Đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống:Giữ vững hòa bình để phát triển, phát triển để tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia
Chỉ trong môi trường hòa bình, ổn định mới có thể tập trung phát triển; chỉ có phát triển bền vững mới tạo ra nền tảng vật chất, tinh thần vững chắc để tăng cường quốc phòng, an ninh và nâng cao vị thế đối ngoại. Trên cơ sở tổng kết sâu sắc thực tiễn cách mạng và nhận thức đầy đủ bối cảnh mới, Đại hội XIV của Đảng khẳng định tư duy chiến lược nhất quán: Giữ vững hòa bình để phát triển, phát triển để tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia.
Hệ thống tên lửa Trường Sơn do Việt Nam nghiên cứu sản xuất tham gia diễu binh tại Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9. Ảnh: Thái An
Bối cảnh mới và yêu cầu đặt ra đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc
Thế giới đương đại đang chứng kiến những biến động sâu sắc, nhanh chóng, phức tạp; rất khó lường, khó dự báo và đoán định. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng; xung đột cục bộ, tranh chấp chủ quyền, an ninh phi truyền thống diễn biến khó lường; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen, tác động đa chiều đến mọi quốc gia - dân tộc. Trong bối cảnh đó, việc bảo đảm quốc phòng, an ninh và triển khai đối ngoại hiệu quả trở thành yêu cầu sống còn đối với mỗi nước, nhất là các quốc gia đang phát triển như Việt Nam thân yêu của chúng ta.
Đối với Việt Nam, yêu cầu bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ luôn gắn liền với nhiệm vụ phát triển đất nước nhanh và bền vững. Không thể hy sinh hòa bình, ổn định để đổi lấy tăng trưởng ngắn hạn; cũng không thể duy trì hòa bình bền vững nếu nền tảng kinh tế - xã hội yếu kém, nội lực quốc gia không được củng cố, tăng cường và bồi đắp. Chính vì vậy, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng thể hiện rõ tư duy phát triển gắn chặt với bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, trong đó quốc phòng, an ninh và đối ngoại là ba trụ cột có mối quan hệ biện chứng, hỗ trợ và thúc đẩy lẫn nhau.
Quốc phòng và an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước và toàn dân, toàn quân. Giữ vững quốc phòng, an ninh chính là giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước. Thực tiễn cho thấy, mọi thành tựu phát triển kinh tế - xã hội đều có điểm tựa từ sự ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội và năng lực bảo vệ Tổ quốc vững chắc.
Trong điều kiện mới, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân vững mạnh, hiện đại không chỉ là tăng cường tiềm lực quân sự, an ninh, mà còn là xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh trên từng địa bàn, từng lĩnh vực. Sức mạnh quốc phòng, an ninh không chỉ nằm ở trang bị, kỹ thuật, mà trước hết ở bản lĩnh chính trị, ý chí độc lập, tự chủ và sự đồng thuận xã hội cao. Việc giữ vững ổn định chính trị - xã hội, chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và xử trí kịp thời các nguy cơ, thách thức an ninh, cả truyền thống và phi truyền thống, là điều kiện tiên quyết để bảo đảm phát triển bền vững, không bị gián đoạn hay đảo chiều.
Phát triển để tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia
Trong thế giới ngày càng ràng buộc, phụ thuộc và đòi hỏi lẫn nhau, đối ngoại không chỉ là công cụ bảo vệ lợi ích quốc gia, mà còn là nguồn lực quan trọng cho phát triển. Đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng đã và đang tạo dựng môi trường quốc tế thuận lợi cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Đối ngoại hiệu quả góp phần mở rộng không gian hòa bình, tranh thủ nguồn lực bên ngoài, nâng cao vị thế và uy tín quốc gia - dân tộc. Thông qua đối ngoại, Việt Nam vừa kiên định bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc, vừa tham gia có trách nhiệm vào các vấn đề chung của khu vực và thế giới, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển. Trong mối quan hệ biện chứng, đối ngoại là tuyến đầu của bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, giúp ngăn ngừa xung đột, giảm thiểu nguy cơ đối đầu, đồng thời tạo dựng niềm tin, tăng cường hợp tác, qua đó phục vụ trực tiếp cho mục tiêu phát triển đất nước.
Giữ vững hòa bình để phát triển tư duy chiến lược xuyên suốt. Giữ vững hòa bình không phải là trạng thái thụ động, mà là kết quả của sự chủ động, bản lĩnh và năng lực tổng hợp của quốc gia. Hòa bình bền vững chỉ có thể được bảo đảm khi quốc gia có nội lực mạnh, có quốc phòng, an ninh vững chắc và đối ngoại linh hoạt, hiệu quả.
Tư duy “giữ vững hòa bình để phát triển” thể hiện rõ quan điểm không để đất nước bị cuốn vào vòng xoáy xung đột, đối đầu; không chọn bên, không liên minh quân sự, không dựa vào nước này để chống nước kia, đồng thời kiên quyết bảo vệ lợi ích cốt lõi của quốc gia. Đây là tư duy phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam và xu thế chung của thời đại. Hòa bình được giữ vững sẽ tạo điều kiện tập trung nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, củng cố niềm tin xã hội và tăng cường sức mạnh nội sinh của đất nước.
Phát triển để tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia. Một nền kinh tế phát triển, một xã hội ổn định, một nền văn hóa vững mạnh và con người phát triển toàn diện sẽ tạo ra nền tảng vật chất - tinh thần vững chắc cho quốc phòng, an ninh và đối ngoại.
Phát triển không chỉ cung cấp nguồn lực cho xây dựng lực lượng quốc phòng, an ninh hiện đại, mà còn nâng cao vị thế quốc gia, tăng cường sức hấp dẫn và khả năng ảnh hưởng trong quan hệ quốc tế. Một quốc gia phát triển, có uy tín và trách nhiệm sẽ có tiếng nói trọng lượng hơn trong các cơ chế khu vực và toàn cầu, qua đó góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia một cách hiệu quả hơn. Do đó, phát triển và bảo vệ Tổ quốc không phải là hai nhiệm vụ tách rời, mà là hai mặt của một chỉnh thể thống nhất, tác động qua lại, bổ trợ và thúc đẩy lẫn nhau.
Lấy lợi ích quốc gia - dân tộc là tối thượng
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng chỉ rõ yêu cầu phải kết hợp chặt chẽ, đồng bộ quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong hoạch định và tổ chức thực hiện đường lối, chính sách. Mỗi quyết sách phát triển kinh tế - xã hội đều cần được xem xét trên góc độ bảo đảm quốc phòng, an ninh; mỗi hoạt động quốc phòng, an ninh, đối ngoại đều phải hướng tới mục tiêu phục vụ phát triển đất nước.
Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các lực lượng, các ngành, các cấp; giữa trung ương và địa phương; giữa đối nội và đối ngoại là yếu tố then chốt để phát huy sức mạnh tổng hợp, tránh chồng chéo, lãng phí nguồn lực.
Xuyên suốt là nguyên tắc đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, trước hết. Mọi chủ trương, chính sách về quốc phòng, an ninh và đối ngoại đều phải xuất phát từ lợi ích cốt lõi của đất nước, vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững lâu dài. Việc xử trí hài hòa quan hệ với các đối tác, đối tượng; kiên định về nguyên tắc, linh hoạt về sách lược; mềm dẻo nhưng kiên quyết là biểu hiện sinh động của bản lĩnh, trí tuệ và tầm nhìn chiến lược.
Giữ vững hòa bình để phát triển, phát triển để tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia là sự kết tinh sâu sắc giữa truyền thống dựng nước - giữ nước của dân tộc với tư duy phát triển hiện đại. Quán triệt và thực hiện hiệu quả quyết sách này sẽ tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định lâu dài; huy động và phát huy tối đa mọi nguồn lực cho phát triển; đồng thời nâng cao sức mạnh tổng hợp, vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình huống, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
