Đừng để nỗi sợ cản bước điều trị ung thư vú

Bác sĩ Nguyễn Vương Anh động viên bệnh nhân ung thư vú đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai.

Trao đổi với phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai, bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Vương Anh, Khoa Ung bướu - Y học hạt nhân (Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai) nhấn mạnh: Ung thư vú nếu được phát hiện sớm và điều trị phù hợp sẽ giúp tăng cơ hội chữa khỏi, giảm nguy cơ tử vong và duy trì chất lượng cuộc sống.

Không nên chủ quan

* Thưa bác sĩ, phụ nữ có thể tầm soát ung thư vú bằng những cách nào?

- Phụ nữ nên tự kiểm tra vú thường xuyên, có thể kiểm tra theo từng vùng, từ núm vú ra ngoài theo hình nan hoa. Nếu phát hiện bất thường, phụ nữ cần đi khám ngay. Những dấu hiệu cần đi khám gồm: Xuất hiện khối hoặc vùng dày lên bất thường ở vú, dù có đau hay không; da vú bị co kéo, dày lên hoặc sần như vỏ cam; núm vú thu vào trong; tiết dịch bất thường, nhất là dịch lẫn máu; hoặc xuất hiện hạch vùng nách.

Phụ nữ từ 25-39 tuổi thuộc nhóm nguy cơ trung bình nên tự kiểm tra vú hằng tháng và khám định kỳ 1-3 năm/lần. Phụ nữ 40-70 tuổi nên khám vú và chụp nhũ ảnh hằng năm; bác sĩ có thể phối hợp siêu âm khi mô vú đặc. Sau 70 tuổi, việc tiếp tục tầm soát cần được cân nhắc theo sức khỏe. Những người có tiền sử gia đình mắc ung thư vú, yếu tố di truyền hoặc nguy cơ cao khác cần được bác sĩ đánh giá để xây dựng lịch tầm soát riêng, có thể bắt đầu từ độ tuổi sớm hơn.

* Có những trường hợp phát hiện khối u nhưng vẫn trì hoãn hoặc từ chối điều trị. Theo bác sĩ, điều này có đáng lo ngại?

- Trong quá trình điều trị, tôi gặp những bệnh nhân phát hiện ung thư vú từ giai đoạn sớm nhưng lại không chấp nhận điều trị theo hướng dẫn. Có người tìm đến thuốc nam, đắp lá để điều trị. Có người tin vào các phương pháp được quảng bá trên mạng xã hội như: nhịn ăn, uống nước kiềm hoặc thanh lọc cơ thể để chữa ung thư. Những cách này chưa được chứng minh có thể chữa ung thư hoặc thay thế điều trị chuẩn. Việc trì hoãn điều trị hiệu quả để theo đuổi những cách này có thể khiến bệnh tiếp tục tiến triển, khối u lớn lên, loét, nhiễm trùng hoặc di căn đến nhiều cơ quan khác. Có trường hợp gia đình phải bán nhà để theo đuổi những phương pháp kể trên. Khi quay lại bệnh viện để thăm khám, sức khỏe người bệnh đã suy kiệt, khiến việc điều trị khó khăn hơn và một số lựa chọn điều trị không còn thực hiện được.

Một sai lầm khác cho rằng phẫu thuật hoặc sinh thiết sẽ khiến ung thư di căn, hay hóa trị chỉ làm cơ thể suy yếu mà không đem lại lợi ích. Đây là những nhận thức không đúng. Sinh thiết giúp xác định bản chất tổn thương, là cơ sở quan trọng để bác sĩ lựa chọn phương án điều trị phù hợp. Các phương pháp điều trị ung thư vú hiện nay gồm: phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, điều trị nội tiết, điều trị nhắm trúng đích và điều trị miễn dịch ở những trường hợp phù hợp. Bác sĩ sẽ lựa chọn và phối hợp các phương pháp dựa trên giai đoạn bệnh, đặc điểm khối u và sức khỏe người bệnh.

Ðồng hành, chia sẻ với bệnh nhân

* Bác sĩ và gia đình cần đồng hành với bệnh nhân như thế nào?

- Điều trị ung thư không chỉ là “cuộc chiến” về chuyên môn mà còn là hành trình vượt qua những trở ngại tâm lý. Về phía bác sĩ, chúng tôi không chỉ đưa ra chỉ định mà còn phải lắng nghe, giải thích và theo dõi người bệnh trong suốt quá trình điều trị. Chẳng hạn, nếu bệnh nhân lo lắng vì buồn nôn, mệt mỏi hoặc mất ngủ sau hóa trị, bác sĩ cần hướng dẫn cách xử trí, điều chỉnh chăm sóc và đánh giá xem có cần can thiệp thêm hay không. Không phải mọi tác dụng phụ đều có thể loại bỏ hoàn toàn, nhưng người bệnh cần biết rằng họ có thể tìm đến nhân viên y tế để được hỗ trợ, thay vì âm thầm chịu đựng rồi tự ý ngừng điều trị.

Về phía gia đình, đồng hành không chỉ là hỏi thăm sức khỏe, động viên bằng lời nói hay hỗ trợ tiền bạc, mà phải thể hiện qua những việc làm cụ thể như: chăm sóc, đưa đón khi đi khám, hỗ trợ sinh hoạt, quan sát những thay đổi bất thường và cùng người bệnh trao đổi với bác sĩ.

Một vấn đề tôi rất quan tâm là sự thống nhất trong gia đình. Có trường hợp bệnh nhân đã được tư vấn và đồng ý điều trị, nhưng người thân lại có nhiều ý kiến trái chiều. Những bất đồng đó có thể khiến bệnh nhân cảm thấy mình trở thành gánh nặng, cuối cùng từ bỏ cơ hội điều trị.

* Bác sĩ muốn gửi thông điệp gì đến phụ nữ, đặc biệt là những người đang lo lắng hoặc vừa nhận chẩn đoán ung thư vú?

- Tôi mong phụ nữ hãy biết yêu thương, bảo vệ bản thân bằng những hành động cụ thể. Phát hiện sớm không chỉ giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả mà còn có thể giảm gánh nặng thể chất, tinh thần và kinh tế cho cả người bệnh lẫn gia đình, xã hội.

Phụ nữ không nên vì sợ điều trị mà từ bỏ cơ hội của mình. Khi được phát hiện sớm và điều trị phù hợp, người bệnh có cơ hội chữa khỏi và sống khỏe mạnh lâu dài.