Dự án 3 mở rộng sinh kế, thúc đẩy sản xuất theo chuỗi giá trị ở Thái Nguyên

Giai đoạn 2021-2025, từ nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, tỉnh Thái Nguyên đã triển khai 68 dự án liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị.

Toàn tỉnh hiện có 317 dự án hỗ trợ sản xuất, gồm 68 dự án liên kết theo chuỗi giá trị và 249 dự án phát triển sản xuất cộng đồng. Các mô hình tập trung vào những sản phẩm phù hợp điều kiện từng địa bàn như trâu, bò, dê sinh sản, gia cầm, cây ăn quả, rau màu..., qua đó giúp đồng bào DTTS từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa.

Dự án 3 mở rộng sinh kế, thúc đẩy sản xuất theo chuỗi giá trị ở các địa phương có đông đồng  bào DTTS.

Điểm đáng chú ý của Dự án 3 là hỗ trợ sinh kế không chỉ dừng ở giống, vật tư mà được gắn với hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Cách làm này tạo điều kiện để người dân có tư liệu sản xuất, chủ động hơn trong phát triển kinh tế hộ, đồng thời mở ra khả năng liên kết với doanh nghiệp, HTX và các chủ thể khác trong chuỗi giá trị.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, mô hình hỗ trợ trâu sinh sản tại xã Vĩnh Thông cho thấy hiệu quả khá rõ. Từ năm 2024 đến nay, địa phương đã cấp 68 con trâu cho các hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và hộ đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo lãnh đạo UBND xã, đàn trâu sau khi cấp phát đều phát triển tốt, trong đó số trâu thuộc đợt hỗ trợ đầu tiên đã sinh sản với tỷ lệ khoảng 95%. Với các hộ vốn phụ thuộc chủ yếu vào diện tích ruộng nhỏ, đây không chỉ là một khoản hỗ trợ trước mắt mà còn tạo thêm tư liệu sản xuất, mở ra nguồn thu có tính lâu dài.

Gia đình anh Nông Văn Hới, ở thôn Khau Cưởm, xã Vĩnh Thông, là một điển hình. Trong năm 2023 và 2024, gia đình anh được hỗ trợ 2 con trâu sinh sản. Từ chỗ thu nhập bấp bênh do chỉ dựa vào vài sào ruộng, gia đình có thêm một hướng phát triển kinh tế bền vững.

Tại xã Thanh Mai, mô hình nuôi dê sinh sản cũng đang giúp người dân đa dạng hóa sinh kế. Gia đình anh Nguyễn Đình Bảo, ở thôn Nà Đon, được hỗ trợ dê giống, đồng thời chủ động xây dựng chuồng trại và chuẩn bị nguồn thức ăn.

Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, đàn dê phát triển tốt, sinh sản đều, tạo thêm nguồn thu cho gia đình. Từ chỗ kinh tế phụ thuộc vào diện tích ruộng hạn chế, anh Bảo đã có thêm một hướng sản xuất phù hợp với điều kiện thực tế.

Bên cạnh chăn nuôi, Dự án 3 còn đặt trọng tâm vào phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với bảo vệ rừng. Tiểu dự án đã hỗ trợ khoán bảo vệ hơn 2.276ha rừng phòng hộ cho cộng đồng dân cư với mức 500.000 đồng/ha/năm.

Tỉnh đồng thời thực hiện hỗ trợ bảo vệ hơn 108.000ha rừng, gồm rừng phòng hộ và rừng sản xuất là rừng tự nhiên trong thời gian đóng cửa rừng. Các hoạt động trồng rừng sản xuất, phát triển lâm sản ngoài gỗ được triển khai nhằm vừa bảo vệ tài nguyên, vừa tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân vùng cao.

Những kết quả trên cho thấy hiệu quả của chính sách đang được thể hiện rõ hơn khi nguồn lực được đặt trong một hệ sinh thái sinh kế thay vì hỗ trợ đơn lẻ. Việc Thái Nguyên triển khai hàng trăm dự án hỗ trợ sản xuất, trong đó có 68 dự án liên kết chuỗi giá trị, đang tạo nền tảng để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia.

Đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo trong vùng đồng bào DTTS của tỉnh còn 9,41%, giảm 1,85%; tỷ lệ hộ cận nghèo còn 6,23%, giảm 0,24%.

Thời gian tới, ngành nông nghiệp Thái Nguyên tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát, lựa chọn những mô hình có hiệu quả để nhân rộng, đồng thời tăng cường liên kết giữa người dân với HTX, doanh nghiệp trong tiêu thụ sản phẩm.