Đừng giao xe khi con chưa đủ tuổi

Khi học sinh tìm cách đối phó

Giờ tan học, đứng trước cổng nhiều trường THPT vẫn bắt gặp hình ảnh học sinh mặc đồng phục điều khiển xe mô tô, xe gắn máy có dung tích xi-lanh trên 50cm³ tỏa ra các ngã đường. Có em điều khiển xe chở quá số người quy định, không đội mũ bảo hiểm, đi dàn hàng ngang, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông (ATGT).

Với không ít học sinh, việc được tự đi xe máy đến trường dường như đã trở thành chuyện bình thường. Nhà xa, bố mẹ bận công việc, không có người đưa đón là những lý do thường được đưa ra khi học sinh chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện tham gia giao thông.

Nhiều xe mô tô, xe máy điện của học sinh gửi trước cổng trường học - Ảnh: N.T.H

Theo số liệu của Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh, trong 9 tháng năm 2026, lực lượng chức năng đã lập biên bản 739 trường hợp học sinh vi phạm quy định khi tham gia giao thông, tạm giữ 335 phương tiện, gồm 330 xe mô tô và 5 xe máy điện. Tổng số tiền phạt dự kiến hơn 1,1 tỉ đồng; trong đó có 181 trường hợp bị phạt cảnh cáo.

Đáng chú ý, 24 học sinh tử vong trong các vụ tai nạn giao thông là những mất mát và đau xót đối với gia đình, cộng đồng. Những con số này cho thấy vi phạm không chỉ xuất phát từ nhận thức của một bộ phận học sinh mà còn đặt ra yêu cầu siết chặt việc quản lý phương tiện từ gia đình đến nhà trường.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, việc kiểm tra ngay tại cổng trường chưa đủ để ngăn chặn triệt để tình trạng học sinh điều khiển xe mô tô, xe gắn máy trái quy định. Để tránh bị phát hiện, một số học sinh gửi xe tại nhà dân hoặc các điểm trông giữ tự phát quanh trường rồi đi bộ vào lớp.

Trước tình hình đó, lực lượng chức năng còn đến các hộ dân, điểm trông giữ xe để tuyên truyền, vận động không nhận trông giữ phương tiện của học sinh chưa đủ điều kiện điều khiển. Tình trạng học sinh tìm cách đối phó để điều khiển xe trái quy định đến trường khiến công tác quản lý của lực lượng chức năng và nhà trường gặp nhiều khó khăn.

Trách nhiệm không dừng ở người cầm lái

Một trong những nguyên nhân khiến tình trạng học sinh điều khiển xe mô tô khi chưa đủ điều kiện tái diễn là sự dễ dãi của phụ huynh khi giao xe cho con. Không ít gia đình biết con chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe phù hợp nhưng vẫn giao phương tiện với suy nghĩ chỉ cần con đi cẩn thận là được.

Thiếu tá Nguyễn Trung Dũng, Phó Đội trưởng Đội Tuyên truyền, điều tra giải quyết tai nạn và xử lý vi phạm giao thông, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Quảng Trị, cho rằng cần nhìn nhận tình trạng học sinh chưa đủ tuổi vẫn điều khiển xe mô tô, xe máy điện đến trường trước hết là vấn đề chấp hành pháp luật và trách nhiệm của người giao xe. Học sinh chưa có đủ kinh nghiệm xử lý tình huống bất ngờ, kiểm soát tốc độ, khoảng cách an toàn; tâm lý thích thể hiện, đi theo nhóm bạn càng làm tăng nguy cơ xảy ra va chạm.

“Theo Luật Trật tự, ATGT đường bộ năm 2024, người điều khiển phương tiện phải đáp ứng điều kiện về độ tuổi và giấy phép lái xe tương ứng. Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ cũng quy định chế tài đối với hành vi giao xe hoặc để xe cho người không đủ điều kiện điều khiển tham gia giao thông. Trường hợp người được giao xe gây tai nạn với hậu quả đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người giao xe còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 264 Bộ luật Hình sự. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại cũng có thể được đặt ra tùy trường hợp và căn cứ pháp luật liên quan”, thiếu tá Nguyễn Trung Dũng cho hay.

Thời gian qua, cùng với việc xử lý vi phạm, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh phối hợp với công an các xã, phường và các cơ sở giáo dục rà soát điểm trông giữ xe quanh trường học, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng lái xe an toàn và thông báo các trường hợp vi phạm đến nhà trường, phụ huynh. Các trường THCS và THPT cũng triển khai ký cam kết, xây dựng mô hình cổng trường ATGT, tăng cường quản lý phương tiện học sinh gửi tại trường.

Tuy vậy, an toàn trên đường đến trường của học sinh không thể chỉ trông chờ vào những đợt kiểm tra hay lời nhắc nhở đầu năm học. Khi phụ huynh còn giao xe cho con vì tiện lợi, học sinh còn tìm cách né kiểm tra và các điểm trông giữ xe chưa được quản lý chặt chẽ, nguy cơ vi phạm vẫn hiện hữu. Giữ an toàn cho học sinh cần bắt đầu từ quyết định của mỗi gia đình. Phụ huynh cần chủ động lựa chọn cách đưa đón con phù hợp, quản lý phương tiện và kiên quyết không giao xe khi con chưa đủ điều kiện cầm lái.