Dùng đèn học cho trẻ đúng cách: 8 lưu ý cha mẹ không nên bỏ qua

Nhiều gia đình đầu tư đèn học cho con nhưng ít chú ý đến cách bố trí và bảo dưỡng thiết bị. Đèn quá chói, ánh sáng không đồng đều hoặc góc học tập thiếu sáng đều có thể khiến trẻ khó chịu khi đọc, viết trong thời gian dài.

Để sử dụng đèn hiệu quả, phụ huynh nên lưu ý những điểm sau.

Chọn đèn có chỉ số hoàn màu phù hợp

Chỉ số hoàn màu (CRI) thể hiện khả năng tái hiện màu sắc của vật thể dưới nguồn sáng so với nguồn sáng tham chiếu. Với đèn học, phụ huynh có thể ưu tiên sản phẩm có CRI từ 80 trở lên để màu sắc sách vở, tranh ảnh được thể hiện tương đối trung thực.

Tuy nhiên, CRI cao không đồng nghĩa với việc đèn có thể ngăn ngừa cận thị hoặc trực tiếp bảo vệ thị lực. Khi chọn đèn, cần quan tâm đồng thời đến độ sáng, khả năng phân bố ánh sáng, độ chói và mức độ ổn định của nguồn sáng.

Không quá lo lắng về ánh sáng xanh, nhưng nên chọn đèn đạt chuẩn

Ánh sáng xanh là một phần của quang phổ ánh sáng nhìn thấy, có trong cả ánh sáng tự nhiên lẫn ánh sáng từ các thiết bị điện tử và đèn LED. Không thể kết luận đèn LED thông thường gây tổn thương võng mạc chỉ vì phát ra ánh sáng xanh.

Khi mua đèn học cho trẻ, phụ huynh nên chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn điện và an toàn quang sinh học phù hợp. Không nên chỉ dựa vào quảng cáo như “chống ánh sáng xanh” hay “bảo vệ mắt tuyệt đối” để quyết định.

Nếu trẻ thường học bài vào buổi tối, nên hạn chế ánh sáng quá mạnh và việc sử dụng màn hình sát giờ đi ngủ. Ánh sáng vào ban đêm có thể ảnh hưởng đến nhịp sinh học, đặc biệt khi trẻ tiếp xúc với nguồn sáng mạnh trong thời gian dài.

Ưu tiên đèn có ánh sáng ổn định, hạn chế nhấp nháy

Một số nguồn sáng có thể xuất hiện hiện tượng nhấp nháy do thiết kế mạch điện hoặc cách điều chỉnh độ sáng. Hiện tượng này đôi khi khó nhận biết bằng mắt thường, nhưng ở một số điều kiện có thể gây khó chịu cho người sử dụng.

Khi chọn đèn, phụ huynh nên tìm hiểu thông tin về độ nhấp nháy từ nhà sản xuất hoặc đơn vị bán hàng đáng tin cậy. Đèn có ánh sáng ổn định, không chập chờn và không gây khó chịu khi sử dụng là lựa chọn phù hợp cho góc học tập.

Cần lưu ý rằng nhãn “flicker-free” hay “không nhấp nháy” không tự động đồng nghĩa với đèn chống cận. Chưa có loại đèn bàn nào được chứng minh có thể ngăn ngừa hoàn toàn tật khúc xạ ở trẻ.

Chọn chụp đèn giúp hạn chế chói

Thiết kế chụp đèn ảnh hưởng đến cách ánh sáng phân bố trên bàn và mức độ lộ sáng trực tiếp từ nguồn sáng. Phụ huynh nên chọn đèn có chụp che phù hợp, hạn chế nhìn trực tiếp vào bóng đèn và không tạo vùng sáng quá gắt trên trang giấy.

Sau khi lắp đặt, hãy thử ngồi vào vị trí của trẻ để kiểm tra. Nếu nhìn xuống sách thấy ánh sáng phản chiếu gây lóa hoặc khi ngẩng đầu lên thấy bóng đèn quá chói, cần điều chỉnh lại góc chiếu hoặc vị trí đèn.

Đừng chọn đèn chỉ dựa vào công suất

Công suất tính bằng watt (W) cho biết mức điện năng thiết bị tiêu thụ, không trực tiếp thể hiện độ sáng mà đèn tạo ra. Hai chiếc đèn có cùng công suất vẫn có thể cho lượng ánh sáng khác nhau.

Vì vậy, thay vì chỉ chọn đèn LED 5-8 W hoặc một mức công suất cố định, phụ huynh nên quan tâm đến quang thông, độ rọi trên mặt bàn và khả năng điều chỉnh ánh sáng. Độ rọi phù hợp còn phụ thuộc vào độ tuổi, công việc thị giác và điều kiện chiếu sáng chung.

Nếu có thể, nên kiểm tra độ rọi tại vị trí trẻ thường đọc, viết thay vì chỉ đánh giá bằng cảm giác nhìn. Đèn quá yếu khiến sách vở khó nhìn rõ, trong khi ánh sáng quá mạnh hoặc phân bố không đều cũng có thể gây khó chịu.

Đặt đèn ở phía đối diện tay thuận

Đây là nguyên tắc đơn giản giúp hạn chế bóng bàn tay đổ lên trang giấy khi trẻ viết bài.

Nếu trẻ thuận tay phải, nên đặt đèn ở phía bên trái; nếu thuận tay trái, đặt đèn ở phía bên phải. Tuy nhiên, cần điều chỉnh tùy thiết kế bàn học và hướng chiếu sáng để tránh bóng đổ từ đầu, tay hoặc các vật dụng khác.

Ngoài vị trí đèn, phụ huynh nên sắp xếp sách vở gọn gàng, giữ mặt bàn đủ rộng để trẻ có tư thế ngồi thoải mái.

Bật đèn phòng khi trẻ học vào buổi tối

Chỉ bật đèn bàn trong một căn phòng tối có thể tạo ra sự chênh lệch lớn giữa vùng sáng trên mặt bàn và không gian xung quanh. Khi trẻ thường xuyên chuyển hướng nhìn, sự tương phản này có thể gây cảm giác khó chịu.

Vì vậy, khi học vào buổi tối, nên bật thêm đèn phòng để tạo ánh sáng nền tương đối đồng đều. Đèn bàn vẫn đảm nhiệm việc chiếu sáng khu vực đọc, viết, còn đèn phòng giúp giảm sự chênh lệch sáng tối trong không gian.

Cần bố trí sao cho ánh sáng nền không chiếu trực tiếp vào mắt hoặc phản chiếu trên sách vở, màn hình.

Vệ sinh, kiểm tra đèn định kỳ

Bụi bẩn bám trên chụp đèn và bề mặt phát sáng có thể làm giảm hiệu quả chiếu sáng. Phụ huynh nên vệ sinh thiết bị định kỳ theo hướng dẫn của nhà sản xuất, đồng thời kiểm tra dây điện, phích cắm, công tắc và các khớp điều chỉnh.

Trước khi vệ sinh, cần tắt đèn, rút nguồn điện và chờ thiết bị nguội. Sử dụng khăn mềm phù hợp, tránh để nước lọt vào các bộ phận điện.

Nếu đèn có hiện tượng chập chờn, phát ra tiếng bất thường, dây điện hư hỏng hoặc thân đèn nóng bất thường, nên ngừng sử dụng để kiểm tra.  

Một góc học tập đủ sáng, được bố trí hợp lý cùng thói quen sinh hoạt phù hợp sẽ hỗ trợ trẻ học tập thoải mái hơn, đồng thời giúp gia đình phát hiện sớm những vấn đề cần được quan tâm.