Dự án đường sắt đang được các địa phương Hải Phòng triển khai như thế nào

Tích cực giải phóng mặt bằng

Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đi qua địa bàn thành phố Hải Phòng dài 33 km tại 5 phường, xã Trần Phú, Hợp Tiến, Lê Đại Hành, Bắc An Phụ và Nhị Chiểu. Dự án do CTCP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed làm chủ đầu tư.

Để thực hiện dự án, thành phố cần thu hồi khoảng 210 ha đất tại các địa phương trên với chi phí giải phóng mặt bằng dự kiến 2.500 tỷ đồng.

Theo báo cáo của UBND phường Bắc An Phụ, dự án giải phóng mặt bằng phục vụ Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh có chiều dài đi qua địa bàn phường Bắc An Phụ và phường Phạm Sự Mạnh khoảng 7,68km. Diện tích phải giải phóng mặt bằng là 56,7 ha (phường Bắc An Phụ 56,1ha; phường Phạm Sự Mạnh 0,6ha).

Tổng số hộ gia đình phải thực hiện thu hồi đất là 723 hộ. Trong đó, đất ở 61 hộ, đất nông nghiệp 562 hộ; số mộ phải di chuyển khoảng 800 mộ.

Đến ngày 30/9/2026, địa phương đã hoàn thành giải phóng mặt bằng với tổng diện tích 30,88 ha; 516 hộ; thực hiện chi trả tiền cho các hộ gia đình với tổng số 189,623 tỷ đồng, đạt 94,81% kế hoạch vốn giao.

Đồng thời địa phương tổ chức kiểm kê, lập phương án bồi thường đối với 643 phần mộ tại tổ dân phố Lê Xá, Vũ Xá; đang thực hiện rà soát phương án bồi thường, hỗ trợ; dự kiến phê duyệt ngày 30/10/2026. Tổ chức kiểm kê, lập phương án và công khai phương án bồi thường đối với 21 hộ gia đình có đất ở tại tổ dân phố Đại Uyên.

Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh có chiều dài đi qua địa bàn phường Bắc An Phụ và phường Phạm Sự Mạnh khoảng 7,68km. Ảnh: Phùng Nguyện.

Cũng theo báo cáo của UBND phường Bắc An Phụ, Dự án tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh trên địa bàn thành phố Hải Phòng có diện tích khoảng 1,84 ha; tổng số hộ gia đình có diện tích đất bị thu hồi 22 hộ; tổng kinh phí giải phóng mặt bằng khoảng 12,431 tỷ đồng. Chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng.

Ngay sau khi có sự chỉ đạo của cấp trên, địa phương đã tham mưu ban hành quyết định thành lập hội đồng bồi thường và tổ công tác giúp việc hội đồng; kế hoạch thu hồi đất; thông báo thu hồi đất. Ngày 13/10 địa phương nhận mốc giới; ngày 16/10 thực hiện kiểm đếm.

Về Dự án di dời, hoàn trả nghĩa trang, trường học và các công trình khác phục vụ giải phóng mặt bằng dự án tuyến đường sắt trên. Ông Nguyễn Trọng Thuấn, Phó Chủ tịch UBND phường Bắc An Phụ cho biết, dự án có diện tích khoảng 3 ha (Lê Xá 0,75 ha, Vũ Xá 2,25 ha); số hộ gia đình có diện tích đất bị thu hồi 32 hộ; kinh phí giải phóng mặt bằng hơn 22,438 tỷ đồng. Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng làm chủ đầu tư.

Thời gian qua, địa phương cũng đã ban hành quyết định thành lập hội đồng bồi thường và tổ công tác giúp việc hội đồng; kế hoạch thu hồi đất; thông báo thu hồi đất. Ngày 3/10 nhận mốc giới; ngày 18/10 địa phương đã thực hiện kiểm đếm…

Đến ngày 30/9/2026, UBND phường Bắc An Phụ đã hoàn thành giải phóng mặt bằng với tổng diện tích 30,88 ha cho dự án. Ảnh: Phùng Nguyện.

Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh qua phường Nhị Chiểu dài 11,3 km; dự án sử dụng hơn 70 ha đất, tổng kinh phí giải phóng mặt bằng trên 600 tỷ đồng, liên quan hơn 900 gia đình và 5 tổ chức.

Xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm, phường Nhị Chiểu huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc. Đảng ủy phường thành lập Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng do Bí thư Đảng ủy làm Trưởng ban, Chủ tịch UBND phường làm Phó Trưởng ban; phân công các thành viên trong Ban Thường vụ, Đảng ủy viên phụ trách từng địa bàn, chịu trách nhiệm trước Ban Chỉ đạo về tiến độ, chất lượng giải phóng mặt bằng tại khu vực được phân công.

Đến ngày 23/9, phường cũng đã chi trả 3 đợt cho các hộ dân với số tiền gần 200 tỷ đồng cho hơn 260 hộ dân ở các tổ dân phố Duyên Linh, Hoành Sơn, Nhẫm Dương…

Đi qua địa bàn xã Trần Phú 6,55 km, Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh tại đây cần thu hồi gần 48 ha đất của 716 hộ dân, gồm 212 hộ có đất ở, 504 hộ có đất nông nghiệp và phải di chuyển khoảng 1.500 phần mộ.

Đến đầu tháng 9, địa phương đã thực hiện chi trả hơn 76,1 tỷ đồng cho các hộ dân để giải phóng mặt bằng, thu hồi đất thực hiện dự án, đạt 26,8% kế hoạch, vượt 16,8% so với tiến độ được giao. Kinh phí giải phóng mặt bằng được chi trả cho 244 hộ dân ở các thôn Cát Dương, Kim Khê, Kim Bịch và Thanh Quang.

Trong thời gian tiếp theo, UBND xã Trần Phú tiếp tục triển khai đo đạc, kiểm đếm về đất đai, tài sản và hoa màu trên diện tích được lựa chọn thi công trước ở một số khu vực và hoàn trả hạ tầng một trường học; đo đạc, kiểm đếm đất chuyển đổi cơ cấu cây trồng, kiểm đếm các công trình hạ tầng kỹ thuật, đất công do UBND xã quản lý…

Một số khó khăn, vướng mắc

Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Kẻ Sặt, đoạn tuyến thuộc Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng qua địa bàn xã có chiều dài khoảng 6,213 km, từ Km305+271 đến Km311+484, đi qua các thôn Hưng Thịnh, Tuy Lai, Bằng Xá, Nhân Kiệt và Hùng Thắng.

Công tác giải phóng mặt bằng dự án đang được UBND và các cơ quan chuyên môn của xã tập trung triển khai. Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện có nội dung khó khăn vướng mắc cần báo cáo UBND thành phố Hải Phòng xem xét, cho ý kiến chỉ đạo giải quyết.

Thông tin tới Mekong ASEAN ngày 11/10 vừa qua, báo cáo của UBND xã Kẻ Sặt cho biết, đến hết ngày 14/7/2026, UBND xã đã nhận được tổng số 102 mốc giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng (mốc giải phóng mặt bằng sau khi điều chỉnh lại hướng tuyến).

Ngày 1/8/2026, UBND xã đã tổ chức họp với toàn bộ các hộ gia đình, cá nhân thuộc phạm vi giải phóng mặt bằng và triển khai các bước theo quy định.

Đến nay, UBND xã đã phê duyệt phương án bồi thường giải phóng mặt bằng đối với 268.094 m2/ 315.239,4 m2, đạt tỷ lệ 85% tổng diện tích đất phải thu hồi để thực hiện dự án (bao gồm đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp, đất có mặt nước dạng sông, ngòi, kênh, rạch, suối).

UBND xã Kẻ Sặt đã phê duyệt phương án bồi thường giải phóng mặt bằng đối với 268.094 m2/ 315.239,4 m2 tổng diện tích đất phải thu hồi để thực hiện Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng qua địa bàn xã. Ảnh: Phùng Nguyện.

Hiện tại, UBND xã Kẻ Sặt đang công khai dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với phần diện tích còn lại gồm đất chuyển đổi, đất ở nông thôn, đất nghĩa trang là 47.145,4 m2 .

Tuy nhiên, qua tổng hợp ý kiến tham gia về dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, khoảng 86 hộ gia đình, cá nhân có đất ở bị thu hồi không đồng thuận với đơn giá bồi thường đất ở.

Về nội dung trên, ngày 29/9/2026, UBND xã Kẻ Sặt đã có Báo cáo số 824/BC-UBND về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thực hiện dự án trên, qua đó UBND xã đề nghị hướng dẫn giải quyết vướng mắc liên quan đến đơn giá bồi thường đất ở khi thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng.

Đến ngày 2/10/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng có Văn bản số 13060/SNNMT-KTĐGĐ về việc bồi thường giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng trên địa bàn xã Kẻ Sặt.

Trong quá trình thực hiện, UBND xã Kẻ Sặt đã áp dụng đơn giá bồi thường theo Nghị quyết số 85/NQ-HĐND ngày 11/12/2025 của HĐND thành phố Hải Phòng về việc Ban hành Bảng giá đất lần đầu trên địa bàn thành phố; Quyết định số 57/2026/QĐ-UBND ngày 10/7/2026 của UBND thành phố quy định Hệ số điều chỉnh giá đất trên địa bàn thành phố năm 2026.

Thế nhưng, 100% các hộ không đồng ý, với lý do: Đơn giá bồi thường đất ở thấp hơn nhiều so với giao dịch thực tế trên thị trường và phương án bồi thường đất ở đã được cấp thẩm quyền phê duyệt ở các khu vực liền kề.

Theo cơ quan chuyên môn UBND xã Kẻ Sặt, qua khảo sát giao dịch trên thị trường, một số hộ gia đình cung cấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất thời điểm tháng 6/2026 tại thửa đất thuộc phạm vi thực hiện dự án, giá chuyển nhượng là 3 tỷ đồng với diện tích 98 m2, theo đó khoảng 30.600.000 đồng/m2…

Trường hợp khi UBND xã quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư với giá đất áp dụng theo bảng giá đất quy định tại Nghị quyết số 85/NQ-HĐND của HĐND thành phố và Quyết định số 57/2026/QĐ-UBND của UBND thành phố thì công tác thu hồi và bàn giao đất thực hiện dự án cho chủ đầu tư đối với diện tích đất ở hiện trạng của người dân sẽ gặp khó khăn, nhiều khả năng phải thực hiện cưỡng chế thu hồi đất, tiềm ẩn nguy cơ phức tạp về tình hình an ninh trật tự tại địa phương…

Cũng theo UBND xã Kẻ Sặt, xuất phát từ thực tế, ngay sau khi nhận mốc giải phóng mặt bằng ngày 28/7/2025 - 29/7/2025, UBND xã đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức triển khai phổ biến chủ trương, chính sách tại các thôn có liên quan tới dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt trên, trong đó có nội dung đơn giá bồi thường theo giá đất cụ thể, đồng thời chuẩn bị hồ sơ định giá đất, hướng dẫn người sử dụng đất phối hợp cung cấp thông tin chuyển nhượng quyền sử dụng đất khu vực thu hồi đất, liên hệ các đơn vị tư vấn xác định giá đất…

Để tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc, góp phần bảo đảm tiến độ thực hiện Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Dự án trọng điểm quốc gia; đồng thời ổn định tình hình an ninh trật tự địa phương, UBND xã Kẻ Sặt cũng đề nghị UBND thành phố cho phép UBND xã được tiếp tục áp dụng các quy định liên quan về một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.

Trong đó, sử dụng giá đất cụ thể để tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt trên. UBND xã sẽ thực hiện đúng trình tự, thủ tục xác định giá đất cụ thể theo quy định…

Qua tổng hợp của UBND xã Kẻ Sặt về ý kiến tham gia về dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, khoảng 86 hộ gia đình, cá nhân có đất ở bị thu hồi trên địa bàn xã không đồng thuận với đơn giá bồi thường đất ở. Ảnh: Phùng Nguyện.

Tại phường Dương Kinh, Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đến ngày 15/10 UBND phường đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ qua 6 đợt cho 314 hộ, gồm 124 hộ có đất ở, 190 hộ có đất nông nghiệp và phần đất do UBND phường quản lý, với tổng diện tích 27,73 ha. Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ hơn 306,2 tỷ đồng.

Đến ngày 15/10 phường đã tổ chức 4 đợt chi trả tiền bồi thường cho 104 hộ dân, với số tiền hơn 65,7 tỷ đồng; cả 104 hộ đã bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư. Công tác kiểm kê mộ cũng đã hoàn thành, với 325/325 ngôi mộ được kiểm kê…

Thời gian tới, UBND phường Dương Kinh tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn xác minh thông tin, liên hệ với các hộ dân còn lại tại dự án đường sắt trên. Đồng thời, phường đề xuất thành phố bố trí quỹ đất phục vụ di chuyển các phần mộ nằm trong phạm vi thực hiện dự án…

Trên địa bàn xã Gia Lộc, Dự án tái định cư thôn Chằm có quy mô khoảng 1,8 ha, được đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật để phục vụ bố trí tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đoạn qua địa bàn xã.

Dự án tái định cư trên của xã liên quan 94 hộ dân, gồm 87 hộ có đất nông nghiệp và 7 hộ có đất ở. Các hộ có đất nông nghiệp đã bàn giao mặt bằng theo phương án giải phóng mặt bằng của dự án.

Riêng đối với 7 hộ có đất ở, thời gian qua UBND xã Gia Lộc cùng các đơn vị liên quan tập trung hoàn thiện thủ tục bồi thường, hỗ trợ; tuyên truyền, vận động, hướng dẫn các hộ tháo dỡ công trình, di chuyển tài sản. Sau khi được chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, các hộ đồng thuận, chủ động tháo dỡ nhà ở, công trình và thu dọn tài sản trong phạm vi đất bị thu hồi. Giai đoạn tiếp theo, xã Gia Lộc có thể bàn giao 100% mặt bằng Dự án tái định cư thôn Chằm cho chủ đầu tư triển khai thi công…

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng, dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng qua địa bàn thành phố có tổng diện tích đất phải thu hồi khoảng 445 ha, khoảng 5.650 hộ và 48 tổ chức bị ảnh hưởng bởi dự án. Riêng công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật… phục vụ dự án khoảng 11.218 tỷ đồng…