Dự thảo Điều lệ trường phổ thông tạo đột phá trong quản trị và chuyển đổi số
Bộ Giáo dục và Đào tạo dự thảo Thông tư ban hành Điều lệ trường phổ thông. Dự thảo này đồng thời phù hợp với thực tiễn tinh giản bộ máy, cải cách thủ tục hành chính và xu thế chuyển đổi số theo tinh thần của Nghị quyết số 71-NQ/TW.
Điều lệ trường phổ thông sẽ tạo đột phá trong quản trị và chuyển đổi số trường học. Minh họa: TVT
Hiện nay, các trường phổ thông đang áp dụng hai văn bản riêng biệt: Thông tư 28/2020/TT-BGDĐT (Điều lệ trường tiểu học) và Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT (Điều lệ trường trung học).
Nhằm cụ thể hóa và thực hiện các mục tiêu đột phá được nêu trong Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển giáo dục và đào tạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã dự thảo Thông tư ban hành Điều lệ trường phổ thông. Dự thảo này đồng thời phù hợp với thực tiễn tinh giản bộ máy, cải cách thủ tục hành chính và xu thế chuyển đổi số theo tinh thần của Nghị quyết số 71-NQ/TW.
Thống nhất quản trị mô hình trường nhiều cấp học
Trong xu thế tinh gọn bộ máy, số lượng các trường phổ thông có nhiều cấp học đang ngày càng tăng (như trường liên cấp tiểu học - trung học cơ sở...). Việc áp dụng đồng thời cả hai văn bản trong cùng một trường học đã gây không ít khó khăn cho công tác quản lý. Vì vậy, việc hợp nhất Điều lệ sẽ giảm bớt sự cồng kềnh, chồng chéo và tạo sự thống nhất cao trong quản trị.
Đặc biệt, Điều lệ trường phổ thông góp phần tối ưu hóa công tác quản trị nội bộ. Chẳng hạn, nhà quản lý sẽ linh hoạt hơn trong quản trị nhân sự, được quyền điều động giáo viên các bộ môn năng khiếu như Mỹ thuật, Âm nhạc, Thể dục... dạy liên cấp nếu có đủ văn bằng, chứng chỉ phù hợp. Điều này không chỉ giải quyết tình trạng thiếu và thừa giáo viên cục bộ mà còn đảm bảo định mức giờ dạy cho đội ngũ nhà giáo.
Đồng bộ hóa với phân cấp quản lý của địa phương
Bộ máy quản lý giáo dục tại địa phương hiện nay được phân cấp rõ ràng. Theo đó, Sở Giáo dục và Đào tạo quản lý khối trung học phổ thông; Phòng Văn hóa – xã hội quản lý khối mầm non, tiểu học và trung học cơ sở.
Vì thế, khi Điều lệ trường phổ thông được hợp nhất và dùng chung cho các mô hình trường học, các rào cản hành chính giữa các cấp sẽ bị xóa bỏ. Dù ở cấp quản lý nào, các đơn vị cũng sẽ căn cứ vào tiêu chuẩn chung về hồ sơ, quy trình chuyển trường hay đánh giá giáo viên trên một khung pháp lý duy nhất. Do đó, Điều lệ hợp nhất sẽ tối ưu hóa quy trình, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác điều hành. Chính quyền địa phương cũng dễ dàng hơn trong việc thanh tra, kiểm tra và ban hành các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ mà không lo chồng chéo giữa các cấp học.
Đột phá về chuyển đổi số theo mục tiêu của Nghị quyết 71-NQ/TW
Tại Khoản 4 Điều 22 của dự thảo, quy định về hồ sơ điện tử là một điểm nhấn đáng chú ý. Các loại hồ sơ quản lý hoạt động giáo dục của nhà trường, tổ chuyên môn và giáo viên là "dạng hồ sơ điện tử được sử dụng thay cho các loại hồ sơ giấy theo lộ trình phù hợp với điều kiện của địa phương, nhà trường, khả năng thực hiện của giáo viên và bảo đảm tính hợp pháp của các loại hồ sơ điện tử".
Điều này không chỉ hiện thực hóa mục tiêu "đẩy nhanh chuyển đổi số, phổ cập và ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong quản lý, tổ chức hoạt động giáo dục, đào tạo ở tất cả các cấp học trên phạm vi cả nước" theo Nghị quyết 71-NQ/TW; mà còn hướng tới việc quản lý hồ sơ điện tử theo chuẩn kết nối và dữ liệu thống nhất của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Đây là cơ sở quan trọng để hình thành "hệ thống thông tin giáo dục quốc gia", như Nghị quyết 71-NQ/TW đã nêu: "Đẩy nhanh chuyển đổi số, phát triển giáo dục số, học liệu số; hoàn thiện hệ thống thông tin giáo dục quốc gia, bảo đảm kết nối thông suốt, liên thông dữ liệu giữa các cấp học, trình độ đào tạo và các cơ quan quản lý giáo dục".
Giảm áp lực hành chính cho giáo viên và người học
Chuyển đổi số trong dự thảo hoàn toàn phù hợp với kỷ nguyên công nghệ. Chẳng hạn, theo Điểm a Khoản 3 Điều 35 của dự thảo, học sinh chuyển trường có thể nộp đơn cho nhà trường nơi đến thông qua Cổng dịch vụ công thay vì phải nộp trực tiếp. Điều này giúp cắt giảm đáng kể thời gian và chi phí đi lại cho phụ huynh, học sinh.
Bên cạnh đó, giáo viên sẽ không còn phải viết tay nhiều loại sổ sách như kế hoạch giáo dục, kế hoạch bài dạy, sổ chủ nhiệm... Thay vào đó, giáo viên có thể cập nhật thông tin nhanh chóng trên hệ thống phần mềm mọi lúc, mọi nơi. Nhờ vậy, thầy cô sẽ dành được nhiều thời gian hơn cho việc nghiên cứu chuyên môn và nâng cao chất lượng giảng dạy.
Quan trọng hơn, việc triển khai hồ sơ điện tử sẽ thúc đẩy giáo viên nâng cao kỹ năng công nghệ thông tin, tạo nền tảng vững chắc cho việc ứng dụng các phương pháp dạy học hiện đại.
Tóm lại, dự thảo Điều lệ trường phổ thông không chỉ đơn thuần là một văn bản hành chính, mà là bước cải tiến mạnh mẽ nhằm xóa bỏ "bệnh hình thức". Bằng cách số hóa hồ sơ và quy trình quản lý, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang kiến tạo một môi trường giáo dục hiện đại, thuận tiện và minh bạch. Đây chính là tiền đề vững chắc để thực hiện thành công các đột phá chiến lược mà Nghị quyết 71-NQ/TW đã đề ra, hướng tới một nền giáo dục phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.
