Đưa 'biển cát' Sahara thành điểm đến toàn cầu

Công viên quốc gia Tassili n´Ajjer ở sa mạc Sahara. Ảnh: Getty Images

Đánh thức tiềm năng Sahara

Sự “lột xác” ấy không diễn ra trong một sớm một chiều, mà bắt đầu từ những thay đổi mang tính nền tảng. Theo DNTV, Sahara chiếm tới 83% diện tích Algeria, quốc gia lớn nhất châu Phi. Thay vì né tránh tự nhiên khắc nghiệt, Algeria từng bước biến chính điều đó thành lợi thế, định vị Sahara như điểm đến dành cho dòng khách ưa khám phá và tìm kiếm trải nghiệm nguyên bản.

Bước ngoặt xuất hiện vào đầu năm 2023, khi Chính phủ Algeria quyết định nới lỏng chính sách thị thực. Lần đầu tiên, du khách quốc tế có thể xin visa ngay tại cửa khẩu khi đến khu vực Sahara, thời hạn lưu trú lên đến 30 ngày và mức phí linh hoạt. Hiệu ứng đến gần như ngay lập tức. Năm 2023, Algeria đón khoảng 3,3 triệu lượt khách, tăng 45% so với năm trước. Trong đó, hơn 2,2 triệu là du khách quốc tế.

Ở trung tâm của hành trình khám phá là Công viên quốc gia Tassili n›Ajjer (Di sản thế giới được UNESCO công nhận), nơi mà sa mạc không còn đơn thuần là cát và gió. Những khối sa thạch kỳ dị, được thời gian và thiên nhiên “điêu khắc” qua hàng triệu năm, dựng lên thế giới siêu thực, vừa hoang dã vừa tĩnh lặng. Song, giá trị lớn nhất lại nằm ở những gì ẩn sâu trong đá với hơn 15.000 bức tranh và chạm khắc tiền sử, có niên đại từ 10.000 năm trước Công nguyên, kể lại một Sahara xanh tươi, đầy sức sống.

Trải nghiệm văn hóa cũng là yếu tố làm nên sức hấp dẫn của Sahara. Du khách thường đồng hành với người Tuareg, cộng đồng du mục bản địa hiểu biết sâu sắc về sa mạc. Những đêm ngủ lều giữa biển cát, thưởng thức trà truyền thống bên ánh lửa trại hay lắng nghe những câu chuyện truyền đời mang lại cảm giác chân thực, khác biệt hoàn toàn với các điểm đến hiện đại.

Hướng tới phát triển bền vững

Nếu chính sách là cánh cửa, thì hạ tầng là con đường dẫn lối. Những “nút thắt” về giao thông, lưu trú và kết nối đã được tháo gỡ. Theo DZWatch, trong 3 năm qua, Chính phủ Algeria đầu tư 370 triệu USD để phát triển hệ thống du lịch miền Nam. Số lượng cơ sở lưu trú tăng lên 258 khách sạn và nhiều khách sạn mới dự kiến đi vào hoạt động năm nay. Những tuyến đường được mở rộng, các đường bay ngày càng dày hơn và đặc biệt internet, từng được xem là xa xỉ giữa Sahara, dần trở thành hạ tầng thiết yếu.

Không chạy theo mô hình du lịch đại trà, Algeria lựa chọn hướng đi bền vững, phù hợp với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt của Sahara. Tại Timimoun, các khu nghỉ dưỡng sinh thái sử dụng năng lượng mặt trời đang được phát triển, trong khi mô hình lưu trú trong hang đá mang lại trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên. Những sáng kiến này không chỉ giảm tác động môi trường mà còn tạo bản sắc riêng cho du lịch sa mạc. Bên cạnh đó, các dự án phát triển làng nghề truyền thống, ẩm thực và thủ công mỹ nghệ giúp cộng đồng địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch. Đây được xem là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển lâu dài, khi người dân không chỉ là “người phục vụ” mà trở thành chủ thể của hoạt động du lịch.

Trong mùa du lịch từ tháng 10/2025 đến tháng 4/2026, miền Nam Algeria đón khoảng 470.000 lượt khách, trong đó có 47.000 du khách quốc tế. Quốc gia này hướng tới mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn với tham vọng thu hút 12 triệu du khách quốc tế vào năm 2030.

Không chỉ Algeria, nhiều quốc gia khác cũng nỗ lực đánh thức tiềm năng Sahara. Mauritania và Chad triển khai hệ thống e-visa nhằm tận dụng làn sóng quan tâm đến du lịch sa mạc. Khi các điểm đến nổi tiếng trở nên đông đúc, du khách quốc tế bắt đầu hướng đến những vùng đất ít người đặt chân tới, nơi họ cảm nhận rõ hơn vẻ nguyên sơ và chiều sâu văn hóa Sahara. Các công ty lữ hành chuyên biệt như Untamed Borders tổ chức các chuyến đi theo nhóm tới miền Nam Libya, đưa du khách khám phá những ốc đảo Ubari, thị trấn sa mạc Ghat, dãy núi Jebel Acacus cùng các di tích cổ giữa lòng sa mạc.

Trong khi đó, hành trình mới tại Mauritania triển khai vào năm 2026 hứa hẹn mang đến trải nghiệm độc đáo, từ di chuyển bằng chuyến tàu chở quặng sắt nổi tiếng, khám phá cấu trúc địa chất kỳ bí “Mắt của châu Phi”, cấu trúc địa chất hình tròn với đường kính khoảng 40km giống như con mắt khổng lồ khi nhìn từ không gian, đến việc sống cùng các cộng đồng du mục giữa những cồn cát bao la.

Từng bị xem là “vùng trắng” trên bản đồ du lịch, Sahara đang dần trở thành điểm đến giàu sức hút. Với chiến lược đúng hướng và lộ trình rõ ràng, “biển cát” này có cơ sở để vươn lên nhóm điểm đến đáng chú ý của du lịch toàn cầu trong những năm tới.