Đức kêu gọi tăng cường phòng thủ châu Âu sau khi Mỹ rút quân

Các binh sĩ quân đội Mỹ tham gia huấn luyện gần Grafenwoehr, Đức vào ngày 13/3/2026. Ảnh: Getty Images

Theo hãng tin Reuters, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius ngày 2/5 tuyên bố, kế hoạch rút 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức là điều đã được dự báo, nhưng nên trở thành động lực để châu Âu tăng cường năng lực phòng thủ của chính mình. Lời kêu gọi này được đưa ra sau động thái mới nhất từ Washington làm gia tăng căng thẳng xuyên Đại Tây Dương.

Lầu Năm Góc ngày 1/5 thông báo kế hoạch cắt giảm lực lượng tại Đức – nơi đặt những căn cứ lớn nhất của Mỹ ở châu Âu – trong bối cảnh bất đồng về cuộc chiến với Iran và căng thẳng thương mại tiếp tục gây áp lực lên quan hệ giữa Mỹ và châu Âu.

Tổng thống Donald Trump từ nhiệm kỳ đầu đã kêu gọi giảm hiện diện quân sự tại Đức và nhiều lần thúc giục châu Âu tự đảm nhận trách nhiệm quốc phòng. Tuy nhiên, ông gia tăng sức ép trong tuần này sau khi Thủ tướng Friedrich Merz có phát ngôn gây tranh cãi về chiến lược rút lui của Washington tại Trung Đông.

NATO tìm hiểu kế hoạch, châu Âu chịu áp lực tự chủ

Ông Pistorius cho biết việc rút quân một phần sẽ ảnh hưởng đến lực lượng gần 40.000 binh sĩ Mỹ hiện đang đồn trú tại Đức. Theo Trung tâm Dữ liệu Nhân lực Quốc phòng Mỹ, con số này là 36.436 quân tính đến tháng 12 năm ngoái.

“Người châu Âu phải đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn cho an ninh của chính mình”, ông nói, đồng thời khẳng định Đức “đang đi đúng hướng” khi mở rộng quân đội, đẩy nhanh mua sắm quốc phòng và xây dựng hạ tầng quân sự.

Lầu Năm Góc cho biết việc rút quân dự kiến hoàn tất trong 6 đến 12 tháng, nhưng chưa nêu rõ các căn cứ bị ảnh hưởng hay việc binh sĩ sẽ quay về Mỹ hay được điều chuyển sang nơi khác.

Người phát ngôn NATO cho biết liên minh đang làm việc với Mỹ để làm rõ chi tiết kế hoạch. Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk bày tỏ lo ngại về tác động của động thái này đối với sườn phía đông NATO trong bối cảnh chiến sự Nga–Ukraine tiếp diễn.

“Đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương không phải là các kẻ thù bên ngoài, mà là sự rạn nứt từ bên trong. Chúng ta phải làm mọi thứ để đảo ngược xu hướng nguy hiểm này”, ông Tusk viết trên mạng xã hội.

Quan hệ Mỹ – Đức thêm rạn nứt vì thuế và chiến lược

Kế hoạch của Lầu Năm Góc là đòn giáng mới nhất từ Washington đối với Berlin trong tuần này, sau khi ông Trump tuyên bố sẽ tăng thuế ô tô nhập khẩu từ Liên minh châu Âu lên 25%, cáo buộc EU không tuân thủ thỏa thuận thương mại – động thái có thể khiến kinh tế Đức thiệt hại hàng tỷ USD.

Một quan chức chính sách đối ngoại thuộc đảng CDU của ông Merz cho rằng cả hai quyết định – rút quân và chính sách thương mại – phản ánh áp lực chính trị mà ông Trump đang đối mặt trong và ngoài nước, trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ thấp và các cuộc xung đột chưa được giải quyết tại Ukraine, Venezuela và Iran.

“Trong bối cảnh này, các quyết định đó giống phản ứng mang tính chính trị hơn là một chiến lược nhất quán", ông Peter Beyer nhận định.

Đức tăng cường quân đội, lo ngại suy yếu răn đe

Các nước NATO đã cam kết tăng cường trách nhiệm quốc phòng, nhưng với ngân sách hạn chế và khoảng trống năng lực lớn, châu Âu sẽ mất nhiều năm để tự đáp ứng nhu cầu an ninh.

Đức muốn tăng quân số từ 185.000 lên 260.000 binh sĩ, dù nhiều ý kiến cho rằng con số này vẫn chưa đủ trước mối đe dọa ngày càng lớn từ bên ngoài.

Hiện diện quân sự của Mỹ tại Đức – bắt đầu từ sau Thế chiến II – từng đạt đỉnh trong thập niên 1960 với hàng trăm nghìn binh sĩ nhằm đối phó Liên Xô thời Chiến tranh Lạnh.

Lực lượng này bao gồm căn cứ không quân Ramstein và bệnh viện Landstuhl – những cơ sở quan trọng hỗ trợ các chiến dịch của Mỹ tại Iran cũng như trước đây ở Iraq và Afghanistan.

Quyết định của Lầu Năm Góc đồng nghĩa một lữ đoàn Mỹ sẽ rời khỏi Đức, đồng thời họ cũng hủy triển khai một tiểu đoàn hỏa lực tầm xa dự kiến triển khai trong năm nay.

Việc mất đi năng lực hỏa lực tầm xa được xem là tổn thất đáng kể với Berlin, bởi đây là yếu tố quan trọng để răn đe Nga trong khi châu Âu vẫn đang phát triển các hệ thống tên lửa tương tự.