Đưa giá trị văn hoá Việt Nam vào đời sống học đường

Ngày 24/11 hằng năm được xác định là Ngày Văn hóa Việt Nam theo chủ trương tại Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Thực hiện Chỉ thị số 35/CT-TTg ngày 30/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, ngành Giáo dục triển khai các hoạt động hưởng ứng gắn với nhiệm vụ xây dựng văn hóa học đường.

Bộ GD-ĐT khuyến khích các cơ sở giáo dục đa dạng hóa hình thức truyền thông trên nền tảng số và mạng xã hội; xây dựng các sản phẩm ngắn gọn, hiện đại, dễ tiếp cận như infographic, video clip, podcast để lan tỏa thông tin, câu chuyện, gương người tốt, việc tốt và các sản phẩm truyền thông tích cực.

Tăng cường trải nghiệm, giáo dục di sản

Một trong những nội dung được chú trọng là tổ chức các hoạt động văn hóa, trải nghiệm và giáo dục di sản. Căn cứ điều kiện thực tế, các cơ sở giáo dục chủ động xây dựng kế hoạch hoặc lồng ghép hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.

Các hoạt động có thể gồm văn hóa, văn nghệ, biểu diễn nghệ thuật dân gian, trò chơi dân gian, thể thao truyền thống và tìm hiểu lịch sử, văn hóa địa phương. Bộ GD-ĐT cũng khuyến khích thành lập, duy trì các câu lạc bộ văn hóa, nghệ thuật; phát huy vai trò của nghệ nhân, nghệ sĩ và người am hiểu văn hóa trong truyền dạy, giao lưu, hướng dẫn học sinh, sinh viên thực hành, gìn giữ và phát huy giá trị truyền thống.

Đáng chú ý, các cơ sở giáo dục được khuyến khích phối hợp với bảo tàng, ban quản lý di tích và các tổ chức liên quan để tổ chức tham quan, học tập lịch sử, trải nghiệm thực tế và giáo dục di sản ngoài nhà trường. Hoạt động cần gắn với hiện vật, không gian trưng bày tại bảo tàng; đồng thời được lồng ghép phù hợp trong kế hoạch giáo dục, môn học, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và nội dung giáo dục địa phương.

Việc tổ chức các hoạt động này phải bảo đảm không làm thay đổi chương trình, không tăng thời lượng, không ảnh hưởng đến kế hoạch dạy học; phù hợp với cấp học, điều kiện thực tế và yêu cầu an toàn. Bộ GD-ĐT lưu ý không yêu cầu triển khai đồng loạt.

Các hoạt động trải nghiệm góp phần hình thành văn hoá học đường trong nhà trường

Đánh giá văn hóa học đường bằng chuyển biến thực chất

Về xây dựng môi trường văn hóa học đường, Bộ GD-ĐT yêu cầu các cơ sở giáo dục tiếp tục rà soát, điều chỉnh, bổ sung bộ quy tắc ứng xử theo quy định hiện hành, phù hợp với điều kiện và đặc trưng vùng miền. Nội dung tập trung vào thái độ, hành vi, ngôn ngữ của học sinh, sinh viên, cán bộ quản lý và nhà giáo; củng cố các mối quan hệ ứng xử chuẩn mực giữa nhà giáo với người học, giữa người học với nhau, giữa nhà trường với gia đình và cộng đồng.

Cùng với đó, các cơ sở giáo dục cần lồng ghép giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc, đạo đức, lối sống, lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm, tôn trọng sự khác biệt và ý thức bảo vệ môi trường vào môn học, hoạt động giáo dục, sinh hoạt tập thể phù hợp với từng cấp học.

Đối với hệ thống khẩu hiệu trong trường học, Bộ GD-ĐT yêu cầu bảo đảm tính giáo dục, thẩm mỹ, rõ ràng, ngắn gọn và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi. Các trường cần rà soát, cải tạo, thay thế những khẩu hiệu không còn phù hợp, trùng lặp, hình thức hoặc không có tác dụng giáo dục; không đặt ra yêu cầu đầu tư, thay mới đồng loạt gây lãng phí.

Bộ GD-ĐT cũng khuyến khích khai thác Nền tảng Bản đồ số văn hóa Việt Nam, kho học liệu số; ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR/AR), trí tuệ nhân tạo (AI) trong xây dựng bài giảng và sáng tạo sản phẩm truyền thông giới thiệu di sản, giá trị văn hóa dân tộc. Đồng thời, tăng cường giáo dục văn hóa số, đạo đức số, an toàn thông tin, ý thức tôn trọng bản quyền và trách nhiệm của người học khi tham gia môi trường mạng.

Đáng chú ý, việc theo dõi, đánh giá xây dựng văn hóa học đường cần căn cứ vào sự chuyển biến về hành vi, thái độ, chất lượng các mối quan hệ ứng xử, cảm nhận về mức độ an toàn, sự tôn trọng, gắn bó của học sinh, sinh viên với nhà trường và tinh thần trách nhiệm của người học. Bộ GD-ĐT nhấn mạnh không chỉ đánh giá dựa trên số lượng văn bản ban hành hoặc hoạt động được tổ chức.

Các sở GD-ĐT có trách nhiệm tham mưu UBND cấp tỉnh ban hành kế hoạch triển khai phù hợp với thực tiễn địa phương; phối hợp với ngành văn hóa đề xuất chính sách miễn, giảm phí hoặc vé tham quan bảo tàng, di tích lịch sử - văn hóa đối với học sinh, sinh viên khi tham gia hoạt động học tập, trải nghiệm theo kế hoạch của nhà trường.