Du lịch linh hoạt thích ứng

Du khách ngồi ghe trên sông Hoài ngắm phố cổ Hội An. Ảnh: Tấn Thành

Kỳ vọng đi kèm áp lực

Theo số liệu từ Cục Thống kê, lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 2/2026 đạt hơn 2,2 triệu lượt, đánh dấu tháng thứ ba liên tiếp vượt mốc 2 triệu lượt, sau các mức 2,45 triệu lượt (tháng 1/2026) và 2,02 triệu lượt (tháng 12/2025). Tính chung hai tháng đầu năm, Việt Nam đón gần 4,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 18,1% so với cùng kỳ năm trước. Đây là nền tảng quan trọng để ngành du lịch bước vào mùa cao điểm với kỳ vọng tăng trưởng cao.

Tuy nhiên, song hành với những tín hiệu tích cực là áp lực ngày càng lớn từ biến động kinh tế toàn cầu. Giá xăng dầu và chi phí năng lượng tăng đã tác động trực tiếp đến giá vé máy bay và cước vận tải, kéo theo chi phí đầu vào của doanh nghiệp du lịch gia tăng. Điều này khiến giá tour trọn gói khó giữ ổn định, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh giá bán.

Từ góc nhìn doanh nghiệp họa động trong lĩnh vực du lịch, ông Lê Công Năng - Chủ tịch WonderTour cho biết, trong hai tháng đầu năm, bức tranh du lịch khá tích cực khi cả khách nội địa và quốc tế đều tăng trưởng tốt. Đây là tín hiệu rất đáng mừng, tạo tâm lý lạc quan cho doanh nghiệp trước khi bước vào mùa cao điểm.

Du khách quốc tế tham quan đền Ngọc Sơn - Hồ Gươm (Hà Nội). Ảnh: Thư Hoàng

“Tuy nhiên, từ góc độ doanh nghiệp, chúng tôi cũng nhìn nhận rõ những yếu tố tác động không nhỏ từ bên ngoài. Biến động địa chính trị trên thế giới, khiến chi phí vận hành tăng, nhất là giá vé máy bay. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến giá tour và sức mua của khách. Bên cạnh đó, bối cảnh kinh tế trong nước vẫn còn những áp lực nhất định, khiến một bộ phận người dân có xu hướng cân nhắc chi tiêu nhiều hơn” - ông Năng chia sẻ.

Trong bối cảnh chi phí vận hành du lịch toàn cầu gia tăng, giá nhiên liệu biến động khó lường cùng những bất ổn địa chính trị kéo dài, hành vi du lịch quốc tế đang có nhiều thay đổi đáng kể. Những yếu tố này đang tạo áp lực lớn lên toàn bộ hệ sinh thái du lịch, đặt ra không ít thách thức cho ngành trong việc hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng đã đề ra trong năm nay.

Phân tích về tác động ngoại cảnh với du lịch Việt Nam trong giai đoạn chuẩn bị cho mùa du lịch cao điểm, TS Phạm Hương Trang - Phó chủ nhiệm bộ môn Quản trị du lịch và khách sạn, Trường ĐH RMIT Việt Nam cho rằng, mùa cao điểm hè năm nay diễn ra trong bối cảnh chưa từng có tiền lệ gần đây: Xung đột Mỹ-Iran bùng nổ từ cuối tháng 2 đang tạo ra cú sốc kép cho du lịch toàn cầu, và Việt Nam không đứng ngoài vòng ảnh hưởng dù ở xa về địa lý.

Theo bà Trang, giá nhiên liệu tăng tác động trực tiếp đến chi phí vé máy bay và chi phí vận chuyển nội địa, khiến một bộ phận du khách, đặc biệt nhóm khách phổ thông, phải điều chỉnh lại ngân sách và lịch trình. Đây là áp lực có thật.Tiếp theo là gián đoạn hàng không, các tuyến bay trung chuyển qua Trung Đông bị xáo trộn, ảnh hưởng đến dòng khách châu Âu và Mỹ vốn có mức chi tiêu cao. Và thứ ba, thường bị bỏ qua nhất, là tâm lý thận trọng trong bối cảnh bất ổn, khách quốc tế có xu hướng đặt chuyến muộn hơn, rút ngắn hành trình và ưu tiên điểm đến được cảm nhận là an toàn.

Theo TS Trần Hữu Hiệp - Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch đồng bằng sông Cửu Long, đối với thị trường nội địa, giá nhiên liệu tăng cũng khiến chi phí vận chuyển đường bộ, đường thủy tăng theo, làm giá tour nội địa khó giữ ở mức ổn định. Điều này đặt các doanh nghiệp vào thế “tiến thoái lưỡng nan”: nếu tăng giá sẽ mất khách, còn giữ giá thì lợi nhuận bị bào mòn. Cùng với đó, sự phụ thuộc tương đối lớn của du lịch Việt Nam vào các hãng hàng không quốc tế trong việc kết nối thị trường. Khi các đường bay bị điều chỉnh hoặc cắt giảm tần suất, khả năng tiếp cận điểm đến Việt Nam của du khách quốc tế cũng bị hạn chế.

Chủ động thích ứng để giữ nhịp tăng trưởng

Trước những biến động của kinh tế và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, ngành du lịch đang cho thấy xu hướng chủ động thích ứng để bước vào mùa cao điểm với tâm thế linh hoạt hơn. Thay vì tập trung vào các sản phẩm đường dài, chi phí cao, nhiều doanh nghiệp đã nhanh chóng điều chỉnh chiến lược, phát triển mạnh các tour ngắn ngày, điểm đến gần và có mức chi tiêu hợp lý. Đây được xem là hướng đi phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện nay, đồng thời giúp duy trì dòng khách ổn định. Song song đó, việc nâng cao chất lượng trải nghiệm đang trở thành ưu tiên hàng đầu.

Nói về sự chủ động để thích ứng của bản thân doanh nghiệp, ông Phạm Công Năng cho biết, trước những tác động của thị trường, WonderTour đã chủ động chuẩn bị sớm cho mùa cao điểm bằng việc tái cấu trúc sản phẩm theo hướng linh hoạt, tập trung vào tour ngắn ngày, trải nghiệm chuyên sâu và đa dạng mức giá. Đồng thời, doanh nghiệp tăng cường phối hợp với các đối tác hàng không, lưu trú nhằm ổn định nguồn cung và kiểm soát chi phí. Song song đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong vận hành và bán hàng, cùng với chú trọng minh bạch thông tin, nâng cao chất lượng dịch vụ được xác định là giải pháp then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố niềm tin khách hàng.

Còn theo bà Lê Thị Bích Hằng - Giám đốc Vietravel chi nhánh Quảng Ninh, trước mắt đơn vị sẽ phát triển các tour ngắn ngày, liên kết vùng miền, địa phương để giảm tối đa chi phí vận chuyển. Bên cạnh đó, quản trị chặt hơn về giá thành, làm việc với các đối tác vận chuyển, hướng đến các đơn vị sử dụng nhiên liệu tiết kiệm, nhiên liệu xanh để giảm bớt phần nào chi phí. Điểm mấu chốt, nâng cao chất lượng dịch vụ, đưa vào nhiều sản phẩm mang đậm tính bản địa, văn hóa đặc sắc để tạo nên những lựa chọn đa dạng cho nhiều dòng khách khác nhau.

TS Phạm Hương Trang cho rằng, thích ứng thực sự không phải là phản ứng nhanh, mà là chuẩn bị trước khi cần phản ứng. Trước tiên, tái thiết kế sản phẩm phù hợp với cấu trúc chi phí mới, thay vì chạy theo chiết khấu để giữ khách. Đây là thời điểm để chuyển hướng xúc tiến sang thị trường châu Á lân cận một cách có chủ đích. Khách từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, ASEAN không phụ thuộc vào tuyến bay qua Trung Đông, ít bị ảnh hưởng bởi tâm lý bất an từ xung đột, và thời gian bay ngắn giúp họ linh hoạt hơn trong quyết định đi lại. Đây là phân khúc cần được ưu tiên nguồn lực ngay trong quý II. Ngoài ra, hợp tác chuỗi cung ứng cần được nâng lên tầm chiến lược. Cùng với dó, cần chủ động truyền thông định vị an toàn.

Còn theo TS Trần Hữu Hiệp, trong bối cảnh hiện nay, thích ứng không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Trước hết, các doanh nghiệp cần tái cấu trúc sản phẩm theo hướng linh hoạt hơn, đa dạng hóa phân khúc khách hàng và thị trường. Bên cạnh đó, cần tối ưu hóa chi phí vận hành thông qua ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và liên kết chuỗi. Tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch, tạo ra giá trị gia tăng thay vì cạnh tranh bằng giá rẻ. Đồng thời, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó rủi ro, từ biến động giá nhiên liệu đến thay đổi chính sách visa, hàng không.

Biến thách thức thành cơ hội

Ông Phạm Hải Quỳnh - Viện trưởng Viện Phát triển Du lịch châu Á nhận định: Để biến thách thức thành cơ hội, ngành du lịch cần chuyển mình theo hướng linh hoạt và bền vững hơn. Thay vì phụ thuộc quá lớn vào đường hàng không khi giá vé tăng cao, cần đẩy mạnh các tour du lịch bằng đường bộ chất lượng cao hoặc đường sắt với những trải nghiệm mới lạ. Tập trung sâu hơn vào các phân khúc khách hàng có khả năng chi trả ổn định và các thị trường ngách như du lịch MICE, du lịch chăm sóc sức khỏe hoặc du lịch cộng đồng để giảm bớt sự bấp bênh từ thị trường đại trà. Sử dụng công nghệ để tối ưu hóa chi phí vận hành, giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp khách hàng mục tiêu mà không qua quá nhiều khâu trung gian, từ đó giữ được mức giá cạnh tranh. Tăng cường sự gắn kết giữa đơn vị lữ hành, lưu trú và vận chuyển để xây dựng các gói combo kích cầu ổn định, tránh tình trạng tăng giá cục bộ vào mùa cao điểm.

Phạm Sỹ