Đưa điện gió ngoài khơi vào Luật Dầu khí là cần thiết, nhưng cần cơ chế phù hợp

Tại cuộc họp thẩm định dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) do Bộ Tư pháp tổ chức ngày 20/5, một trong những nội dung thu hút nhiều ý kiến tranh luận là đề xuất mở rộng phạm vi điều chỉnh của luật sang lĩnh vực năng lượng ngoài khơi, đặc biệt là điện gió ngoài khơi.

Theo các đại biểu, về bản chất, hoạt động dầu khí và hoạt động điện gió ngoài khơi là hai lĩnh vực khác nhau. Dầu khí là hoạt động khai thác tài nguyên không tái tạo, trong khi điện gió ngoài khơi thuộc lĩnh vực năng lượng tái tạo, có cơ chế đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, quản lý sản phẩm đầu ra và vận hành thị trường điện hoàn toàn khác biệt.

Ông Hoàng Xuân Dương - Phó Tổng Giám đốc PVEP phát biểu tại cuộc họp.

Một số ý kiến cho rằng, dự thảo hiện nay quy định khá chi tiết về năng lượng ngoài khơi nhưng chưa làm rõ được cơ chế phối hợp quản lý giữa các cơ quan nhà nước, cũng như giữa ngành dầu khí và ngành điện. Đặc biệt, các nội dung liên quan đến thẩm quyền phê duyệt dự án, lựa chọn nhà đầu tư, quản lý không gian biển và sử dụng hạ tầng ngoài khơi vẫn chưa được phân định rõ ràng.

Góp ý vào dự thảo, ông Hoàng Xuân Dương - Phó Tổng Giám đốc PVEP cho rằng, đưa năng lượng ngoài khơi, đặc biệt là điện gió ngoài khơi vào luật là cần thiết nhằm đáp ứng xu hướng chuyển dịch năng lượng và tận dụng hạ tầng, kinh nghiệm sẵn có của ngành dầu khí - năng lượng. Tuy nhiên, cần xem xét các tác động liên quan, bởi đây là lĩnh vực có phạm vi rất rộng, liên quan đồng thời đến Luật Điện lực, Luật Tài nguyên môi trường biển và hải đảo, Luật Biển Việt Nam cùng nhiều quy định về đầu tư, an ninh quốc phòng.

Ngoài ra, ông Dương nhận định, có ba nhóm vấn đề lớn sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động dầu khí thời gian tới, đặc biệt trong lĩnh vực thăm dò và khai thác.

Vấn đề đầu tiên là cơ chế phân cấp, phân quyền. Theo ông Dương, Dự thảo luật lần này đã cụ thể hóa nhiều nội dung theo hướng tăng tính chủ động, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo thuận lợi hơn cho quá trình triển khai thực tế. Tuy nhiên, một số quy định hiện vẫn chưa làm rõ thẩm quyền giữa Petrovietnam với các cơ quan quản lý nhà nước, dẫn tới nguy cơ phát sinh thêm thủ tục trong quá trình triển khai thực tế.

Vấn đề thứ hai là cơ chế ưu đãi đầu tư. Phó Tổng Giám đốc PVEP cho biết, nhiều mỏ dầu khí của Việt Nam đã khai thác trong thời gian dài, trong khi nhiều mỏ nhỏ, mỏ cận biên chưa đạt hiệu quả kinh tế theo cơ chế hiện hành. Vì vậy, cần có chính sách ưu đãi phù hợp để khuyến khích đầu tư, nâng cao hệ số thu hồi dầu lên và duy trì sản lượng khai thác trong giai đoạn tới.

Đáng chú ý, liên quan đến việc mở rộng khái niệm “hoạt động dầu khí” sang điện gió ngoài khơi, đại diện PVEP cho rằng, cần xác định rõ ranh giới giữa Luật Dầu khí và Luật Điện lực để tránh chồng chéo trong quá trình triển khai.

Ông Hoàng Xuân Dương cho biết, ngành dầu khí Việt Nam đã hình thành từ rất sớm, nhiều khu vực mặt biển hiện nay đã được giao cho nhà thầu dầu khí triển khai các hợp đồng dầu khí từ nhiều năm trước. Do đó, nếu phát triển điện gió ngoài khơi mà không rà soát kỹ sẽ có nguy cơ phát sinh xung đột pháp lý giữa các dự án điện gió và hoạt động dầu khí hiện hữu.

Phó Tổng Giám đốc PVEP: Xét về kỹ thuật, điện gió ngoài khơi có rất nhiều điểm tương đồng với hoạt động dầu khí trên biển.

Theo Phó Tổng Giám đốc PVEP, xét về kỹ thuật, điện gió ngoài khơi có rất nhiều điểm tương đồng với hoạt động dầu khí trên biển. Từ khảo sát, thiết kế nền móng, thi công công trình cho đến tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật đều dựa vào kinh nghiệm và quy chuẩn của ngành dầu khí. Đặc biệt với các dự án xa bờ, điều kiện kỹ thuật phức tạp hơn nhiều so với các dự án gần bờ.

Ông Dương cũng nhấn mạnh, trong tương lai, khi nhiều mỏ dầu khí bước vào giai đoạn cuối vòng đời khai thác, các công trình ngoài khơi hiện hữu hoàn toàn có thể được tận dụng để phục vụ phát triển điện gió ngoài khơi, như lắp đặt trạm biến áp hoặc kết nối hạ tầng kỹ thuật. Điều này sẽ giúp tiết kiệm đáng kể chi phí đầu tư và tận dụng hiệu quả cơ sở hạ tầng sẵn có.

Theo đề xuất hiện nay, dự thảo Luật Dầu khí chỉ tập trung điều chỉnh phần công trình và hoạt động ngoài khơi liên quan đến xây dựng, quản lý kỹ thuật và vận hành công trình; còn các nội dung về mua bán điện, đấu nối và vận hành hệ thống điện tiếp tục thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Điện lực.

Tuy nhiên, Phó Tổng Giám đốc PVEP cho rằng, cần có cơ chế rõ ràng hơn về lựa chọn nhà đầu tư tại các khu vực biển đã giao cho hoạt động dầu khí, nhằm tránh nguy cơ chồng lấn không gian biển và phát sinh tranh chấp giữa các dự án điện gió ngoài khơi với hoạt động dầu khí trong tương lai.