Đức dự kiến thu phí người tiêu dùng để xây dựng kho dự trữ khí đốt

Đức đang thúc đẩy kế hoạch xây dựng kho dự trữ khí đốt khẩn cấp với quy mô 24 TWh, tương đương khoảng 10% dung lượng lưu trữ khí đốt của nước này hoặc lượng tiêu thụ trong hai tuần mùa Đông. Đáng chú ý, chi phí xây dựng và vận hành kho dự trữ có thể được tài trợ hoàn toàn bằng các khoản phí thu từ hộ gia đình và doanh nghiệp, bất chấp những phản đối liên quan đến gánh nặng chi phí năng lượng.

Được đề xuất lần đầu vào tháng 7, kho dự trữ khí đốt chiến lược này được kỳ vọng giúp Đức tăng cường an ninh năng lượng, giảm thiểu rủi ro từ những gián đoạn nguồn cung nhập khẩu. Theo kế hoạch, lượng khí đốt dự trữ đủ để thay thế nguồn cung từ cơ sở nhập khẩu khí đốt lớn nhất của Đức trong khoảng 30 ngày.

Đồng hồ đo áp suất tại trạm bơm của đường ống dẫn khí Augusta ở Kotz, Đức.

Ban đầu, Bộ Kinh tế Đức đề xuất huy động nguồn tài chính thông qua các khoản phí áp dụng đối với hộ gia đình và ngành công nghiệp, thay vì sử dụng ngân sách liên bang. Tuy nhiên, kế hoạch đã bị đình trệ sau khi các nhà lập pháp thuộc liên minh cầm quyền bác bỏ phương án này, với lý do chi phí năng lượng hiện đã ở mức cao. Các hiệp hội ngành nghề cũng yêu cầu chính phủ sử dụng ngân sách nhà nước để tài trợ cho dự án.

Dù vậy, các báo cáo truyền thông cho biết Bộ Kinh tế Đức vẫn tiếp tục theo đuổi phương án ban đầu. Theo dự thảo bị rò rỉ ngày 12/10 và được tờ Handelsblatt cùng một số phương tiện truyền thông đưa tin, tổng chi phí cho kho dự trữ có thể lên tới 3,08 tỷ euro (khoảng 3,4 tỷ USD) trong vòng 10 năm.

Khác với các kho dự trữ khí đốt theo mùa phục vụ hoạt động thương mại, kho dự trữ mới sẽ do chính phủ kiểm soát và chỉ được sử dụng trong những tình huống khẩn cấp, chẳng hạn như hành vi phá hoại hoặc sự cố hạ tầng năng lượng. Vì vậy, việc xây dựng kho dự trữ này không được kỳ vọng trực tiếp làm giảm giá khí đốt trên thị trường.

Theo phương án tài chính đang được xem xét, từ tháng 10/2027, các hộ gia đình Đức có thể phải trả thêm từ 3,77 đến 7,20 euro (khoảng 4-8 USD) mỗi năm thông qua hóa đơn khí đốt để đóng góp vào quỹ dự trữ.

Tổng chi phí hằng năm của chương trình được ước tính trong khoảng 247-308 triệu euro. Trong đó, hộ gia đình và người sử dụng khí đốt thương mại dự kiến đóng góp 40%, còn ngành công nghiệp chịu 60% chi phí còn lại.

Mức chi phí thực tế sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm giá mua khí đốt, chi phí lưu trữ, vận chuyển, huy động vốn, nhân sự và vận hành. Trading Hub Europe (THE), đơn vị quản lý thị trường khí đốt thuộc sở hữu nhà nước của Đức, dự kiến chịu trách nhiệm xác định mức phí hằng năm, thay vì để chính phủ liên bang trực tiếp ấn định.

Trước đó, Bộ trưởng Năng lượng Đức Katherina Reiche từng cân nhắc sử dụng ngân sách nhà nước hoặc áp dụng mô hình kết hợp giữa ngân sách công và các khoản đóng góp của người tiêu dùng. Tuy nhiên, những hạn chế về ngân sách được cho là nguyên nhân khiến Bộ Kinh tế tiếp tục bám sát phương án huy động toàn bộ kinh phí từ người sử dụng khí đốt.

Theo tờ Frankfurter Rundschau, dự thảo hiện đã được chuyển tới các bộ liên quan để lấy ý kiến và phối hợp. Dù vậy, đề xuất vẫn chưa trở thành chính sách chính thức, bởi còn phải trải qua quá trình xem xét và phê duyệt của chính phủ, thẩm tra của quốc hội cùng các cuộc bỏ phiếu cần thiết. Các cuộc thảo luận về khả năng áp dụng mô hình tài chính kết hợp vẫn đang tiếp diễn.

Phương án thu phí người tiêu dùng cũng vấp phải những ý kiến chỉ trích. Julia Verlinden, Phó lãnh đạo nhóm nghị sĩ đảng Xanh tại Quốc hội Đức, nói với hãng tin DPA rằng người dân sẽ trực tiếp cảm nhận tác động tài chính của kế hoạch dự trữ khí đốt đầy tham vọng này.

Tranh luận về nguồn vốn cho thấy Đức đang đứng trước bài toán cân bằng giữa việc củng cố an ninh năng lượng và hạn chế gánh nặng chi phí đối với người dân, doanh nghiệp. Trong bối cảnh nguồn cung nhập khẩu vẫn tiềm ẩn rủi ro, kho dự trữ chiến lược có thể đóng vai trò như một cơ chế bảo vệ trong tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, việc ai sẽ chi trả cho cơ chế này vẫn là vấn đề chưa được giải quyết dứt điểm.