Dự án đường sắt tốc độ cao qua Nghệ An: Các khu tái định cư ở vị trí thuận lợi do dân chọn

Dân bàn, dân chọn, dân quyết định

Ngày 6/2, PV Báo Xây dựng có mặt tại khu tái định cư (TĐC) Dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam đoạn qua địa bàn xóm Hưng Nghĩa 8, xã Lam Thành (tỉnh Nghệ An). Theo ghi nhận, khu đất này hiện là đất sản xuất nông nghiệp, vị trí đẹp.

Khu vực TĐC ở xóm Hưng Nghĩa 8, xã Lam Thành có vị trí đẹp và thuận tiện cho người dân sinh sống, sản xuất.

Cụ thể, vị trí TĐC nằm sát khu vực dân cư dự kiến bị thu hồi, một mặt tiếp giáp với đường huyện 8B, gần trụ sở Đảng ủy xã, trường tiểu học, trạm y tế xã hơn so với vị trí cũ.

Ông Trần Văn Kiều 59 tuổi, ở xóm Hưng Nghĩa 8, xã Lam Thành cho biết: Dù tuyến đường sắt tốc độ cao qua địa bàn chưa cắm mốc nhưng theo hướng tuyến ban đầu thì gia đình nhà tôi cũng nằm trong danh sách 38 hộ dân ở xóm phải di dời đến nơi ở mới để nhường đất cho dự án.

"Người dân chúng tôi sống bao đời ở đây, giờ nói chuyển đến nơi ở mới thật sự không dễ dàng. Nhưng qua tìm hiểu và được sự tuyên truyền của chính quyền mọi người đều hiểu đây là dự án trọng điểm của quốc gia nên đều đồng tình, ủng hộ", ông Kiều nói.

Về khu vực TĐC, sau khi khảo sát quỹ đất, xã đưa ra 2 phương án: Một vị trí cũng bám đường 8B nhưng nằm tiếp giáp với khu dân cư xóm Hưng Nghĩa 6. Vị trí thứ hai cũng bám đường 8B nhưng tiếp giáp với khu dân cư xóm Hưng Nghĩa 8.

Ông Trần Văn Kiều cho biết, để phục vụ dự án trọng điểm quốc gia, gia đình ông và gần 40 hộ dân khác trong xóm sẵn sàng đến nơi ở mới.

“Vị trí tiếp giáp khu dân cư xóm Hưng Nghĩa 6 gần trụ sở Đảng ủy, trường học và trạm y tế xã hơn. Nhưng sau khi bàn bạc, mọi người lại thống nhất chọn vị trí tiếp giáp xóm Hưng Nghĩa 8.

Lý do, vị trí này gần với khu dân cư mà người dân hiện đang sống, nên quen hơn. Thứ nữa khu xóm Hưng Nghĩa 6, người dân nói là khu “dăm cồn” (ý có mồ mả trước đây)”, ông Kiều nói.

Tương tự, theo ghi nhận tại các khu TĐC Dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam đoạn qua địa bàn tỉnh Nghệ An ở các xã Hưng Nguyên Nam, Hưng Nguyên, Yên Trung, Tân Châu, An Châu… đều có vị trí đắc địa, đẹp và rất thuận tiện về hạ tầng giao thông để người dân sinh sống, kinh doanh, buôn bán.

Điển hình như khu TĐC xã Hưng Nguyên Nam có 2 mặt tiếp giáp với 2 đường tỉnh 539C và 542C; gần trụ sở UBND xã, trường học và chợ. Hay như khu TĐC ở xã An Châu nằm đối diện ngay trường học, bên cạnh trụ sở Đảng ủy xã…

Chị Đào Thị Lục (ở xã An Châu) cho biết: Ban đầu, xã đưa ra 3 vị trí cho người dân lựa chọn. Sau khi bàn bạc, người dân quyết định chọn khu TĐC ở khu vực Rục Thần xóm Diễn An 2. Vị trí này đẹp, thuận tiện cho sinh sống cũng như buôn bán.

Ông Nguyễn Văn Sáu, Bí thư chi bộ xóm Diễn An 2 cho biết: Việc lựa chọn vị trí TĐC được xã, xóm triển khai công khai, dân chủ: người dân bàn bạc, ý kiến, lựa chọn và quyết định vị trí.

Khu TĐC ở xã Hưng Nguyên Nam có vị trí đắc địa, hai mặt tiếp giáp với đường tỉnh, gần trụ sở UBND xã và trường học.

Hạ tầng cơ sở đồng bộ, hiện đại hơn nơi ở cũ

Theo thống kê, đoạn tuyến đường sắt tốc độ cao đi qua địa bàn xã Lam Thành có chiều dài khoảng 6,6km. Có khoảng 130 hộ dân bị ảnh hưởng về đất ở với diện tích thu hồi khoảng 78.500m²; đất sản xuất nông nghiệp khoảng 417.200m²…

Để bảo đảm ổn định đời sống cho các hộ dân bị thu hồi đất ở, xã Lam Thành đã tổ chức lấy ý kiến nhân dân, thống nhất xây dựng 5 khu tái định cư tại các vùng Văn Viên, Châu Nhân 1, Châu Nhân 3, Hưng Phúc 3 và Hưng Nghĩa 8.

Ông Nguyễn Cảnh Đức, Phó chủ tịch UBND xã Lam Thành cho biết: Khu vực bị thu hồi đất để phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao có mật độ dân cư tương đối cao, gắn bó lâu đời với sản xuất nông nghiệp.

Vì vậy, công tác bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư được địa phương xác định phải triển khai thận trọng, chặt chẽ, đúng quy định, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.

Ngay sau khi có chủ trương, các văn bản chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh, Đảng ủy, xã Lam Thành đã chủ động xây dựng kế hoạch, phương án tổ chức thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, xác định rõ lộ trình, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận, từng cán bộ phụ trách địa bàn.

Cùng với đó, xã đặc biệt coi trọng công tác tuyên truyền, vận động, đối thoại trực tiếp với nhân dân, giúp người dân hiểu rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của dự án, đồng thời nắm chắc các chế độ, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Nhờ làm tốt công tác dân vận, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể, quá trình triển khai giải phóng mặt bằng trên địa bàn xã Lam Thành đã nhận được sự đồng thuận, ủng hộ cao của người dân.

Chị Đào Thị Lục cho biết, từ 3 vị trí mà xã đưa ra, sau khi bàn bạc, thống nhất người dân chọn khu Rục Thần xóm Diễn An 2 làm nơi tái định cư.

Về TĐC, trên cơ sở quỹ đất và quy hoạch, xã đưa ra nhiều vị trí để dân bàn, dân chọn và dân quyết định. Đây đều là những vị trí được đánh giá phù hợp về quy hoạch, hạ tầng, thuận lợi cho sinh hoạt, sản xuất và phát triển lâu dài của người dân.

Qua rà soát, có 183 hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng bởi việc thu hồi đất nông nghiệp để phục vụ xây dựng các khu TĐC. Đến nay, xã đã hoàn thành chi trả bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cả 5 khu TĐC với tổng diện tích chi trả gần 99.000m², tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ lên đến hơn 21,3 tỷ đồng.

“Cùng với việc hoàn thành chi trả bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, xã đang tích cực phối hợp với các cơ quan chuyên môn của tỉnh để hoàn thiện các thủ tục hồ sơ, sớm triển khai xây dựng hạ tầng kỹ thuật các khu TĐC theo quy hoạch, kế hoạch đã được phê duyệt.

Dự kiến ra Giêng sẽ đồng loạt khởi công các khu TĐC, đảm bảo hoàn thành bàn giao cho người dân bị thu hồi đất trước tháng 6/2026 theo đúng chỉ đạo của tỉnh.

Đặc biệt, nơi ở mới có cơ sở hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu sinh hoạt và sản xuất, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống sau tái định cư", ông Đức nói.

Cùng quan điểm, ông Phan Văn Hùng, Chủ tịch UBND xã Tân Châu khẳng định: Ngoài vị trí thuận lợi, hai khu TĐC ở xã sẽ được xây dựng đồng bộ, hiện đại từ điện, nước, giao thông nhằm phục vụ tốt nhất nhu cầu của người dân.

Một lãnh đạo Sở Xây dựng tỉnh Nghệ An cũng cho biết, các khu TĐC của dự án đường sắt tốc độ cao được giao cho các địa phương làm chủ đầu tư. Tuy nhiên, tất cả đều theo tinh thần, nơi ở mới phải tốt hơn nơi ở cũ. Cơ sở hạ tầng, từ điện, nước, giao thông phải được xây dựng đồng bộ, hiện đại.

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua địa bàn tỉnh Nghệ An dài 85,5km, đi qua 18 xã, phường. Diện tích GPMB khoảng 519,2ha, chi phí khoảng 6.397 tỷ đồng. Số hộ dân bị ảnh hưởng khoảng 2.150 hộ, trong đó 1.942 hộ cần tái định cư. Dự kiến xây dựng 41 khu tái định cư, diện tích khoảng 102,69ha, tổng kinh phí khoảng 1.450 tỷ đồng. Hiện tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo các địa phương huy động toàn hệ thống chính trị, tập trung hoàn thành giao đất tái định cư trước 30/6.

Sỹ Hòa