Dự trữ khí đốt ở châu Âu xuống mức thấp nhất 4 năm

Ảnh minh họa - Ảnh: Getty Images

Mức dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) hiện đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ trước cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra và châm ngòi cho cuộc khủng hoảng năng lượng tại châu lục này.

EU bước vào mùa đông với lượng tồn trữ khí đốt thấp hơn bình thường, trong khi thời tiết lạnh khiến lượng khí rút ra từ các kho dự trữ tăng nhanh.

Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về nguồn cung và đẩy giá khí đốt tại châu Âu tăng khoảng 38% trong tháng 1/2026, mức tăng mạnh nhất 2 năm. Trong tuần trước, giá hợp đồng khí đốt chuẩn TTF - chỉ số giá tham chiếu tại trung tâm giao dịch Title Transfer Facility ở Hà Lan, được coi là chuẩn của thị trường châu Âu - có lúc lên 42,60 euro/megawatt giờ, mức cao nhất trong 10 tháng.

Giá khí đốt tại châu Âu cũng chịu tác động từ các đợt bão lớn ở Mỹ, vốn làm xáo trộn thị trường khí đốt nước này và khiến một lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) bị chậm xuất khẩu hoặc phải ưu tiên cho nhu cầu trong nước.

EU hiện phụ thuộc nhiều hơn vào LNG Mỹ vận chuyển qua đường biển, sau khi nguồn cung khí đốt qua đường ống từ Nga giảm mạnh. Do đó, chỉ cần lượng LNG Mỹ xuất ra thị trường quốc tế giảm, nguồn cung cho châu Âu lập tức bị thắt chặt. Khi đó, giá chào bán tăng và kéo giá khí đốt tại châu Âu đi lên.

Theo số liệu từ tổ chức Gas Infrastructure Europe (GIE), so với cùng thời điểm năm trước, lượng khí đốt dự trữ của EU hiện ít hơn một lượng tương đương 130 lô hàng LNG cỡ tiêu chuẩn. Tính đến ngày 29/1, dự trữ của EU tương đương 490 terawatt giờ, tương đương 43% công suất - mức thấp nhất ở thời điểm này trong năm kể từ năm 2022.

Theo bà Natasha Fielding, nhà phân tích khí đốt tại công ty Argus, trong giai đoạn từ giữa tháng 12 năm ngoái đến giữa tháng 1 năm nay, các nước EU rút khí đốt từ kho dự trữ nhanh hơn bình thường. Xu hướng này rõ nhất ở Đức, nơi các chính sách của chính phủ khiến lượng khí bơm vào kho trước mùa đông thấp hơn các năm trước.

“Đức bước vào mùa đông với lượng khí trong kho thấp hơn khoảng 20% so với mức đỉnh của năm trước, do tác động đồng thời của điều kiện thị trường và sự thay đổi chính sách”, bà Fielding nói với tờ báo Financial Times.

Bà Fielding cho biết những năm gần đây, một số hợp đồng khí đốt kỳ hạn xuất hiện hiện tượng “đảo chiều”, khi giá giao mùa hè cao hơn giá giao mùa đông. Nguyên nhân là các quy định về dự trữ buộc thị trường phải mua và bơm khí mạnh trong mùa hè để kịp chuẩn bị cho mùa đông, qua đó đẩy giá mùa hè lên cao. Khi giá mùa hè bị đội lên, chi phí tích trữ tăng theo và khiến các nhà giao dịch khó tích trữ hàng vào kho với mức giá hợp lý.

Trong bối cảnh đó, vào mùa hè năm ngoái, nhiều nước EU - trong đó có Đức - đã nới các mục tiêu dự trữ nhằm hạ nhiệt thị trường và khuyến khích doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc bơm khí vào kho.

"Quyết định này dựa trên đánh giá rằng điều kiện thị trường đã bớt căng thẳng, trong đó có khả năng nguồn cung tăng khi Mỹ và Canada có thể nâng sản lượng”, bà Olympe Mattei d'Ornano, nhà phân tích LNG toàn cầu tại BloombergNEF, nhận xét.

Theo bà d'Ornano, ngay cả trong kịch bản cực đoan - như châu Âu hứng chịu một đợt rét đậm nghiêm trọng tương tự năm 2018 - khu vực Tây Bắc châu Âu vẫn còn khoảng 11% khí đốt trong kho vào cuối tháng 3. Mức này chưa đủ thấp để có thể gây mất điện trên diện rộng.

Bà dự báo giá khí đốt có thể hạ nhiệt khi mùa đông qua đi và nguồn cung mới được đưa ra thị trường. Nhưng trong ngắn hạn, tâm lý thị trường đang nghiêng về kịch bản giá còn tăng, khi mức dự trữ thắt chặt khiến nhà đầu tư điều chỉnh vị thế.

Theo dữ liệu của Argus, trên sàn Intercontinental Exchange (ICE) vào giữa tháng 1, các quỹ phòng hộ đã chuyển sang trạng thái “mua ròng”, đảo ngược vị thế “bán ròng” chỉ một tuần trước đó. Trước khi đổi chiều, nhiều quỹ phòng hộ - vốn thường nắm giữ vị thế ngắn hạn - đã đặt cược giá giảm kể từ tháng 10/2025.

Đức Anh