Đưa kỹ năng phòng cháy, chữa cháy, thoát nạn đến gần hơn với người dân

Thượng tá Nguyễn Đức Thiêm, Phó trưởng phòng Cảnh sát PCCC và CNCH- Công an thành phố Hà Nội cùng các đại biểu dự lễ ra mắt trung tâm

Từ chủ trương đến một địa chỉ trải nghiệm thiết thực

Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là công việc không chỉ của lực lượng chuyên trách mà cần sự tham gia chủ động của mỗi cơ quan, đơn vị, gia đình và người dân. Trong đó, trang bị kiến thức, kỹ năng để người dân có thể tự phòng ngừa, tự bảo vệ mình và hỗ trợ người khác khi xảy ra sự cố luôn là một trong những yêu cầu quan trọng.

Thực hiện Kế hoạch số 26/KH-UBND ngày 16/1/2026 về tuyên truyền, phổ biến pháp luật và kiến thức PCCC và CNCH trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030, Đội CC&CNCH khu vực số 14 – Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH – Công an Hà Nội đã tiến hành làm việc, tham mưu lãnh đạo UBND phường Xuân Đỉnh xây dựng và đưa vào hoạt động Trung tâm trải nghiệm cộng đồng về PCCC và CNCH.

Đồng chí Nguyễn Thường Sơn, Chủ tịch UBND phường Xuân Đỉnh phát biểu tại lễ ra mắt trung tâm trải nghiệm cộng đồng về PCCC và CNCH

Theo chỉ huy Đội CC&CNCH khu vực số 14, đây là một mô hình thiết thực, hướng trực tiếp tới cộng đồng, góp phần đưa kiến thức pháp luật cũng như kỹ năng PCCC đến gần hơn với người dân.

Điểm khác biệt của Trung tâm nằm ở việc chuyển từ cách tiếp cận tuyên truyền đơn thuần sang tạo cơ hội cho người dân được trực tiếp trải nghiệm và thực hành. Thay vì chỉ nghe phổ biến những quy định hay hướng dẫn trên lý thuyết, người dân có thể tiếp cận các tình huống giả định, thực hành kỹ năng thoát nạn, chữa cháy, cứu người và xử lý các tình huống khẩn cấp.

Cảnh sát PCCC và CNCH hướng dẫn trải nghiệm trong môi trường khói khí phức tạp

Cách làm này giúp những kiến thức tưởng như khô khan trở nên trực quan, dễ tiếp nhận và dễ ghi nhớ hơn. Quan trọng hơn, thông qua trải nghiệm, người dân có thể hình dung rõ hơn những việc cần làm khi đối mặt với khói, lửa hoặc các sự cố bất ngờ, từ đó chủ động hơn trong bảo vệ tính mạng, tài sản của bản thân và gia đình.

Hình thành kỹ năng từ những trải nghiệm thực tế

Trong công tác PCCC, ý thức phòng ngừa và khả năng xử lý tình huống ban đầu của người dân có ý nghĩa rất quan trọng. Khi xảy ra sự cố, nếu mỗi người bình tĩnh, biết cách thoát nạn, biết sử dụng phương tiện chữa cháy hoặc biết hỗ trợ người bị nạn đúng cách, nguy cơ thiệt hại có thể được hạn chế.

Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH hướng dẫn trải nghiệm mặt nạ phòng độc

Chính vì vậy, Trung tâm trải nghiệm cộng đồng về PCCC và CNCH phường Xuân Đỉnh được định hướng không chỉ là nơi tuyên truyền, phổ biến kiến thức mà còn là môi trường thực hành kỹ năng.

Tại đây, người dân có thể trực tiếp trải nghiệm các kỹ năng thoát nạn, chữa cháy, cứu người và xử lý tình huống khẩn cấp. Những thao tác được thực hành nhiều lần sẽ giúp người tham gia từng bước hình thành phản xạ cần thiết, thay vì lúng túng khi sự cố thực sự xảy ra.

“Việc xây dựng Trung tâm cũng nhằm nâng cao ý thức “tự phòng, tự quản, tự bảo vệ” trong cộng đồng dân cư, qua đó góp phần xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC ngày càng hiệu quả. Đây là cách tiếp cận phù hợp với yêu cầu đưa công tác PCCC về sát cơ sở. Bởi mỗi căn nhà, mỗi khu dân cư đều có những nguy cơ khác nhau; mỗi người dân cũng cần có những kỹ năng tối thiểu để chủ động ứng phó khi sự cố xảy ra”- Chỉ huy Đội CC&CNCH khu vực số 14 cho biết.

Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH hướng dẫn trải nghiệm sử dụng phương tiện PCCC

Từ một người được hướng dẫn tại Trung tâm, kiến thức có thể tiếp tục được lan tỏa đến gia đình, hàng xóm và cộng đồng. Một người biết kỹ năng thoát nạn có thể hướng dẫn thêm cho người thân; một người biết cách sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu có thể hỗ trợ những người xung quanh trong những phút đầu tiên. Chính những kỹ năng nhỏ ấy có thể tạo nên một cộng đồng an toàn hơn.

Để mô hình không chỉ hoạt động hiệu quả trong thời gian đầu mà có thể duy trì lâu dài, Đội CC&CNCH khu vực số 14 xác định tiếp tục tham mưu lãnh đạo UBND phường Xuân Đỉnh duy trì hoạt động của Trung tâm, đồng thời đầu tư, bổ sung các trang thiết bị theo tiêu chí của UBND thành phố.

Việc thường xuyên hoàn thiện cơ sở vật chất, bổ sung thiết bị sẽ tạo điều kiện nâng cao chất lượng trải nghiệm của người dân, nhất là trong việc thực hành các kỹ năng an toàn PCCC trước nguy cơ cháy, nổ.

Từ Xuân Đỉnh, mô hình Trung tâm trải nghiệm cộng đồng về PCCC và CNCH cho thấy một hướng làm thiết thực trong công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về PCCC. Khi người dân được trực tiếp học, trực tiếp làm và trực tiếp xử lý các tình huống giả định, kiến thức sẽ được chuyển hóa thành kỹ năng; kỹ năng được rèn luyện sẽ trở thành ý thức và phản xạ trong cuộc sống.

Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH hướng dẫn trải nghiệm để hiệu quả công tác tuyên truyền phòng cháy, chữa cháy ngay từ ngày đầu ra mắt

Với sự phối hợp giữa lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH cùng chính quyền địa phương, việc duy trì, đầu tư và từng bước nâng cao chất lượng hoạt động của Trung tâm sẽ góp phần xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC từ những điều gần gũi nhất.

Sau cùng, mục tiêu của mô hình không chỉ là để người dân “biết” về PCCC, mà quan trọng hơn là biết phải làm gì khi cháy, nổ hoặc sự cố xảy ra. Đó cũng là giá trị cốt lõi mà Trung tâm trải nghiệm cộng đồng về PCCC và CNCH phường Xuân Đỉnh hướng tới: biến kiến thức thành kỹ năng, biến kỹ năng thành ý thức chủ động và từng bước xây dựng cộng đồng an toàn ngay từ cơ sở.