Đưa tiết kiệm thành tiêu chí đánh giá cán bộ

Mới đây, ngày 8-4-2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chỉ thị số 11-CT/TU về “Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng trong xây dựng văn hóa tiết kiệm, phòng, chống lãng phí trên địa bàn Thành phố Hà Nội”. Học và làm theo Bác, tinh thần tiết kiệm, chống lãng phí cần tiếp tục được lan tỏa sâu rộng, đồng thời trở thành một trong những tiêu chí quan trọng trong đánh giá cán bộ, đảng viên.

Xây dựng văn hóa tiết kiệm sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong quản trị đô thị, sử dụng hiệu quả các nguồn lực để phát triển Thủ đô văn minh, hiện đại. Ảnh minh họa: Phạm Hùng

Tiên phong xây dựng văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí theo gương Bác

Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân tiêu biểu của tư tưởng, đạo đức và phong cách sống giản dị, thanh bạch, thực hành tiết kiệm và chống lãng phí. Di sản Người để lại không chỉ là hệ thống lý luận sâu sắc mà còn là bài học thực tiễn sinh động, có giá trị bền vững đối với mọi giai đoạn phát triển của đất nước.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh coi tiết kiệm là một trong "tứ đức" của con người (cần - kiệm - liêm - chính). Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là một tấm gương sáng về phong cách sống giản dị, thanh bạch. Người quan niệm: “Tiết kiệm không phải là bủn xỉn. Khi không nên tiêu xài thì một đồng xu cũng không nên tiêu. Khi có việc đáng làm, việc ích lợi cho đồng bào, cho Tổ quốc, thì dù bao nhiêu công, tốn bao nhiêu của, cũng vui lòng. Như thế mới đúng là kiệm”.

Chính từ quan niệm đó, từ sinh hoạt hằng ngày đến phong cách làm việc của Bác đều toát lên tinh thần nêu gương, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, cống hiến trọn đời cho Tổ quốc và nhân dân.

Với Chủ tịch Hồ Chí Minh, thực hành tiết kiệm luôn gắn liền với chống lãng phí. Người không chỉ nêu gương mà còn thường xuyên nhắc nhở cán bộ, đảng viên và nhân dân về tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, quan liêu. Người yêu cầu việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí phải trở thành thói quen tự giác, như “cơm ăn, nước uống hằng ngày”.

Đồng thời, Người căn dặn cán bộ, chiến sĩ rằng “lời nói phải đi đôi với việc làm, nói mà không làm thì dân sẽ không tin”.

Theo tấm gương giản dị mà vĩ đại của Bác, cả dân tộc đã vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ để đi tới thắng lợi, xây dựng đất nước ngày càng phát triển. Qua mỗi giai đoạn lịch sử, những bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị, tiếp tục là phương châm, kim chỉ nam cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân, tạo dựng uy tín với bạn bè quốc tế. Nhờ đó, khối đại đoàn kết toàn dân được vun đắp, đất nước ngày càng “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” như mong muốn của Bác Hồ.

Thấm nhuần tư tưởng của Người, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm tại Thủ đô Hà Nội, trong đó xây dựng văn hóa tiết kiệm, phòng, chống lãng phí là nội dung xuyên suốt.

Mới đây, ngày 8-4-2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chỉ thị số 11-CT/TU về “Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng trong xây dựng văn hóa tiết kiệm, phòng, chống lãng phí trên địa bàn thành phố Hà Nội”. Đáng chú ý, Chỉ thị nhấn mạnh, thực hành tiết kiệm, phòng, chống lãng phí là tiêu chí quan trọng trong đánh giá năng lực lãnh đạo, quản lý, mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị và người đứng đầu đồng thời là căn cứ trong quy hoạch, bổ nhiệm, thi đua, khen thưởng và kỷ luật cán bộ. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để xảy ra lãng phí nghiêm trọng, kéo dài mà không phát hiện, xử lý kịp thời.

Vai trò tiên phong của Hà Nội còn thể hiện ở việc sớm thành lập Ban Chỉ đạo về phòng, chống lãng phí, qua đó tạo sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành từ Thành phố đến cơ sở.

PGS.TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nhận định: “Việc Hà Nội tiên phong ban hành và quyết liệt thực hiện Chỉ thị số 11-CT/TU về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là một bước đột phá quan trọng. Đây không chỉ là giải pháp tối ưu hóa nguồn lực mà còn là tấm gương để các địa phương khác trên cả nước học tập và triển khai”.

Tạo động lực để Thủ đô phát triển bền vững, văn minh, hiện đại

Như vậy, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí cần trở thành phẩm chất đạo đức của mỗi cán bộ, công chức và người dân trong giai đoạn hiện nay. Đây không chỉ là yêu cầu trong quản trị, điều hành mà còn là nền tảng quan trọng để sử dụng hiệu quả nguồn lực, tạo động lực cho phát triển bền vững, hướng tới một tương lai văn minh, thịnh vượng cho các thế hệ mai sau.

Thực tiễn tại nhiều địa phương của Hà Nội cho thấy, khi người đứng đầu dám đổi mới tư duy, quyết liệt hành động và chủ động khai thác nguồn lực vì lợi ích chung, hiệu quả mang lại là rất rõ nét.

Tại Trường THCS Chu Minh (xã Chu Minh), trước đây cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn, đặc biệt là phòng hiệu bộ và sân tập thể dục. Trước thực tế đó, lãnh đạo xã Chu Minh đã quyết định bàn giao trụ sở cũ của Đảng ủy, HĐND và UBND xã (huyện Ba Vì cũ) cho nhà trường sử dụng, qua đó giúp cải thiện đáng kể điều kiện dạy và học.

Còn tại xã Ứng Hòa, người đứng đầu phải tiên phong trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, coi đây là nguyên tắc xuyên suốt trong quản trị điều hành. Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa Nguyễn Đức Bình cho biết, địa phương đã đẩy mạnh tinh gọn bộ máy, chuyển đổi số, công khai, minh bạch trong quản lý ngân sách, đầu tư công và khai thác hiệu quả các nguồn lực. Đồng thời, xã xây dựng văn hóa tiết kiệm trong đội ngũ cán bộ, gắn trách nhiệm cá nhân với hiệu quả công việc. Đáng chú ý, Ứng Hòa là địa phương đầu tiên của Thành phố triển khai “Bản sao số”, góp phần đánh giá hiệu quả công việc của cán bộ và tăng cường giám sát của người dân đối với các dự án. Nhờ đó, quy trình xử lý công việc được rút ngắn, tiết kiệm thời gian, chi phí cho cả chính quyền, người dân và doanh nghiệp.

Tại xã Tam Hưng, thay vì các cuộc họp trong phòng kín, chính quyền địa phương chuyển sang đối thoại trực tiếp tại hiện trường. Văn hóa tiết kiệm được thể hiện rõ qua việc giảm hội họp hình thức, tập trung nguồn lực cho cơ sở. Sự có mặt kịp thời của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền tại các “điểm nóng” không chỉ giúp tháo gỡ vướng mắc tâm lý cho người dân mà còn bảo đảm các vấn đề được giải quyết nhanh chóng, hiệu quả. Đây cũng là cách thức tiết kiệm nguồn lực xã hội, giảm thời gian hành chính, đồng thời củng cố niềm tin của nhân dân vào bộ máy lãnh đạo.

PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, đánh giá cao việc Thành phố Hà Nội nghiêm túc, quyết liệt thực hiện tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tiết kiệm, chống lãng phí trong triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội thời gian qua. Ông dẫn lại lời Bác: “Sản xuất mà không tiết kiệm khác nào gió vào nhà trống”; “Văn hóa phải sửa được nạn tham nhũng, thói phù hoa, xa xỉ”... Theo ông, việc làm tốt lời Bác dạy sẽ tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu, gương mẫu của Thủ đô, đồng thời thể hiện bản lĩnh và khát vọng của mảnh đất Thăng Long ngàn năm văn hiến. “Đặc biệt, trong bối cảnh Hà Nội đang thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới, cùng với việc triển khai Chỉ thị số 11-CT/TU nhằm xác định rõ vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu, yêu cầu nêu gương trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí càng trở nên cấp thiết. Điều này sẽ giúp Hà Nội tạo chuyển biến mạnh mẽ trong các lĩnh vực dễ phát sinh lãng phí như quản lý, sử dụng đất đai, đầu tư công, tài sản công, kể cả thời gian làm việc, qua đó sử dụng hiệu quả các nguồn lực để xây dựng Thủ đô ngày càng đàng hoàng, to đẹp hơn” - PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ nhấn mạnh.

Có thể thấy, tư tưởng tiết kiệm, chống lãng phí của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn giữ nguyên giá trị trong giai đoạn phát triển hiện nay. Khi văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí trở thành tiêu chí đánh giá cán bộ, đảng viên và gắn với trách nhiệm người đứng đầu, đây không còn là phong trào mà đang dần trở thành nền nếp trong quản trị, điều hành.

Trong bối cảnh Hà Nội bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, tinh thần nêu gương, “nói đi đôi với làm” càng có ý nghĩa quan trọng. Mỗi hành động tiết kiệm, mỗi quyết định chống lãng phí không chỉ góp phần xây dựng nền hành chính minh bạch, hiệu quả mà còn củng cố niềm tin của nhân dân, tạo động lực để Thủ đô phát triển bền vững, văn minh và hiện đại.