Đưa hàng Việt vào hệ thống bán lẻ quốc tế

Đại diện Vinamilk giới thiệu các sản phẩm sữa đến người tiêu dùng Nga. Ảnh: VNM

Tăng kết nối, phát triển kênh phân phối tại nước ngoài

Tháng 8-2025 đánh dấu một bước tiến đáng chú ý của ẩm thực Việt Nam khi món cơm tấm chính thức xuất hiện trong thực đơn của Matsuya - một trong những chuỗi nhà hàng ăn nhanh nổi tiếng tại Nhật Bản.

Việc món cơm tấm được triển khai tại hơn 1.000 cửa hàng của Matsuya cho thấy sức hấp dẫn và khả năng thích ứng của ẩm thực Việt Nam đối với thị trường quốc tế. Đáng chú ý, món ăn này được phục vụ kèm nước mắm truyền thống, cũng là lần đầu tiên một loại gia vị mang tính biểu tượng của Việt Nam được sử dụng trong một hệ thống nhà hàng lớn tại Nhật Bản. Khoảng 10 tấn nước mắm đã được nhập khẩu trực tiếp từ Việt Nam để phục vụ cho quá trình chế biến, minh chứng cho sự tin tưởng của đối tác nước ngoài đối với chất lượng sản phẩm Việt.

Theo ông Tạ Đức Minh, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Nhật Bản, việc cơm tấm và nước mắm Việt Nam chính thức hiện diện trong hệ thống Matsuya có thể coi là bước ngoặt trong hành trình đưa ẩm thực Việt vươn ra thế giới, đồng thời mở ra hướng đi mới cho xuất khẩu thực phẩm chế biến, gia vị và nông sản.

Thành công này là kết quả của quá trình phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp trong nước, cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài và đặc biệt là vai trò cầu nối của cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Chia sẻ thêm về quá trình này, bà Đặng Mai Nhi, đại diện Công ty Food Force - đơn vị ký kết hợp đồng cung cấp nguyên liệu cho hệ thống Matsuya cho biết, hành trình đưa sản phẩm vào hệ thống Matsuya kéo dài hơn ba năm, từ thử nghiệm thị trường đến hoàn tất đàm phán, với sự hỗ trợ tích cực của Thương vụ và Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản.

Trên thực tế, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng thể hiện rõ vai trò “sứ giả thương hiệu”, không chỉ tiêu thụ sản phẩm mà còn chủ động quảng bá, giới thiệu và đưa hàng Việt tiếp cận sâu hơn với người tiêu dùng bản địa. Tại Nhật Bản, hơn 600.000 người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc được coi là nguồn lực quan trọng thúc đẩy thương mại song phương.

Tương tự, tại thị trường Pháp, những năm gần đây đã ghi nhận sự chuyển biến tích cực trong cách tiếp cận của cộng đồng doanh nhân người Việt. Ông Vũ Anh Sơn, Tham tán Thương mại Thương vụ Việt Nam tại Pháp cho biết, những năm gần đây, dưới sự định hướng và dẫn dắt của Thương vụ, cộng đồng thương nhân Việt Nam tại Pháp đã có bước chuyển mình rõ nét cả về tư duy và phương thức kinh doanh. Nếu trước đây chủ yếu dừng ở hoạt động nhập khẩu, phân phối nhỏ lẻ, thì nay nhiều doanh nghiệp kiều bào đã chủ động vươn lên trở thành đối tác chiến lược, đồng hành cùng thương vụ trong việc phát triển, mở rộng thị trường cho hàng Việt Nam tại Pháp.

Đáng chú ý, tư duy kinh doanh của thương nhân Việt Nam tại nước ngoài đang có sự chuyển dịch rõ rệt, từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng giá trị; từ bán sản phẩm sang kể câu chuyện văn hóa. Đây chính là yếu tố then chốt giúp hàng Việt từng bước tạo dựng vị thế vững chắc tại các thị trường khó tính.

Xây dựng mạng lưới phân phối toàn cầu, nâng vị thế hàng Việt

Ngày 3-4-2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 11/CT-TTg về việc đẩy mạnh công tác huy động người Việt Nam ở nước ngoài tham gia giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm và phát triển các kênh phân phối hàng Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn 2026-2030, đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ huy động cộng đồng người Việt ở nước ngoài tham gia phát triển hệ thống phân phối hàng Việt tại tất cả các quốc gia và vùng lãnh thổ có người Việt Nam sinh sống.

Theo đó, các hội doanh nhân người Việt ở nước ngoài sẽ đóng vai trò nòng cốt trong việc hình thành mạng lưới phân phối hàng hóa, tạo “cánh tay nối dài” cho doanh nghiệp trong nước tiếp cận thị trường quốc tế. Đây được xem là bước đi chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh thương mại toàn cầu ngày càng gay gắt.

Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội này, theo ông Vũ Anh Sơn, doanh nghiệp trong nước cần chủ động chuẩn hóa quy trình sản xuất, xuất khẩu, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của hệ thống bán lẻ quốc tế, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thương mại quốc tế.

Ở góc độ khác, ông Đỗ Ngọc Hưng, Tham tán Thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh thương mại ngày càng gay gắt, hoạt động xúc tiến thương mại cần được tái cấu trúc theo hướng chuyên nghiệp, đa dạng và có trọng tâm. Việc tham gia các hội chợ, triển lãm quốc tế quy mô lớn không chỉ giúp quảng bá sản phẩm mà còn là kênh quan trọng để doanh nghiệp định vị thương hiệu trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Cùng với đó, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cần được nhìn nhận như một “hạ tầng mềm” của ngoại thương. Với lợi thế am hiểu thị trường sở tại, họ có thể cung cấp thông tin về xu hướng tiêu dùng, thị hiếu khách hàng cũng như các thay đổi trong chính sách nhập khẩu. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng giúp doanh nghiệp trong nước xây dựng chiến lược phù hợp, giảm thiểu rủi ro.

Thực tế cho thấy, việc tham gia trực tiếp vào các mạng lưới phân phối lớn trên thế giới đang mang lại hiệu quả rõ rệt. Tại thị trường Hoa Kỳ, hàng Việt Nam đã từng bước gia tăng hiện diện tại các tập đoàn bán lẻ lớn như: Walmart, Costco, Amazon. Riêng giao dịch thương mại điện tử giữa Walmart và Việt Nam đạt kim ngạch hơn 2 tỷ USD mỗi năm, cho thấy tiềm năng lớn nếu doanh nghiệp khai thác hiệu quả các kênh phân phối hiện đại.

Có thể khẳng định, việc phát huy sức mạnh của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn mang ý nghĩa lâu dài trong chiến lược phát triển ngoại thương. Khi kiều bào trở thành cầu nối vững chắc giữa doanh nghiệp trong nước với thị trường quốc tế, hàng Việt sẽ có thêm động lực để “phủ sóng” toàn cầu, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.