Dự báo mới làm gia tăng lo ngại về El Ninõ: Kịch bản thời tiết cực đoan rõ nét hơn

Các mô hình mới thay đổi đánh giá về El Ninõ

Những mô hình dự báo khí hậu được cập nhật đầu tháng 7 cho thấy El Ninõ có thể phát triển với cường độ lớn hơn so với các nhận định được công bố hồi tháng 6.

Các chuyên gia khí hậu cho biết sự thay đổi này xuất phát từ việc nhiệt lượng dưới bề mặt Thái Bình Dương vẫn tiếp tục tích tụ, trong khi vùng nước ấm tại khu vực xích đạo đang mở rộng nhanh hơn dự kiến. Đây là những tín hiệu thường được sử dụng để đánh giá khả năng El Ninõ tiếp tục tăng cường trong những tháng tiếp theo.

Nếu xu hướng này duy trì, El Ninõ có thể tác động mạnh hơn đến các mô hình thời tiết toàn cầu, kéo theo nguy cơ gia tăng các hiện tượng cực đoan như nắng nóng kéo dài, hạn hán nghiêm trọng tại một số khu vực và mưa lớn, lũ lụt ở những nơi khác.

Điều đáng chú ý là các mô hình mới không khẳng định chắc chắn El Ninõ sẽ trở thành một "siêu El Ninõ", nhưng đã làm tăng mối lo ngại rằng cường độ của hiện tượng có thể vượt những đánh giá ban đầu.

Biểu đồ thể hiện nhiệt độ đại dương toàn cầu đã phá kỷ lục trong tháng 6. Nguồn: Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus của châu Âu

Biến đổi khí hậu có thể khuếch đại tác động của El Ninõ

Điều khiến các nhà khoa học đặc biệt quan tâm không chỉ nằm ở bản thân El Ninõ mà còn ở bối cảnh hiện tượng này xuất hiện.

Nhiệt độ trung bình toàn cầu trong những năm gần đây liên tục ở mức cao kỷ lục do biến đổi khí hậu. Khi El Ninõ hình thành trên nền khí hậu vốn đã nóng hơn bình thường, tác động của nó có nguy cơ bị khuếch đại.

Nhiều nhà khoa học cho rằng sự kết hợp giữa El Ninõ và biến đổi khí hậu có thể khiến các đợt nắng nóng kéo dài hơn, lượng mưa phân bố thất thường hơn và làm gia tăng tần suất của các hiện tượng thời tiết cực đoan trên phạm vi toàn cầu.

Chính vì vậy, những cập nhật mới từ các mô hình dự báo đang được cộng đồng khoa học theo dõi đặc biệt sát sao.

Những tín hiệu El Ninõ đầu tiên đã xuất hiện

Trong khi các tác động lớn được dự báo sẽ rõ nét hơn vào cuối năm 2026 và trong năm 2027, một số dấu hiệu ban đầu đã bắt đầu xuất hiện.

Trước đó, Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết các quan sát vệ tinh trong tháng 6 ghi nhận vùng nước ấm trên Thái Bình Dương tiếp tục mở rộng, cho thấy El Ninõ đang tăng cường.

Cùng thời điểm, Cơ quan Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ (NOAA) xác nhận El Ninõ đã chính thức hình thành và dự báo hiện tượng này sẽ tiếp tục mạnh lên trong mùa đông Bắc bán cầu 2026-2027. NOAA hiện đánh giá có khoảng 63% khả năng El Ninõ đạt ngưỡng "rất mạnh" vào cuối năm.

Không chỉ các cơ quan khí tượng, nhiều tổ chức quốc tế cũng đã chuyển từ giai đoạn theo dõi sang chủ động chuẩn bị ứng phó.

Việt Nam cần theo dõi sát diễn biến

Đối với Việt Nam, các cơ quan khí tượng nhận định ảnh hưởng rõ rệt của El Ninõ thường xuất hiện sau khi hiện tượng này duy trì trong nhiều tháng.

Nếu El Ninõ phát triển theo kịch bản mạnh như các mô hình đang dự báo, Việt Nam có thể đối mặt với nguy cơ nắng nóng kéo dài, lượng mưa suy giảm, hạn hán tại Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, cùng tình trạng xâm nhập mặn gia tăng ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Mặc dù còn quá sớm để khẳng định mức độ tác động cụ thể, việc các mô hình khí hậu liên tục được điều chỉnh theo hướng mạnh hơn cho thấy El Ninõ 2026 đang là một trong những hiện tượng khí hậu được theo dõi chặt chẽ nhất trên thế giới.

Từ một hiện tượng được dự báo cách đây vài tháng, El Ninõ giờ đây đã bước vào giai đoạn được các nhà khoa học, chính phủ và các tổ chức quốc tế giám sát sát sao. Những cập nhật mới nhất không đồng nghĩa kịch bản xấu nhất chắc chắn sẽ xảy ra, nhưng là lời nhắc cần chuẩn bị sớm hơn cho một chu kỳ thời tiết có thể cực đoan hơn dự kiến.