Dự báo năm 2026 số lượng bão ít hơn trung bình nhưng rủi ro thiên tai cao

Dự báo, trong khoảng 3 tháng tới, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất khoảng từ 80-90%, trong khi xác suất duy trì trạng thái La Nina giảm hơn các dự báo trước đó và chỉ còn ở mức trong khoảng từ 10-20%.

Từ tháng 6-8, hiện tượng ENSO có khả năng duy trì trạng thái trung tính với xác suất trong khoảng từ 55-65%, xác suất chuyển sang El Nino có xu hướng tăng dần với xác suất trong khoảng từ 35-45%, xác suất chuyển sang La Nina ở mức rất thấp. Từ khoảng các tháng đầu mùa thu năm nay, ENSO có khả năng duy trì trạng thái trung tính nhưng nghiêng về pha nóng với xác suất gia tăng hơn và có khả năng chuyển sang trạng thái El Nino trong các tháng cuối năm 2026 đầu năm 2027.

Ảnh minh họa.

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia nhận định, các giai đoạn ENSO chuyển pha như vậy thường làm gia tăng tính biến động và khó dự báo của thời tiết. Khi ENSO chuyển dần sang pha nóng, gió tín phong trên Thái Bình Dương có xu hướng suy yếu, cấu trúc hoàn lưu khí quyển thay đổi, làm cho phân bố mưa, bão và nhiệt độ tại khu vực Đông Nam Á có nhiều biến động hơn so với quy luật thông thường.

Do vậy, nửa cuối năm 2026, ở khu vực Đông Nam Á, trong đó có phần phía nam của Việt Nam được dự báo mưa và số lượng bão có xu hướng thấp hơn trung bình nhiều năm; đồng thời nền nhiệt có khả năng cao hơn trung bình và nắng nóng có thể xuất hiện nhiều hơn, gay gắt hơn so với mùa hè năm 2025.

Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ENSO chuyển pha, thiên tai không chỉ phụ thuộc vào số lượng mà ngày càng thể hiện rõ tính cực đoan và bất thường. Ngay cả trong những năm tổng lượng mưa hoặc số lượng bão không cao hơn trung bình vẫn có thể xuất hiện các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như nắng nóng gay gắt kéo dài, mưa lớn cục bộ cường suất rất lớn, dông lốc, sét, mưa đá… đặc biệt trong các giai đoạn chuyển mùa như từ tháng 3–5 và tháng 9–10. Những hiện tượng này thường xảy ra trong thời gian ngắn, phạm vi hẹp nhưng có thể gây thiệt hại lớn nếu không được cảnh báo và ứng phó kịp thời.

Theo các dự báo hiện nay, hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới trên biển Đông trong năm 2026 có khả năng không nhiều hơn trung bình nhiều năm. Từ tháng 4–7, số lượng bão/áp thấp nhiệt đới hoạt động trên biển Đông và ảnh hưởng đến nước ta được dự báo xấp xỉ trung bình nhiều năm.

Từ tháng 8–12, số lượng bão có thể thấp hơn trung bình. Về phạm vi ảnh hưởng, từ khoảng tháng 8–9 bão có xu hướng tác động nhiều hơn đến khu vực Bắc bộ, còn từ tháng 9–12 trọng tâm có thể dịch xuống Trung bộ và phía nam. Tuy nhiên, trong điều kiện khí hậu hiện nay, quỹ đạo và thời điểm xuất hiện bão ngày càng khó dự báo chính xác, có thể xuất hiện các trường hợp bất thường.

Đặc biệt, năm 2026 được dự báo là năm ENSO chuyển pha và nghiêng dần sang pha nóng. Khi nhiệt độ mặt nước biển cao hơn trung bình có thể tạo điều kiện cho các cơn bão nếu hình thành có thể tăng cường độ nhanh hơn và gây mưa lớn hơn. Vì vậy, dù số lượng bão có thể không nhiều như một số năm trước, nhưng nguy cơ cao xuất hiện bão mạnh, mưa lớn gây ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất.

Ninh An