Dự kiến mở rộng phạm vi thu thập dữ liệu để giám sát rửa tiền

Kinh doanh ngoại tệ, kim loại quý, đá quý và tài sản mã hóa nằm trong các nhóm ngành, lĩnh vực có khách hàng tổ chức được yêu cầu thống kê riêng để phục vụ giám sát phòng, chống rửa tiền (Ảnh: Duy Linh).

Nội dung trên được nêu tại dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ, hoạt động ngân hàng.

Theo Ngân hàng Nhà nước, pháp luật hiện hành đã quy định nghĩa vụ về nhận biết khách hàng, báo cáo, cung cấp và lưu trữ thông tin, nhưng chưa hình thành đầy đủ một quy trình thống nhất về cung cấp, tiếp nhận, thu thập và xử lý dữ liệu trong toàn bộ quá trình giám sát phòng, chống rửa tiền.

Dự thảo lần này quy định cụ thể các nguồn thông tin phục vụ giám sát, từ báo cáo của đối tượng giám sát, dữ liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước, kết quả đánh giá rủi ro, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, cấp phép đến thông tin từ các cơ quan, tổ chức trong và ngoài nước. Khi cần thiết, đơn vị giám sát có thể yêu cầu đối tượng giám sát cung cấp thêm tài liệu, thông tin, dữ liệu.

Dự thảo nêu cụ thể các thông tin về khách hàng mà đối tượng giám sát phải báo cáo tại Phụ lục 01. 

Theo đó, ngoài tổng số khách hàng đang duy trì quan hệ hoặc hoạt động, đối tượng giám sát phải cung cấp số liệu riêng về khách hàng cá nhân và khách hàng tổ chức. Với từng nhóm, số liệu được phân theo mức độ rủi ro thấp, trung bình và cao; tình trạng cư trú hoặc không cư trú; số khách hàng VIP và khách hàng ưu tiên. Riêng đối với khách hàng cá nhân, dự thảo yêu cầu báo cáo thêm số lượng và tỷ lệ khách hàng là người có ảnh hưởng chính trị (PEP).

Đáng chú ý, với khách hàng tổ chức, đối tượng giám sát còn phải thống kê riêng số lượng khách hàng hoạt động trong 10 nhóm ngành, lĩnh vực. Các nhóm này gồm tổ chức cung cấp dịch vụ chuyển tiền (MVTS); doanh nghiệp kinh doanh ngoại tệ; sòng bạc và doanh nghiệp kinh doanh trò chơi có thưởng, gồm nhà điều hành trò chơi điện tử và xổ số; ngân hàng đại lý; tổ chức phi lợi nhuận; công ty kinh doanh bất động sản, bao gồm cả đại lý; cửa hàng kinh doanh kim loại quý, đá quý và trang sức; tổ chức trung gian như luật sư, kế toán; quỹ tín thác và các nhà cung cấp dịch vụ công ty; tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa.

Ngoài các thông tin về cơ cấu khách hàng, dự thảo còn yêu cầu đối tượng giám sát báo cáo số lượng khách hàng và giá trị các giao dịch của khách hàng liên quan đến quốc gia, vùng lãnh thổ có rủi ro cao về rửa tiền.

Cụ thể, các địa bàn được theo dõi gồm quốc gia nước ngoài được FATF, APG chỉ định; quốc gia nằm trong danh sách chỉ định của Liên Hợp Quốc (UN); và các khu vực tài phán có rủi ro cao khác do chính đối tượng báo cáo xác định trên cơ sở đánh giá rủi ro nội bộ.