Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi): Bổ sung quy định khoan hồng với người phạm tội tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình bày Báo cáo tại Quốc hội

Chiều 17-10, tại Quốc hội, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Bộ Công an Lương Tam Quang nêu rõ, trong quá trình xây dựng dự thảo Bộ luật này, Cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiêm túc nghiên cứu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, các cơ quan chức năng và ý kiến của nhân dân. Việc tiếp thu, chỉnh lý được tiến hành với tinh thần cầu thị, tiếp thu tối đa, giải trình thấu đáo tất cả các ý kiến có liên quan.

Qua đó, nhiều nội dung quan trọng đã được tiếp thu sửa đổi, bổ sung vào dự thảo Bộ luật Hình sự, như: các trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự, phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại, bổ sung các tội danh mới, hành vi phạm tội mới, hay lược bỏ một số tội danh trong Bộ luật Hình sự…

Tại các điều luật quy định về tội phạm cụ thể, cơ quan soạn thảo bộ luật đã nghiên cứu, chỉnh lý cấu thành các điều luật, đặc biệt là các tội danh liên quan đến môi trường, an ninh mạng, sở hữu trí tuệ và nhiều lĩnh vực khác, nhằm bảo đảm quy định bao quát thực tiễn, đồng bộ và thống nhất về kỹ thuật lập pháp.

Các đại biểu dự phiên họp

Đáng chú ý, cơ quan chủ trì soạn thảo bộ luật đã nghiên cứu, đánh giá để chỉnh lý các nội dung liên quan đến hình phạt của pháp nhân thương mại và hình phạt của cá nhân thực hiện hành vi phạm tội với danh nghĩa pháp nhân thương mại.

Cụ thể, đã chỉnh lý theo hướng bỏ hình phạt đình chỉ hoạt động có thời hạn, giảm mức phạt tiền đối với pháp nhân thương mại ở một số tội danh. Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, việc chỉnh lý này nhằm tránh xử lý quá nặng và làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của người lao động.

Đồng thời, dự thảo cũng đã bỏ cơ chế xác định mức hình phạt đối với cá nhân thực hiện hành vi phạm tội với danh nghĩa pháp nhân thương mại theo tỷ lệ của cá nhân thực hiện hành vi độc lập và chuyển sang quy định nguyên tắc để Tòa án quyết định hình phạt căn cứ vào vai trò, mức độ lỗi, động cơ, mục đích và lợi ích mà cá nhân thu được.

Bên cạnh đó, Cơ quan chủ trì soạn thảo cũng đã chỉnh lý bổ sung quy định về nguyên tắc khoan hồng và quy định về quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt đối với người phạm tội tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt để thống nhất với dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo

Trình bày Báo cáo tóm tắt Báo cáo ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp thấy rằng, các nội dung của dự thảo lần này đã cơ bản bám sát, thể chế hóa toàn diện quan điểm, chủ trương của Đảng.

Các nội dung sửa đổi tập trung vào các khách thể có ý nghĩa đặc biệt quan trọng như: an ninh quốc gia, an ninh chế độ, an ninh mạng… Đồng thời, tiếp tục thể chế hóa các nhiệm vụ về cải cách tư pháp; xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng, chống tội phạm; đáp ứng yêu cầu về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; chủ trương bảo vệ người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo bộ luật tiếp tục thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng ban hành trong thời gian gần đây như: “Không hình sự hoá các mối quan hệ kinh tế, hành chính, dân sự”; “Nghiên cứu áp dụng chính sách hình sự và chế tài nghiêm khắc đối với các loại tội phạm về môi trường, an toàn thực phẩm, các hành vi xâm hại sức khoẻ cộng đồng”…

Liên quan đến việc bổ sung các chế định: “tự nguyện nhận tội”, “chấp nhận hình phạt” vào Nguyên tắc xử lý (Điều 3) và Quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt (Điều 57) của dự thảo luật, ông Phan Chí Hiếu cho biết, đa số ý kiến Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành phương án bổ sung “người bị buộc tội tự nguyện nhận tội” là trường hợp được hưởng chính sách khoan hồng và chỉ quy định áp dụng ở giai đoạn điều tra mà không áp dụng ở các giai đoạn khác của quá trình tố tụng.