Đừng tiếc lời khen

Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện một trào lưu khá đặc biệt: Dọn dẹp hành lang an toàn giao thông, khu vui chơi công cộng...

Theo đó, trên nhiều trang mạng xuất hiện hình ảnh, video những bạn trẻ cầm dao phát, liềm, cuốc, xẻng cắt tỉa cây cối che khuất tầm nhìn, xúc đất cát tràn xuống mặt đường, nhặt rác ven các tuyến giao thông, dọn dẹp công viên, khu vui chơi. Ở Bắc Ninh, đầu tuần qua, tại phường Bắc Giang, ba thanh niên rủ nhau mang dụng cụ lên tuyến đường gần Công ty cổ phần Đạm và Hóa chất Hà Bắc để phát quang những bụi cây che khuất tầm nhìn. Không có đơn vị nào giao nhiệm vụ, cũng chẳng có kinh phí hỗ trợ, chỉ đơn giản vì thấy đoạn đường tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nên họ muốn góp một chút công sức.

Hình ảnh ấy nhanh chóng được chia sẻ trên mạng xã hội và nhận nhiều lời khen ngợi, động viên. Thế nhưng, bên cạnh những lời khen vẫn xuất hiện không ít bình luận hoài nghi. Có người cho rằng các bạn trẻ chỉ đang "làm màu", cố tình quay video để nổi tiếng, tăng lượt xem, lượt theo dõi...

Sự hoài nghi không phải hoàn toàn vô căn cứ. Thực tế từng có những trường hợp dàn dựng cảnh để kêu gọi từ thiện hay tạo nội dung gây xúc động để câu tương tác. Tuy nhiên, sự tỉnh táo không đồng nghĩa với việc phủ nhận tất cả. Nếu chỉ vì một số hiện tượng đó mà mặc nhiên cho rằng mọi việc làm tốt đều là diễn thì có lẽ chúng ta đang quá khắt khe với những điều tích cực.

Xã hội luôn cần những người sẵn sàng bắt đầu từ những việc nhỏ. Một đoạn cỏ được phát, một đống đất được xúc khỏi lòng đường, một cành cây che khuất tầm nhìn được cắt bỏ hay một khu vui chơi được dọn sạch tuy không thể thay thế trách nhiệm của cơ quan chức năng nhưng đều góp phần làm cho cuộc sống an toàn, văn minh hơn.

Lâu nay, mỗi khi thấy một bất cập, không ít người chọn cách chụp ảnh, quay video, đăng lên mạng xã hội rồi chờ cơ quan chức năng xử lý. Sự giám sát ấy là cần thiết nhưng sẽ ý nghĩa hơn nếu đi cùng tinh thần chủ động hành động trong những việc mình có thể làm. Dĩ nhiên, sự nhiệt tình cũng cần đi cùng hiểu biết. Không phải việc gì người dân cũng có thể tự xử lý. Những công trình hạ tầng, cây xanh lớn, hệ thống điện hay các tuyến giao thông phức tạp đều phải do đơn vị chuyên môn đảm nhiệm để bảo đảm an toàn.

Nhưng với những việc đơn giản như dọn rác, phát quang cỏ dại, nhặt đất đá trên mặt đường hay vệ sinh ngõ xóm thì sự chung tay của cộng đồng cần được khuyến khích. Ngay cả khi có người vừa làm việc tốt vừa ghi lại để chia sẻ, điều đó cũng chưa hẳn đáng phê phán. Trong thời đại mạng xã hội, việc lan tỏa những hình ảnh tích cực đôi khi tạo ra hiệu ứng mạnh mẽ hơn chính hành động ban đầu. Tất nhiên, việc tốt âm thầm luôn đáng quý, nhưng cũng không nên mặc định rằng cứ xuất hiện trên mạng thì đều nhằm mục đích vụ lợi.

Xã hội luôn cần ý kiến phản biện để không dễ dàng tin vào những điều giả dối. Nhưng cũng rất cần những tấm lòng rộng mở để ghi nhận cái đẹp khi nó xuất hiện. Không phải mọi việc tốt đều vô tư tuyệt đối, cũng không phải ai làm việc tốt đều hoàn hảo. Song nếu một hành động mang lại lợi ích cho cộng đồng, không gây hại cho ai và truyền cảm hứng sống đẹp thì trước khi vội vàng nghi ngờ động cơ, có lẽ chúng ta nên dành cho họ một lời động viên, khen ngợi.

Một facebooker khá nổi tiếng từng chia sẻ: "Làm gì có ai dỗi hơi mà đi dọn dẹp miễn phí?". Đó là câu hỏi mà tụi mình nghe không ít lần. Đúng là việc này không mang lại tiền bạc, cũng chẳng nổi tiếng sau một đêm. Nhưng có những giá trị không thể đo bằng vật chất. Nếu mỗi người góp một chút công sức cho cộng đồng, chắc chắn nơi mình sống sẽ ngày càng xanh hơn, sạch hơn và đẹp hơn".

Sự tỉnh táo là cần thiết, nhưng sự tử tế cũng rất cần được nuôi dưỡng. Đừng vì vài hiện tượng "làm màu" mà đánh mất niềm tin vào những điều tốt đẹp. Một lời động viên đúng lúc không chỉ là sự ghi nhận dành cho người làm việc tốt mà còn góp phần khích lệ những nghĩa cử đẹp tiếp tục được nhân lên. Khi cái đẹp được trân trọng, nó sẽ có thêm sức sống để lan tỏa trong cộng đồng.