Đưa thuốc ung thư thế hệ mới vào BHYT: Thêm cơ hội sống cho bệnh nhân nghèo

Khi gánh nặng không chỉ là bệnh tật

Ngồi lặng trên chiếc ghế đá trước Khoa Nội, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An, ông Nguyễn Văn Thành (62 tuổi, xã Quỳnh Lưu) cẩn thận xếp lại những hóa đơn điều trị. Hơn hai năm kể từ ngày phát hiện ung thư phổi, điều khiến ông lo lắng nhất không chỉ là bệnh tật mà còn là những khoản chi phí ngày một lớn.

"Có những loại thuốc bác sĩ tư vấn hiệu quả tốt hơn, nhưng mỗi tháng tốn vài chục triệu đồng. Gia đình làm nông, con cái đi làm công nhân nên không kham nổi. Nhiều lúc chỉ biết cố đến đâu hay đến đó", ông Thành nói.

Hiện chi phí thuốc là gánh nặng tài chính lớn đối với nhiều bệnh nhân ung thư.

Câu chuyện của ông Thành cũng là nỗi trăn trở của không ít bệnh nhân ung thư hiện nay. Với nhiều người, cuộc chiến chống ung thư không chỉ diễn ra trong phòng điều trị mà còn trên hành trình xoay xở kinh phí để duy trì sự sống.

Trong bối cảnh đó, đề xuất bổ sung 30 loại thuốc ung thư thế hệ mới vào danh mục bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả từ năm 2026 đang mở ra thêm hy vọng cho hàng nghìn người bệnh. Theo các bác sĩ chuyên ngành ung bướu, những năm gần đây, thuốc điều trị đích và thuốc miễn dịch đã tạo ra bước tiến lớn trong điều trị nhiều loại ung thư như ung thư phổi, ung thư vú, ung thư đại trực tràng hay ung thư gan. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất vẫn là chi phí.

Nhiều loại thuốc đích hiện có giá từ 20-50 triệu đồng mỗi tháng điều trị. Một số thuốc miễn dịch thế hệ mới có thể lên tới hàng chục triệu đồng cho mỗi chu kỳ truyền. Với những bệnh nhân phải điều trị kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm, tổng chi phí có thể lên tới hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng. Không ít gia đình phải bán tài sản, vay mượn hoặc bỏ dở điều trị vì không còn khả năng chi trả.

Bộ Y tế dự kiến bổ sung 30 thuốc điều trị ung thư vào danh mục chi trả của BHYT, trong đó có nhiều thuốc đích và thuốc miễn dịch có giá thành cao.

ThS.BS. Nguyễn Viết Bình - Phó Giám đốc Bệnh viện Ung bướu Nghệ An cho biết, thực tế tại bệnh viện cho thấy nhiều bệnh nhân đủ chỉ định sử dụng thuốc tiên tiến nhưng đành lựa chọn phác đồ cơ bản hơn vì điều kiện kinh tế. "Nếu chính sách được triển khai, đây sẽ là cơ hội rất lớn để người bệnh tiếp cận công bằng hơn với các phương pháp điều trị hiện đại. Đặc biệt là những bệnh nhân nghèo ở khu vực nông thôn, miền núi hoặc vùng sâu vùng xa", bác sĩ Bình chia sẻ.

Theo đề xuất, nhiều loại thuốc điều trị ung thư thế hệ mới sẽ được quỹ BHYT thanh toán từ 30-70%, thậm chí cao hơn ở một số trường hợp. Điều này đồng nghĩa với việc người bệnh có thể giảm đáng kể gánh nặng tài chính trong suốt quá trình điều trị.

Mở rộng cơ hội sống cho người bệnh

Với ông Thành, thông tin về việc mở rộng danh mục thuốc BHYT giống như một tia hy vọng mới. "Nếu được bảo hiểm hỗ trợ thêm thì người bệnh đỡ khổ. Chúng tôi chỉ mong có cơ hội được điều trị đầy đủ chứ không phải cân nhắc từng đợt thuốc vì thiếu tiền", ông Thành nói.

ThS.BS. Nguyễn Viết Bình – Phó Giám đốc Bệnh viện Ung bướu Nghệ An (thứ 4 từ trái sang) thăm khám, kiểm tra tình trạng sức khỏe cho bệnh nhân.

Theo các chuyên gia ung bướu, hiệu quả điều trị ung thư không chỉ phụ thuộc vào thuốc tốt mà còn phụ thuộc vào khả năng duy trì điều trị liên tục. Nhiều trường hợp phải ngưng thuốc giữa chừng vì cạn kiệt tài chính dẫn đến giảm hiệu quả điều trị, bệnh tiến triển nhanh hơn hoặc mất cơ hội kiểm soát bệnh lâu dài. "Trong điều trị ung thư, sự tuân thủ phác đồ có ý nghĩa rất quan trọng. Khi người bệnh được giảm áp lực tài chính, khả năng duy trì điều trị sẽ cao hơn, từ đó nâng cao cơ hội sống và chất lượng sống", bác sĩ Bình phân tích.

Không chỉ giúp người bệnh, chính sách mới còn tạo điều kiện để các cơ sở y tế địa phương triển khai đồng bộ các phác đồ điều trị tiên tiến, tiệm cận với các khuyến cáo của quốc tế.

Song song với câu chuyện mở rộng quyền lợi BHYT, bài toán bảo đảm nguồn cung thuốc cũng được các bệnh viện đặc biệt quan tâm. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng dược phẩm toàn cầu có nhiều biến động, nguy cơ gián đoạn nguồn thuốc điều trị ung thư luôn hiện hữu.

Đại diện Bệnh viện Ung bướu Nghệ An cho biết, đơn vị đã xây dựng kế hoạch đấu thầu thuốc với tầm nhìn 24 tháng, đồng thời tăng mức dự trữ đối với nhiều loại thuốc thiết yếu lên gấp 3-4 lần so với trước đây. Ngoài ra, cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong dự báo nhu cầu sử dụng thuốc, giúp hạn chế tình trạng thiếu hụt hoặc đứt gãy nguồn cung cục bộ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các đơn vị cung ứng chiến lược cho các dòng kháng thể điều trị chuyên sâu. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng là cam kết cao nhất để khi chính sách có hiệu lực, không một bệnh nhân nào phải "lỡ hẹn" với cơ hội sống vì thiếu thuốc.