Đưa pháp luật đến với đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Hội nghị truyền thông, tư vấn kiến thức pháp luật cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Ảnh: LÊ HẰNG

Nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật cho người dân

Mỗi người dân hiểu pháp luật sẽ thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ của mình, nâng cao ý thức chấp hành các quy định và cùng xây dựng cộng đồng đoàn kết, ổn định và ngày càng phát triển. Vì vậy, phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng, cần được triển khai thường xuyên, phù hợp với đặc điểm văn hóa, phong tục, tập quán của từng dân tộc và địa phương.

Triển khai nhiệm vụ này, Ủy ban nhân dân (UBND) TP. Đà Nẵng đã ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án “Phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi TP. Đà Nẵng giai đoạn 2026-2035”. Kế hoạch hướng đến tạo chuyển biến về nhận thức, nâng cao ý thức thượng tôn Hiến pháp, pháp luật, từng bước hình thành văn hóa tuân thủ pháp luật trong đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo. Qua đó, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và lòng tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước.

Kế hoạch được triển khai tại 44 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo phân định của cơ quan có thẩm quyền. Căn cứ điều kiện thực tế, Thành phố thực hiện lồng ghép, mở rộng hoạt động tại các xã, phường có thôn, bản thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, các xã đảo, đặc khu và địa bàn phức tạp về an ninh, trật tự.

Điểm đáng chú ý là hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với từng địa bàn, từng nhóm đối tượng và được triển khai đến thôn, bản, tổ dân phố. Việc lựa chọn hình thức truyền đạt phù hợp, chú trọng đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa địa phương sẽ góp phần giúp người dân dễ tiếp cận, hiểu và vận dụng kiến thức pháp luật trong cuộc sống.

Từng bước nâng cao chất lượng tuyên truyền pháp luật

Người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tham dự Hội nghị truyền thông, tư vấn kiến thức pháp luật. Ảnh: LÊ HẰNG

Để công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đạt hiệu quả, đội ngũ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ này giữ vai trò quan trọng - đây là lực lượng truyền tải chủ trương, chính sách, quy định pháp luật đến người dân, đồng thời góp phần đưa hoạt động tuyên truyền đến gần hơn với cộng đồng dân cư.

Trong giai đoạn 2026-2030, Thành phố phấn đấu bồi dưỡng ít nhất 20 cán bộ, công chức cấp thành phố theo chương trình, tài liệu của Đề án do các Bộ, ngành Trung ương tổ chức. Mỗi xã đặc biệt khó khăn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi phấn đấu có ít nhất hai người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được bồi dưỡng; mỗi xã còn lại thuộc phạm vi kế hoạch có ít nhất một người được bồi dưỡng.

Để tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ, kế hoạch triển khai trong năm 2026 chú trọng đánh giá hiệu quả hoạt động của các tuyên truyền viên pháp luật, củng cố và bổ sung lực lượng đáp ứng yêu cầu thực tế. Thành phố ưu tiên lựa chọn người dân tộc thiểu số hoặc người biết tiếng dân tộc thiểu số, có đủ năng lực, trình độ tham gia công tác tuyên truyền tại địa phương; đồng thời nghiên cứu cơ chế thu hút người tốt nghiệp các cơ sở đào tạo luật tham gia công tác tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Cùng với đó, việc bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng tuyên truyền được chú trọng theo hướng thiết thực, nâng cao khả năng vận dụng vào thực tế. Già làng, trưởng thôn, người có uy tín trong cộng đồng, chức sắc, chức việc tôn giáo và hòa giải viên cơ sở cũng được quan tâm bồi dưỡng, cung cấp thông tin, tài liệu để tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật.

Thông qua việc phát huy vai trò của những người am hiểu địa bàn, gần gũi với cộng đồng, công tác tuyên truyền có thêm điều kiện tiếp cận người dân bằng những hình thức phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức pháp luật tại cơ sở.

Đổi mới hình thức, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số

Bên cạnh việc củng cố đội ngũ tuyên truyền viên, Thành phố xác định đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Trong giai đoạn 2026-2030, Thành phố phấn đấu số hóa 70% chương trình, tài liệu phổ biến, giáo dục pháp luật và công bố trên Cổng thông tin Thành phố; bảo đảm 100% xã thuộc phạm vi kế hoạch được phổ biến, giáo dục pháp luật bằng hình thức phù hợp thực tiễn. Thành phố cũng đặt mục tiêu khoảng 50% người dân sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo được phổ biến, giáo dục pháp luật; trong đó, 30% hoạt động phấn đấu thực hiện bằng ngôn ngữ dân tộc thiểu số địa phương và 50% trên môi trường số.

Để thực hiện các mục tiêu này, kế hoạch năm 2026 đề ra nhiệm vụ tăng cường phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền thông; trang bị công cụ, phương tiện, thiết bị và bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số cho đội ngũ tuyên truyền viên. Việc triển khai được định hướng phù hợp với đặc điểm, tính chất của từng nhóm đối tượng và địa bàn.

Đối với giai đoạn 2030-2035, Thành phố phấn đấu trên 70% người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo được phổ biến, giáo dục pháp luật bằng hình thức phù hợp; phấn đấu 50% hoạt động được thực hiện bằng ngôn ngữ dân tộc thiểu số địa phương và 80% trên môi trường số. Đồng thời, 100% đội ngũ nòng cốt, người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được bồi dưỡng, tập huấn, tiếp cận và sử dụng tài liệu bằng hình thức số hóa.

Phối hợp đồng bộ, đưa kế hoạch vào thực tiễn

Để các mục tiêu đề ra được triển khai hiệu quả, Thành phố xác định cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền và trách nhiệm của người đứng đầu; nâng cao năng lực đội ngũ thực hiện; xây dựng, nhân rộng các mô hình phổ biến, giáo dục pháp luật hiệu quả tại cơ sở; đồng thời chú trọng số hóa tài liệu và tăng cường kiểm tra, đánh giá kết quả.

Trong năm 2026, Thành phố tập trung huy động sự tham gia của các cơ quan, đơn vị, lực lượng quân đội, công an, luật sư, luật gia, chuyên gia pháp lý, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Kế hoạch cũng xác định hỗ trợ các địa bàn đặc biệt khó khăn, trong đó có xã Sông Vàng và Sông Kôn, nâng cao năng lực cho đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật.

Sở Dân tộc và Tôn giáo là cơ quan thường trực, tham mưu UBND Thành phố theo dõi, đôn đốc, điều phối chung việc thực hiện kế hoạch giai đoạn 2026-2035. Đối với kế hoạch năm 2026, Sở Tư pháp giữ vai trò chủ trì hướng dẫn, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai nhiệm vụ. UBND các xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi chủ động xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tế, tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả.

Với định hướng triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cụ thể, phù hợp với thực tiễn, chú trọng phát huy vai trò nòng cốt của đội ngũ cán bộ cơ sở trong việc đổi mới phương thức truyền đạt kiến thức pháp luật, TP. Đà Nẵng đặt mục tiêu từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, góp phần nâng cao nhận thức, bồi đắp ý thức thượng tôn pháp luật, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong cộng đồng./.