Sầm Sơn cần khoảng 500 tỷ đồng để xử lý nước thải

Hệ thống cũ quá tải, áp lực ngày càng lớn

Trong khi công trình xử lý hiện hữu đã quá tải, việc đầu tư nhà máy xử lý nước thải tập trung với kinh phí dự kiến khoảng 500 tỷ đồng trở thành yêu cầu cấp bách nhằm bảo vệ môi trường biển, đáp ứng mục tiêu phát triển đô thị du lịch bền vững.

Thay thế van đóng, xả, nạo vét hệ cống thu gom nước thải

Là đô thị du lịch biển, Sầm Sơn thường xuyên đón lượng lớn du khách, đặc biệt vào mùa hè. Cùng với tốc độ đô thị hóa, sự phát triển của hệ thống khách sạn, nhà hàng và dịch vụ lưu trú khiến lượng nước thải phát sinh ngày càng tăng.

Tuy nhiên, hạ tầng thoát nước được đầu tư qua nhiều giai đoạn, chưa đồng bộ; mạng lưới thu gom nước mưa và nước thải tại nhiều khu vực chưa được tách biệt hoàn toàn.

Thực trạng này khiến công tác vận hành hệ thống thoát nước gặp nhiều khó khăn, nhất là trong những đợt mưa lớn kéo dài, khi hệ thống phải đồng thời đáp ứng yêu cầu tiêu thoát nước mưa và thu gom nước thải.

Van được thay thế mới

Hiện nay, phường Sầm Sơn có hai hướng thoát nước chính: khu vực phía đông đường Nguyễn Du thoát nước về phía biển, còn phía tây thoát về phía sông Đơ. Tại khu vực phía đông, hoạt động thu gom, tiêu thoát nước phụ thuộc đáng kể vào các trạm bơm. Nước thải được thu gom, bơm chuyển qua các trạm C1, Bà Triệu, Nguyễn Hồng Lễ về hồ xử lý sinh học Trung Sơn.

Vào mùa du lịch cao điểm, các máy bơm phải hoạt động trung bình 12-14 giờ mỗi ngày. Khi mưa lớn, thời gian vận hành có thể kéo dài liên tục 24 giờ trong 2-3 ngày, tùy lượng mưa. Áp lực vận hành lớn không chỉ làm gia tăng nguy cơ xảy ra sự cố mà còn đặt ra thách thức đối với hiệu quả thu gom, xử lý nước thải và bảo vệ môi trường ven biển.

Bản đồ quy hoạch nhà máy xử lý nước thải tập trung tại Sầm Sơn

Đáng chú ý, hồ xử lý nước thải sinh học Trung Sơn, có diện tích 0,85ha, công suất thiết kế 3.000m³/ngày đêm, được đầu tư từ năm 2015 và cải tạo, nâng cấp năm 2019, hiện đã quá tải, công nghệ lạc hậu. Trước sự gia tăng nhanh chóng của dân cư và các hoạt động du lịch, dịch vụ, công trình không còn đáp ứng được yêu cầu xử lý nước thải.

Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục dựa vào hệ thống hiện hữu chỉ có thể giải quyết một phần nhu cầu trước mắt. Sầm Sơn cần một công trình xử lý tập trung có công suất phù hợp, kết hợp mạng lưới thu gom đồng bộ để đáp ứng nhu cầu phát triển trong dài hạn.

Dự án hàng trăm tỷ đồng chờ được triển khai

Nhận diện yêu cầu này, năm 2021, HĐND TP Sầm Sơn trước đây đã thông qua chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy xử lý nước thải tập trung TP Sầm Sơn, giai đoạn 1. Dự án có quy mô khoảng 5,2ha, công suất thiết kế 19.500m³/ngày đêm, tổng mức đầu tư dự kiến không quá 350 tỷ đồng.

Nhiều nhà hàng, khách sạn lớn được xây dựng tại Sầm Sơn

Quá trình chuẩn bị đầu tư đã đạt một số kết quả quan trọng: hồ sơ đánh giá tác động môi trường được phê duyệt, quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 được thông qua, báo cáo nghiên cứu khả thi được Sở Xây dựng thẩm định vào tháng 7/2024. Hệ thống trạm bơm và đường ống phục vụ thu gom, chuyển nước thải về nhà máy cũng đã được đầu tư cơ bản.

Tuy nhiên, nhà máy chưa được xây dựng nên các hạng mục đã đầu tư chưa thể phát huy đầy đủ hiệu quả theo mục tiêu đề ra. Trong khi nhu cầu xử lý nước thải tiếp tục gia tăng, việc khởi động lại dự án đang là nhiệm vụ được địa phương ưu tiên.

Hiện UBND phường Sầm Sơn phối hợp với các sở, ngành rà soát khả năng kế thừa hồ sơ đã được thẩm định, phê duyệt; đánh giá sự phù hợp của công nghệ xử lý và xác định các thủ tục cần bổ sung, điều chỉnh theo quy định. Địa phương đồng thời kiến nghị UBND tỉnh cân đối nguồn vốn để triển khai dự án, phấn đấu đưa công trình vào vận hành trong quý III/2027.

Sầm Sơn được quy hoạch thành đô thị động lực biển, thu hút hàng triệu lượt khách

Theo ông Trịnh Tiến Dũng, Chủ tịch UBND phường Sầm Sơn, nhà máy xử lý nước thải tập trung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác thu gom, xử lý nước thải, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ môi trường đô thị du lịch biển.

Phương án đang được đặt ra, kinh phí xây dựng nhà máy có thể lên khoảng 500 tỷ đồng, cao hơn mức đầu tư dự kiến ban đầu của giai đoạn 1. Đây là nguồn vốn lớn, đòi hỏi các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát quy mô, phương án đầu tư, hoàn thiện thủ tục và cân đối nguồn lực, bảo đảm công trình phù hợp với yêu cầu thực tế cũng như định hướng phát triển của địa phương.

Việc sớm triển khai dự án không chỉ nhằm tăng năng lực xử lý nước thải mà còn giúp phát huy hiệu quả hệ thống trạm bơm, đường ống đã đầu tư, hạn chế nguy cơ lãng phí nguồn lực và tạo nền tảng cho quản lý môi trường đô thị theo hướng đồng bộ.

Khắc phục bất cập trước mắt, hướng tới hạ tầng đồng bộ

Trong khi chờ nhà máy được triển khai, UBND phường Sầm Sơn đang tập trung khắc phục những bất cập của hệ thống hiện hữu. Các giải pháp gồm nâng cấp, sửa chữa trạm bơm; nạo vét, khơi thông hệ thống mương thu gom; kiểm tra, cải tạo, thay thế van đóng và cửa phai tại các vị trí cửa xả, bảo đảm khả năng đóng kín và vận hành phù hợp.

Cùng với đầu tư hạ tầng, địa phương tăng cường kiểm tra hoạt động của các nhà hàng, khách sạn, kịp thời phát hiện và xử lý tình trạng đấu nối, xả nước thải không đúng quy định vào hệ thống thoát nước mưa. Đây là giải pháp cần thiết nhằm hạn chế nguy cơ gây ô nhiễm trong thời gian chờ công trình xử lý tập trung được xây dựng.

Về lâu dài, Sầm Sơn cần từng bước hoàn thiện hệ thống thu gom nước mưa và nước thải độc lập tại khu vực phía đông đường Nguyễn Du, đồng thời nâng cấp mạng lưới thu gom, thoát nước ở phía tây.

Các hạng mục phải được kết nối đồng bộ với nhà máy xử lý, bảo đảm nước thải được thu gom, chuyển tải và xử lý hiệu quả, tránh tình trạng công trình có công suất lớn nhưng không khai thác hết năng lực do hạ tầng kết nối chưa đáp ứng.

Với định hướng phát triển thành đô thị động lực biển, Sầm Sơn không chỉ cần những công trình du lịch hiện đại mà còn phải có hạ tầng môi trường tương xứng. Bài toán xử lý nước thải vì thế không đơn thuần là đầu tư một nhà máy, mà còn là yêu cầu hoàn thiện cả hệ thống thu gom, thoát nước và quản lý xả thải.

Sớm bố trí nguồn lực xây dựng nhà máy xử lý nước thải tập trung, đồng thời khẩn trương khắc phục những bất cập trước mắt, sẽ là bước đi quan trọng để Sầm Sơn giảm áp lực môi trường, bảo vệ cảnh quan biển, nâng cao chất lượng sống của người dân và giữ vững sức hấp dẫn của điểm đến du lịch trong dài hạn.