Đừng để lối đi chia cắt tình làng nghĩa xóm

Đó cũng là câu chuyện được đặt ra tại phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án dân sự về “Tranh chấp yêu cầu mở lối đi qua bất động sản liền kề” giữa nguyên đơn bà T.T.C và bị đơn bà Thị G. vừa mới được TAND khu vực 4 – An Giang đưa ra xét xử và VKSND khu vực 4 - An Giang tham gia kiểm sát xét xử.

Mâu thuẫn xảy ra khi lối đi bị rào chắn, trong phiên hòa giải và tại phiên tòa, bà C cho rằng bất động sản của mình không có lối đi thuận tiện ra đường công cộng, việc đi lại gặp nhiều khó khăn.

Vì vậy, bà yêu cầu Tòa án xác định một phần diện tích đất thuộc bất động sản liền kề của bà G để làm lối đi.

Ở phía đối diện, bà G không đồng ý, cho rằng phần đất đang được gia đình quản lý, sử dụng là tài sản gắn với cuộc sống và sinh hoạt hằng ngày. Nếu mở lối đi thì quyền sử dụng đất, việc quản lý và sử dụng bất động sản của gia đình sẽ bị ảnh hưởng.

Hai bên đều có những lý do của mình. Một bên cần một con đường để đi lại. Một bên muốn bảo vệ phần đất đang sử dụng.

Quang cảnh phiên tòa

Dưới góc độ của cơ quan xét xử, Tòa án không chỉ nhìn vào một phần đất đang tranh chấp mà còn phải xem xét thấu đáo về nguồn gốc đất, điều kiện sinh hoạt, cuộc sống và những mối quan hệ vốn đã được hình thành trong cộng đồng thôn xóm.

Tại phiên tòa, HĐXX tập trung làm rõ nguồn gốc, quá trình quản lý, sử dụng đất của các bên; hiện trạng các bất động sản; vị trí, chiều dài, chiều rộng của lối đi mà bà C yêu cầu; điều kiện đi lại thực tế cũng như mức độ ảnh hưởng đối với bất động sản của bà G.

Bởi đối với tranh chấp về lối đi qua bất động sản liền kề, điều quan trọng không chỉ là xác định “có mở lối đi hay không”, mà còn phải xem xét lối đi nào là phù hợp, thuận tiện, hợp lý và gây thiệt hại ít nhất cho bất động sản có đất dành làm lối đi.

Mỗi câu hỏi được đặt ra tại phiên tòa vì thế không đơn thuần nhằm làm rõ một tình tiết của vụ án, mà còn góp phần tìm ra cách giải quyết để quyền lợi của người cần lối đi được bảo đảm, đồng thời quyền sử dụng đất hợp pháp của người có đất cũng được tôn trọng.

Sau khi xem xét các tài liệu, chứng cứ và ý kiến của những người tham gia tố tụng, HĐXX đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà TTC, công nhận quyền về lối đi qua bất động sản liền kề của bà Thị G theo vị trí, kích thước và phạm vi được xác định trên cơ sở đo đạc thực tế.

Đồng thời, bà G phải tháo dỡ phần hàng rào, vật cản (nếu có) để bảo đảm lối đi theo quyết định của Tòa án và chấm dứt hành vi cản trở việc đi lại của bà C.

Bất động sản của bà C bị vây bọc bởi hàng rào của bà G

Bản án đã xác định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên theo đúng quy định pháp luật. Nhưng sau khi phiên tòa kết thúc, câu chuyện vẫn còn một điều đáng suy ngẫm.

Bởi bà C và bà G vẫn là những người sống trong cùng một thôn, xóm. Con đường hôm nay được mở ra không chỉ để một người có thể đi từ nhà mình ra đường công cộng, mà còn là con đường mà hai gia đình có thể tiếp tục “nhìn mặt” nhau, và cùng sinh sống ôn hòa trong những ngày tháng sau này.

Trong cuộc sống, mâu thuẫn giữa những người hàng xóm đôi khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một hàng rào, một lối đi, một ranh đất hay một khoảng sân. Khi chưa tìm được tiếng nói chung, pháp luật là cơ sở để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mỗi người.

Một lối đi có thể được đo bằng chiều dài, chiều rộng và diện tích. Nhưng tình làng nghĩa xóm thì không thể cân đo được. Đừng để một lối đi nhỏ lại trở thành khoảng cách lớn giữa người láng giềng, hàng xóm với nhau.