Đề xuất bố trí tối thiểu 2% ngân sách hằng năm cho bảo vệ môi trường

Sáng 22/9, UBTVQH cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. Dự thảo tập trung cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, quản trị môi trường dựa trên dữ liệu và mức độ rủi ro, đồng thời hoàn thiện chính sách phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội

Đẩy mạnh phân cấp, chuyển mạnh sang hậu kiểm

Trình bày Tờ trình, Thứ trưởng Bộ NN&MT Lê Trọng Yên cho biết dự án Luật được xây dựng trên cơ sở tổng kết 5 năm thi hành Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, rà soát các chủ trương của Đảng, pháp luật liên quan và các điều ước quốc tế.

Dự thảo sửa đổi 78/171 điều, bổ sung 2 điều mới là Điều 72a và Điều 139a, tập trung vào 5 nhóm nội dung. Trong đó, đáng chú ý là tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền; cắt giảm đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường (ĐTM), giấy phép môi trường và đơn giản hóa hồ sơ, chuyển một số đối tượng sang đăng ký môi trường.

Thứ trưởng Bộ NN&MT Lê Trọng Yên. Ảnh: Media Quốc hội

Dự thảo cũng chuyển mạnh sang quản trị môi trường dựa trên dữ liệu và mức độ rủi ro, bổ sung cơ chế giám sát nguy cơ ô nhiễm, suy thoái môi trường; thúc đẩy tái chế, tái sử dụng chất thải, kinh tế tuần hoàn và trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất.

Bên cạnh đó, dự án Luật hoàn thiện cơ chế quản lý chất lượng môi trường không khí, nước theo khả năng chịu tải; tăng cường kiểm kê khí thải, thiết lập vùng phát thải thấp và hoàn thiện quy định ứng phó biến đổi khí hậu, chuyển từ giảm nhẹ sang quản lý phát thải khí nhà kính.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội

Cho ý kiến về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cơ bản tán thành việc giảm phân loại dự án đầu tư từ 4 nhóm xuống 3 nhóm, đồng thời thu hẹp đối tượng phải thực hiện ĐTM. Tuy nhiên, khi chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, cần tiếp tục nghiên cứu kỹ cơ chế phân loại và đánh giá tác động môi trường.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát sự thống nhất giữa các quy định về tiêu chí môi trường để phân loại dự án, đối tượng phải thực hiện ĐTM, cấp giấy phép môi trường và đăng ký môi trường, tránh khoảng trống hoặc chồng chéo. Đồng thời, cần làm rõ thẩm quyền đối với các dự án có tác động liên tỉnh, liên vùng, xuyên biên giới.

Bảo đảm nguồn lực cho bảo vệ môi trường

Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật, đồng thời đề nghị tiếp tục thể chế hóa các nhiệm vụ tại Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương, trong đó có yêu cầu xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, dịch vụ, mô hình kinh doanh xanh, tuần hoàn mới.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị nghiên cứu quy định bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách Nhà nước hằng năm cho sự nghiệp bảo vệ môi trường, nhằm bảo đảm nguồn lực thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng. Ảnh: Media Quốc hội

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh dự án Luật phải bám sát, cụ thể hóa kịp thời Kết luận 75-KL/TW về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu trong tình hình mới. Quá trình xây dựng Luật phải bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo vệ môi trường, phục vụ mục tiêu tăng trưởng cao, nhưng "tuyệt đối không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng đơn thuần".

Theo Phó Thủ tướng, việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phải gắn với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi, kiểm tra, giám sát và phân định rõ trách nhiệm giữa Trung ương, địa phương, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về tín chỉ các-bon, huy động nguồn lực xã hội cho bảo vệ môi trường, đầu tư xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển thị trường các-bon.

UBTVQH thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sau khi dự thảo được tiếp thu, giải trình, chỉnh lý theo kết luận phiên họp.