Ngày lương thực thế giới, phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chất lượng cao

Hành động để chuyển đổi hệ thống lương thực bền vững

Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) tổ chức Hội nghị Ngày Lương thực thế giới năm 2026 và tăng cường hợp tác triển khai Đề án "Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030".

Hội nghị do Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp và Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính đồng chủ trì, cùng với Tiến sĩ Vinod Ahuja, Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam. Ngoài ra, Hội nghị còn có với sự tham gia của khoảng 200 đại biểu trực tiếp và hàng trăm đại biểu trực tuyến, đại diện các cơ quan Trung ương, địa phương, cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, đối tác phát triển, viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân.

Toàn cảnh Hội nghị Ngày Lương thực thế giới năm 2026 và tăng cường hợp tác triển khai Đề án "Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030". Ảnh: PV

Với chủ đề "Sáng tạo cho ngày mai đủ đầy" – "Innovate today. Nourish tomorrow.", Ngày Lương thực thế giới năm 2026 nhấn mạnh yêu cầu biến đổi mới sáng tạo thành hành động thiết thực để xây dựng hệ thống lương thực, thực phẩm bền vững, bao trùm và có khả năng chống chịu tốt hơn. Đổi mới không chỉ là phát triển công nghệ hay thử nghiệm mô hình mới, mà còn là đưa giải pháp vào thực tiễn, kết nối với nhu cầu của người sản xuất và thị trường, mở rộng những mô hình hiệu quả, sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn và tạo ra giá trị lâu dài cho cộng đồng.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp phát biểu chỉ đạo tại sự kiện. Ảnh: PV

Phát biểu chỉ đạo tại sự kiện, ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, bảo đảm an ninh lương thực trong giai đoạn mới không thể chỉ dựa vào gia tăng sản lượng. Ngành nông nghiệp cần chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng, giá trị và hiệu quả sản xuất; giảm tác động đến môi trường; thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời bảo đảm sinh kế bền vững cho người nông dân. Việt Nam với vai trò là quốc gia sản xuất và xuất khẩu nông sản quan trọng, cần tiếp tục đổi mới cách thức tổ chức sản xuất và phát triển thị trường để nâng cao sức cạnh tranh dài hạn của nông sản Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính khẳng định tầm quan trọng của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong thúc đẩy nông nghiệp xanh, bền vững. Theo đó, các giải pháp công nghệ cần được ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn sản xuất, gắn kết nghiên cứu với nhu cầu của nông dân và thị trường, qua đó góp phần nâng cao giá trị nông sản, giảm phát thải và cải thiện sinh kế cho người sản xuất.

Đề án 1ha lúa gạo: Chuyển đổi phương thức sản xuất và tổ chức ngành hàng lúa gạo

Đề án 1 triệu ha tại Đồng bằng sông Cửu Long là một sáng kiến trọng tâm nhằm chuyển đổi ngành hàng lúa gạo theo hướng chất lượng cao, phát thải thấp và tăng trưởng xanh. Ý nghĩa của Đề án không chỉ nằm ở mục tiêu diện tích, mà còn ở sự thay đổi trên quy mô lớn về phương thức canh tác, sử dụng giống và vật tư, ứng dụng khoa học – công nghệ, tổ chức sản xuất, nâng cao vai trò của hợp tác xã và người nông dân, tăng cường liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp, phát triển chuỗi giá trị và huy động nguồn lực cho chuyển đổi xanh.

Hội nghị dành thời gian cập nhật tiến độ, định hướng và nhu cầu nguồn lực của Đề án trong giai đoạn 2026–2030; đồng thời trao đổi về các vấn đề then chốt như đổi mới kỹ thuật và công nghệ, liên kết chuỗi và xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường, tài chính xanh, năng lực cộng đồng và vai trò của phụ nữ, thanh niên trong đổi mới sáng tạo nông nghiệp. Các ý kiến nhấn mạnh thành công của Đề án cần được đánh giá không chỉ bằng diện tích triển khai, mà còn bằng chất lượng và giá trị hạt gạo, hiệu quả sản xuất, thu nhập của nông dân, mức giảm phát thải có thể kiểm chứng và sức cạnh tranh bền vững của ngành hàng.

Phát biểu tại Hội nghị, Bà Kate Wallace, Tổng Lãnh sự Úc khẳng định cam kết hỗ trợ của Chính phủ Úc nhằm triển khai Đề án Một triệu héc-ta lúa, phát thải thấp. Cụ thể, Dự án Chuyển đổi chuỗi giá trị lúa gạo thích ứng với biến đổi khí hậu và bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long (TRVC), do Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (DFAT) hỗ trợ thông qua SNV Việt Nam đang có các kết quả rất tích cực. 

Dự án áp dụng Quy trình 4043 trên diện tích khoảng 240.000 ha đã trực tiếp đóng góp vào việc triển khai Đề án. Dự án TRVC là một trong những mô hình nòng cốt, đặc biệt, là dự án mô hình mẫu điển hình cung cấp kinh nghiệm quý báu để nhân rộng các mô hình sản xuất lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.