Đưa dịch vụ y tế đến với nữ công nhân môi trường

Tham dự chương trình có đại diện Ban Tuyên giáo Thành uỷ Hà Nội; Hội Nhà báo thành phố Hà Nội, các sở, ban, ngành của thành phố Hà Nội.

Về phía Ban tổ chức có: PGS.TS Nguyễn Thành Lợi, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội, Phó Trưởng ban chỉ đạo, Trưởng Ban tổ chức Chương trình truyền thông “An sinh hạnh phúc cho nữ công nhân môi trường”; Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Hỗ trợ chương trình, dự án an sinh xã hội Việt Nam (AFV) Tạ Việt Anh, Phó Trưởng ban tổ chức; Giám đốc Điều hành Tổ chức ActionAid Quốc tế tại Việt Nam Hoàng Phương Thảo, thành viên Ban tổ chức; Thành viên Hội đồng biên tập - Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội Nguyễn Xuân Khánh, thành viên Ban tổ chức, Trưởng ban thư ký chương trình.

Quang cảnh chương trình. Ảnh: Khánh Huy

Ghi nhận, tôn vinh những nỗ lực thầm lặng

Phát biểu tại buổi lễ, PGS.TS Nguyễn Thành Lợi, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội, Phó Trưởng ban chỉ đạo, Trưởng Ban tổ chức Chương trình truyền thông “An sinh hạnh phúc cho nữ công nhân môi trường” cho biết: Trong 6 năm qua (2020-2025), Báo Kinh tế và Đô thị (cũ) - nay là Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội đã phối hợp hiệu quả cùng ActionAid Quốc tế tại Việt Nam (AAV) và Quỹ Hỗ trợ Chương trình, Dự án An sinh xã hội Việt Nam (AFV) thông qua chương trình “Những cống hiến thầm lặng”.

Chương trình đã góp phần ghi nhận, tôn vinh những nỗ lực thầm lặng của lao động nữ trong các ngành nghề ít được chú ý như thu gom rác, vệ sinh môi trường, giúp việc gia đình… Trên cơ sở kết quả đạt được, ActionAid-AFV, Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội, Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội (URENCO) tiếp tục phối hợp thực hiện chương trình truyền thông “An sinh hạnh phúc cho nữ công nhân môi trường” năm 2025-2026.

Theo PGS.TS Nguyễn Thành Lợi, quản lý chất thải rắn đô thị là một hoạt động thiết yếu toàn cầu, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và duy trì sức khỏe cộng đồng. Trong đó, công tác thu gom rác giữ vị trí then chốt, góp phần đảm bảo vệ sinh đô thị và phòng chống dịch bệnh.

Đông đảo nữ công nhân môi trường Urenco tham dự sự kiện. Ảnh: Khánh Huy

Các đại biểu tham dự chương trình. Ảnh: Khánh Huy

Tuy nhiên, đây là một nghề nặng nhọc, người lao động thường xuyên tiếp xúc với môi trường độc hại và đối mặt với nhiều nguy cơ về sức khỏe, an toàn lao động. Các rủi ro có thể phát sinh ở mọi công đoạn, từ thu gom, vận chuyển đến xử lý chất thải. Công nhân thu gom rác phải làm việc trong điều kiện có nhiều yếu tố nguy hại như vi khí hậu xấu, nồng độ bụi cao (đặc biệt là bụi hữu cơ, bụi sinh học), hóa chất độc hại, kim loại nặng, vi sinh vật gây bệnh và áp lực tâm lý xã hội.

Đồng cảm với những rủi ro mà nữ công nhân môi trường đang đối mặt, năm 2025-2026, ActionAid, AFV và Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội cùng với URENCO triển khai các hoạt động hướng đến cải thiện việc tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ toàn diện cho nữ công nhân.

Đưa ra những khuyến nghị chính sách liên quan

Phát động Cuộc thi “Kể chuyện qua video/ảnh về tiếp cận dịch vụ y tế của nữ công nhân môi trường” năm 2026”, PGS.TS Nguyễn Thành Lợi nêu rõ, Cuộc thi được tổ chức nhằm lựa chọn ra được những tác phẩm video/ảnh xuất sắc do nữ công nhân môi trường Hà Nội thực hiện với chủ đề hướng đến việc tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khoẻ cho nữ công nhân môi trường Hà Nội để gửi dự thi.

Sự kiện cũng nhằm tạo không gian để nữ công nhân môi trường cải thiện trực tiếp điều kiện sức khỏe, giao lưu, trao đổi về công việc, cuộc sống; lan toả thông điệp của Chương trình truyền thông “An sinh hạnh phúc cho nữ công nhân môi trường” năm 2026, vì một xã hội tốt đẹp hơn.

PGS.TS Nguyễn Thành Lợi phát động Cuộc thi “Kể chuyện qua video/ảnh về tiếp cận dịch vụ y tế của nữ công nhân môi trường” năm 2026. Ảnh: Khánh Huy

Phát biểu tại Toạ đàm, ông Tạ Việt Anh - Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Hỗ trợ chương trình, dự án an sinh xã hội Việt Nam (AFV), Phó Trưởng Ban tổ chức Chương trình truyền thông, chia sẻ: Sau gần 3 tháng tiến hành nghiên cứu (từ tháng 12-2025 đến tháng 2-2026), Ban tổ chức đã xây dựng được báo cáo, cung cấp một bức tranh tổng quát về thực trạng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe của nhóm nữ công nhân thu gom rác thải sinh hoạt tại URENCO.

Thông qua việc kết hợp phương pháp định lượng với mẫu là 306 nữ công nhân và các dữ liệu định tính từ thảo luận nhóm, phỏng vấn sâu, nghiên cứu đã nỗ lực phản ánh các xu hướng và trải nghiệm tiếp cận các dịch vụ của nhóm nữ công nhân.

Ông Tạ Việt Anh, Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Hỗ trợ chương trình, dự án an sinh xã hội Việt Nam (AFV) phát biểu tại Toạ đàm. Ảnh: Khánh Huy

Tồn tại những khoảng trống trong chăm sóc sức khỏe toàn diện

Nghiên cứu hiện trạng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe của nữ công nhân thu gom rác thải rắn sinh hoạt tại Hà Nội” được thực hiện thông qua việc kết hợp phương pháp định lượng với mẫu là 306 nữ công nhân và các dữ liệu định tính từ thảo luận nhóm, phỏng vấn sâu, nghiên cứu đã nỗ lực phản ánh các xu hướng và trải nghiệm tiếp cận các dịch vụ của nhóm nữ công nhân.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, nhóm nữ công nhân có mặt bằng học vấn tương đối tốt, với đa số đã hoàn thành trung học phổ thông. Đa số nữ công nhân tự đánh giá kinh tế gia đình ở mức trung bình, và một tỷ lệ nhỏ thuộc diện cận nghèo.

Giám đốc Điều hành Tổ chức ActionAid Quốc tế tại Việt Nam Hoàng Phương Thảo trả lời câu hỏi của cơ quan báo chí tại toạ đàm. Ảnh: Khánh Huy

Nghiên cứu cũng chỉ ra tính chất nặng nhọc, rủi ro và bất lợi về thời gian của công việc thu gom rác thải sinh hoạt. Phần lớn nữ công nhân làm việc theo ca chiều và ca tối, kéo dài đến mờ sáng, trong điều kiện ngoài trời, chịu tác động của thời tiết khắc nghiệt và môi trường ô nhiễm.

Phần lớn nữ công nhân cho rằng các rủi ro sức khỏe là hệ quả tất yếu của đặc thù công việc. Cách nhìn nhận mang tính kết nối công việc - rủi ro này cho thấy xu hướng bình thường hóa rủi ro nghề nghiệp, thích nghi, và chịu đựng của người lao động.

Nghiên cứu ghi nhận những nỗ lực thích hợp và hiệu quả của Công ty URENCO trong việc đảm bảo an toàn lao động và chăm sóc sức khỏe cho nữ công nhân. Tỷ lệ sử dụng trang bị bảo hộ cá nhân, tham gia tập huấn an toàn lao động và tuân thủ các quy định là cao, phản ánh hiệu quả của các chính sách và chương trình hiện hành.

Tuy nhiên, các thực hành liên quan đến chăm sóc sức khỏe toàn diện, đặc biệt là chăm sóc sức khỏe tinh thần, thư giãn, giải trí và tiếp cận hỗ trợ tâm lý, vẫn còn hạn chế. Hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện nay thiên về bảo vệ an toàn thể chất nhiều hơn là đáp ứng các nhu cầu tâm lý xã hội.

Các diễn giả trao đổi tại toạ đàm. Ảnh: Khánh Huy

Tổng hợp các kết quả nghiên cứu cho thấy, nữ công nhân thu gom rác thải sinh hoạt là một nhóm lao động có vai trò xã hội quan trọng nhưng đang phải đối mặt với nhiều bất lợi đan xen về kinh tế, xã hội, sức khỏe và giới. Công ty URENCO đã có nhiều chính sách và chương trình hỗ trợ nữ công nhân một cách đa dạng và hiệu quả.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại những khoảng trống trong chăm sóc sức khỏe toàn diện, đặc biệt là sức khỏe tinh thần. Điều này thúc đẩy việc hoàn chỉnh hơn các chương trình can thiệp mang tính tích hợp, lấy người lao động làm trung tâm, nhạy cảm giới và phù hợp với bối cảnh đặc thù của lao động công ích đô thị.

Qua thảo luận, ý kiến của các diễn giả đã cho thấy rõ hơn thực tế bức tranh về tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe của nữ công nhân môi trường, đồng thời, đưa ra những khuyến nghị chính sách liên quan để cải thiện hơn nữa điều kiện chăm sóc sức khoẻ cho nữ công nhân môi trường.