chứng khoán và phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa có ý nghĩa cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn lực và tạo thêm dư địa cho tăng trưởng.

Đặc biệt, việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh khu vực kinh tế tư nhân ngày càng được xác định là một động lực quan trọng của nền kinh tế. Chính sách phù hợp không chỉ giúp doanh nghiệp tháo gỡ những khó khăn trước mắt, mà còn cần tạo điều kiện để nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và từng bước mở rộng quy mô hoạt động.

Trong lĩnh vực an ninh, tư pháp và quản lý xã hội, Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua nhiều văn bản quan trọng như Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Luật Định danh và xác thực điện tử, Luật An ninh dữ liệu.

Nhóm chính sách này hướng tới tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý phục vụ công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý trong môi trường số. Khi dữ liệu ngày càng trở thành nguồn lực quan trọng của nền kinh tế, hành lang pháp lý về an ninh dữ liệu, định danh và xác thực điện tử không chỉ phục vụ hoạt động quản lý Nhà nước, mà còn gắn trực tiếp với việc bảo vệ quyền lợi người dân, củng cố niềm tin số và bảo đảm an toàn cho các giao dịch điện tử.

Cùng với đó, các dự án luật liên quan đến an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường, lao động, bảo hiểm xã hội, y tế, trẻ em và người khuyết tật cho thấy phạm vi điều chỉnh rộng của chương trình lập pháp kỳ họp này. Đây là những lĩnh vực tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời đặt ra yêu cầu hoàn thiện chính sách an sinh và nâng cao hiệu quả quản lý xã hội.

Bên cạnh các dự án luật, 11 nghị quyết dự kiến được Quốc hội biểu quyết trong đợt 2 cũng bao gồm nhiều nội dung quan trọng. Đáng chú ý có Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch; chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035; cùng các nội dung liên quan đến tổ chức thi hành những bộ luật mới được thông qua.

Trong đó, Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch được kỳ vọng tạo thêm cơ sở pháp lý để tháo gỡ rào cản về cơ chế, huy động nguồn lực xã hội và phát huy tốt hơn tiềm năng, lợi thế của ngành kinh tế này. Còn Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035 thể hiện cách tiếp cận dài hạn, đòi hỏi sự phối hợp và huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, toàn xã hội trong phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự.

Chất lượng quyết sách là thước đo cuối cùng

Nhìn tổng thể, kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đang xử lý khối lượng công việc lập pháp lớn, với nhiều dự án luật và nghị quyết có phạm vi tác động sâu rộng. Từ các phiên thảo luận trong đợt 1 đến chương trình biểu quyết tập trung trong đợt 2, có thể thấy quyết tâm đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thể chế, cụ thể hóa các chủ trương, định hướng lớn thành những quy định pháp luật và quyết sách có thể triển khai trong thực tiễn.

Tuy nhiên, số lượng văn bản được thông qua không phải là thước đo duy nhất của hiệu quả lập pháp. Với những đạo luật liên quan đến nhiều lĩnh vực và nhóm đối tượng, yêu cầu đặt ra còn là chất lượng từng quy định, tính thống nhất giữa các văn bản, khả năng tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn và điều kiện bảo đảm thi hành sau khi luật có hiệu lực.

Bởi vậy, khoảng thời gian giữa hai đợt họp có ý nghĩa không nhỏ. Quá trình tiếp thu, chỉnh lý không đơn thuần là hoàn thiện câu chữ hay kỹ thuật lập pháp, mà còn là dịp rà soát để các ý kiến xác đáng của đại biểu Quốc hội được phản ánh đầy đủ hơn, những vấn đề còn khác nhau được cân nhắc thấu đáo và các quy định khi ban hành có tính khả thi cao hơn.

Từ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 đến các đạo luật liên quan trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp, quyền lợi người dân, an ninh quốc gia và quản trị xã hội, những quyết định tại đợt 2 sẽ góp phần định hình thêm khuôn khổ pháp lý cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Điều quan trọng là các quy định mới phải thực sự tháo gỡ được điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo điều kiện để các chủ thể trong nền kinh tế phát huy năng lực.

Nếu đợt một đặt nền tảng qua quá trình thảo luận, nhận diện vấn đề và hoàn thiện chính sách, thì đợt 2 là thời điểm những nội dung đó đi đến quyết định cuối cùng. Kỳ vọng đặt ra không chỉ là hoàn thành chương trình với số lượng lớn luật, nghị quyết được thông qua, mà còn là bảo đảm mỗi quyết sách đều gắn với yêu cầu thực tiễn và có khả năng đi vào cuộc sống.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Chia sẻ với Mekong ASEAN, đại biểu Trần Thị Vân, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Bắc Ninh, đánh giá đợt một của kỳ họp thứ 2 đã thể hiện rõ tinh thần đổi mới, trách nhiệm và hành động của Quốc hội trước những yêu cầu phát triển mới.

Theo đại biểu, một điểm đáng chú ý là hoạt động quyết định chính sách ngày càng gắn với yêu cầu tổ chức thực hiện, trong đó trách nhiệm của từng cơ quan và người đứng đầu cần được xác định rõ. Đây là điều kiện quan trọng để các quyết sách không chỉ được thông qua trên nghị trường, mà còn tạo chuyển biến thực chất khi đi vào cuộc sống.

Ở góc độ chất lượng lập pháp, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng, nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển, khơi thông nguồn lực, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Đại biểu cho rằng, trước khối lượng công việc lập pháp lớn và áp lực về tiến độ, việc bảo đảm chất lượng từng quy định càng cần được coi trọng; các chính sách phải được đánh giá kỹ về tác động và khả năng thực thi. Bởi một quy định rõ ràng, khả thi có thể tháo gỡ khó khăn cho nhiều người, trong khi quy định thiếu phù hợp lại có thể làm phát sinh thêm chi phí cho xã hội.

Những ý kiến trên cũng gợi mở thước đo đối với các quyết sách được Quốc hội xem xét, biểu quyết trong hai ngày 20-21/11. Đó không đơn thuần là việc hoàn thiện thêm các văn bản pháp luật, mà là khả năng giải quyết những vướng mắc từ thực tiễn, tạo lập môi trường pháp lý đồng bộ, minh bạch và thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp. Khi kỳ họp khép lại, giá trị của những quyết định tại nghị trường sẽ không chỉ nằm ở số lượng luật, nghị quyết được thông qua, mà còn được thể hiện qua hiệu quả thực thi và những chuyển biến cụ thể trong đời sống kinh tế - xã hội.

Kiều Chinh

Nguồn Mekong Asean: https://mekongasean.vn/dot-2-ky-hop-thu-2-nhung-quyet-sach-quan-trong-di-den-buoc-quyet-dinh-62008.html