Dự thảo quy chuẩn báo hiệu đường bộ: Nhiều điểm mới về biển báo, đèn tín hiệu

Dự thảo tập trung cập nhật hệ thống biển chỉ dẫn, quy định về đèn tín hiệu, vạch kẻ đường, báo hiệu trên cao tốc và khoảng cách bố trí biển theo điều kiện khai thác, hướng tới tăng khả năng nhận biết, nâng cao an toàn giao thông và bảo đảm thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.

Việc tiếp tục hoàn thiện QCVN 41 theo hướng cập nhật quy định pháp luật, làm rõ yêu cầu kỹ thuật và quy định lộ trình chuyển tiếp thuận tiện hơn cho công tác quản lý, đầu tư xây dựng, bảo trì và khai thác hệ thống báo hiệu đường bộ. (Ảnh minh họa).

Cần thiết sửa đổi để phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Cục Đường bộ Việt Nam đang xây dựng Dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ, dự kiến thay thế QCVN 41:2024/BGTVT (nay là Bộ Xây dựng).

Theo Cục Đường bộ Việt Nam, việc sửa đổi xuất phát từ yêu cầu cập nhật quy định pháp luật, thích ứng với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và xử lý những tồn tại, bất cập được ghi nhận sau gần hai năm triển khai quy chuẩn hiện hành.

Một trong những yêu cầu cấp thiết là điều chỉnh hệ thống biển báo, biển chỉ dẫn liên quan đến địa danh hành chính. Từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, cùng với việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp tỉnh, từ 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương còn 34 tỉnh, thành phố.

Trong khi đó, một số quy định và hình minh họa trong QCVN 41:2024/BGTVT vẫn thể hiện các địa danh, đơn vị hành chính như thành phố thuộc tỉnh, huyện, thị xã, thị trấn. Việc rà soát, cập nhật là cần thiết để bảo đảm thông tin trên biển báo phù hợp với địa giới hành chính mới, đáp ứng yêu cầu khai thác thực tế và khắc phục những bất cập phát sinh sau sắp xếp, sáp nhập.

Bên cạnh đó, thực tiễn khai thác mạng lưới đường bộ, đặc biệt là đường cao tốc, đặt ra yêu cầu hoàn thiện quy định về biển chỉ dẫn, lối vào, lối ra, địa danh và các thông tin phục vụ định hướng hành trình. Một số nội dung về phân loại đường, báo hiệu theo làn đường và loại phương tiện cũng cần được cập nhật để phù hợp hơn với điều kiện giao thông hiện nay.

Việc sửa đổi đồng thời nhằm bảo đảm sự thống nhất với Luật Đường bộ năm 2024, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự và Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Dự thảo cũng được nghiên cứu trên cơ sở các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Điều chỉnh quy định về đèn tín hiệu, biển báo và tổ chức giao thông

Theo hồ sơ dự thảo, các nội dung điều chỉnh sẽ làm rõ quy định kỹ thuật, cách thể hiện thông tin và điều kiện bố trí báo hiệu, qua đó giúp người tham gia giao thông nhận biết, hiểu và chấp hành thống nhất hơn.

Đối với đèn tín hiệu giao thông, dự thảo sửa đổi quy định về vị trí bố trí đồng hồ đếm ngược, bổ sung yêu cầu không bố trí đồng hồ dùng chung cho nhiều cụm đèn tín hiệu khi có khả năng gây nhầm lẫn. Ý nghĩa và phạm vi áp dụng của tín hiệu đèn hình mũi tên, tín hiệu đèn có hình phương tiện giao thông cũng được làm rõ.

Các quy định về vị trí, độ cao, khoảng cách và khả năng quan sát đèn tín hiệu được điều chỉnh theo điều kiện khai thác thực tế. Dự thảo chú trọng những vị trí có nhiều cụm đèn trên cùng hướng tiếp cận hoặc tổ chức điều khiển riêng theo làn đường, hướng đi, loại phương tiện. Mục tiêu là hạn chế nhầm lẫn, nâng cao khả năng nhận biết và chấp hành tín hiệu của người tham gia giao thông.

Đối với biển báo đường bộ, dự thảo bổ sung, chỉnh lý quy định về chữ viết, màu sắc, biểu tượng và cách thể hiện thông tin. Đáng chú ý, ký hiệu "EV" được bổ sung để nhận diện xe điện; đồng thời làm rõ nguyên tắc sử dụng chữ viết tắt hoặc chữ trên biển báo đối với những loại phương tiện, đối tượng quản lý chưa có biểu tượng được quy định.

Quy định về kích thước biển báo cũng được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn đối với đường có cấp kỹ thuật thấp, đường giao thông nông thôn và các vị trí có điều kiện khai thác đặc thù. Việc lựa chọn kích thước cần phù hợp với quy mô, điều kiện thực tế, thay vì áp dụng máy móc trong mọi trường hợp.

Một nội dung khác là hoàn thiện yêu cầu về lắp đặt biển báo, cột biển và khả năng nhận biết vào ban đêm. Dự thảo làm rõ yêu cầu bảo đảm an toàn, tầm nhìn, tĩnh không, quản lý và bảo trì khi lắp đặt biển trên các kết cấu khác; đồng thời bổ sung giải pháp tăng khả năng nhận biết cột biển tại những vị trí có nguy cơ hạn chế tầm nhìn hoặc va chạm.

Đối với bề mặt biển báo, dự thảo làm rõ việc lựa chọn vật liệu phản quang theo điều kiện khai thác, đồng thời bổ sung khả năng sử dụng biển báo có chiếu sáng hoặc giải pháp kỹ thuật tương đương tại những vị trí có yêu cầu đặc biệt về khả năng nhận biết.

Những điều chỉnh này hướng đến việc nâng cao hiệu quả thông tin của hệ thống báo hiệu, nhất là tại các vị trí phức tạp, nơi người lái xe cần nhận biết nhanh và chính xác để đưa ra quyết định phù hợp.

Khi được ban hành, quy chuẩn sẽ là căn cứ quan trọng để các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức thực hiện, góp phần nâng cao khả năng nhận biết báo hiệu, hỗ trợ người tham gia giao thông chấp hành đúng quy định và bảo đảm an toàn trên mạng lưới đường bộ. (Ảnh minh họa).

Bố trí biển theo tốc độ khai thác, làm rõ hiệu lực báo hiệu

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là điều chỉnh cách xác định khoảng cách bố trí biển báo nguy hiểm, cảnh báo và biển chỉ dẫn, gắn với tốc độ của tuyến đường thay vì chỉ dựa vào khoảng cách cố định.

Theo nội dung dự kiến sửa đổi Điều 30, khoảng cách bố trí biển báo nguy hiểm, cảnh báo sẽ được lượng hóa theo tốc độ. Dự thảo bổ sung bảng quy định khoảng cách tương ứng với các mức tốc độ, ưu tiên sử dụng tốc độ khai thác phân vị 85% (V85) khi có số liệu khảo sát; trường hợp chưa có số liệu V85 thì sử dụng tốc độ thiết kế.

Khoảng cách thực tế vẫn cần xem xét điều kiện địa hình, tầm nhìn, tổ chức giao thông và hiện trường, nhưng phải bảo đảm người lái xe có đủ thời gian nhận biết cảnh báo, phản ứng và thực hiện thao tác cần thiết.

Đối với biển chỉ dẫn trên đường ô tô không phải đường cao tốc, dự thảo cũng đề xuất chuyển từ quy định khoảng cách cố định 20-50 m sang bố trí phù hợp với tốc độ tuyến đường, đồng thời bổ sung bảng khoảng cách đặt biển trước nút giao.

Các quy định về vị trí đặt biển cấm và phạm vi hiệu lực của biển hiệu lệnh cũng được làm rõ. Theo đó, biển cấm phải được bố trí tại vị trí bắt đầu có hiệu lực của nội dung cấm. Trong trường hợp điều kiện địa hình, tổ chức giao thông hoặc yêu cầu an toàn không cho phép đặt biển đúng vị trí này, dự thảo quy định việc đặt biển phía trước phải đi kèm biển phụ chỉ khoảng cách đến đối tượng báo hiệu.

Việc xác định rõ vị trí, khoảng cách và phạm vi hiệu lực của biển báo có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng nhận biết, phản ứng của người lái xe, đồng thời giúp các cơ quan quản lý và đơn vị thực hiện thống nhất hơn khi bố trí, điều chỉnh hệ thống báo hiệu.

Dự thảo còn bổ sung thông tin về số điện thoại khẩn cấp trên biển chỉ dẫn, gồm thông tin liên hệ lực lượng cứu hộ và lực lượng cảnh sát giao thông theo nội dung dự kiến trong hồ sơ. Đồng thời, bổ sung biển chỉ dẫn đến đoạn dừng xe khẩn cấp, giúp người lái xe nhận biết vị trí có thể dừng xe khi cần thiết.

Cùng với đó, quy định về biển báo giao thông điện tử có thông tin thay đổi (VMS) được chỉnh lý theo hướng làm rõ khái niệm, phạm vi sử dụng, nội dung và nguyên tắc hiển thị. Dự thảo bổ sung mã màu thể hiện tình trạng khai thác giao thông trên sơ đồ nút giao, hỗ trợ người tham gia giao thông nhận biết tình hình lưu thông và lựa chọn hành trình.

Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, quá trình xây dựng dự thảo đã được triển khai lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị liên quan. Cục đã nhận được góp ý, đề xuất sửa đổi, bổ sung từ 38 cơ quan, đơn vị, với tổng cộng hơn 300 ý kiến. Quá trình soạn thảo cũng có sự tham gia của các chuyên gia, cơ quan quản lý và lực lượng cảnh sát giao thông.