Đừng vội nghĩ mẹ thiếu sữa khi thấy điều này

Sữa non ít không đồng nghĩa mẹ thiếu sữa. Ảnh: Magnific.

Trong những ngày đầu sau sinh, không ít bà mẹ lo lắng khi thấy sữa tiết ra ít, đặc và có màu vàng. Tuy nhiên, với phần lớn trẻ đủ tháng, khỏe mạnh, đây có thể hoàn toàn là lượng sữa phù hợp với nhu cầu của trẻ sơ sinh.

Những giọt sữa đầu tiên

Sữa non là loại sữa đầu tiên cơ thể người mẹ tạo ra trong những ngày đầu sau sinh. Sữa thường đặc hơn sữa trưởng thành, có màu từ vàng nhạt đến vàng đậm và được tiết ra với lượng tương đối nhỏ.

Theo tư vấn của bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, dù lượng sữa non không nhiều, đây lại là nguồn dinh dưỡng có giá trị đối với trẻ sơ sinh. Sữa non chứa nhiều thành phần bảo vệ, góp phần hỗ trợ hệ miễn dịch và giúp trẻ thích nghi với môi trường bên ngoài sau khi chào đời.

Chính vì nhìn thấy lượng sữa ít, một số bà mẹ cho rằng mình “chưa có sữa” hoặc “không đủ sữa cho con”. Tâm lý này đôi khi khiến gia đình vội vàng cho trẻ uống thêm nước, nước đường hoặc sữa công thức khi chưa có đánh giá của nhân viên y tế.

Thực tế, lượng sữa non ít không đồng nghĩa trẻ không được đáp ứng nhu cầu.

Trong những ngày đầu đời, dạ dày của trẻ sơ sinh còn rất nhỏ nên trẻ không cần một lượng sữa lớn trong mỗi cữ bú. Điều quan trọng là trẻ được da kề da với mẹ, được hỗ trợ bú sớm và bú thường xuyên theo nhu cầu.

Việc trẻ bú đúng và đều đặn không chỉ giúp trẻ nhận được sữa non mà còn kích thích cơ thể mẹ tiếp tục sản xuất sữa.

Cha mẹ nên chú ý những dấu hiệu cho thấy trẻ bắt đầu muốn bú như quay đầu tìm vú, há miệng, chóp chép môi, đưa tay lên miệng hoặc cử động nhiều hơn. Khóc thường là dấu hiệu đói muộn. Khi đã khóc nhiều, trẻ có thể khó bình tĩnh để ngậm bắt vú đúng cách.

Đừng chỉ nhìn lượng sữa vắt ra

Một trong những hiểu lầm phổ biến là dùng lượng sữa vắt được để đánh giá khả năng tiết sữa của mẹ. Theo các chuyên gia, lượng sữa hút hoặc vắt ra không phản ánh đầy đủ khả năng tiết sữa. Có những trường hợp mẹ vắt được rất ít nhưng trẻ vẫn bú trực tiếp hiệu quả.

Với trẻ đủ tháng, khỏe mạnh, những giọt sữa đầu tiên vẫn cung cấp dinh dưỡng và các thành phần bảo vệ quan trọng. Ảnh: Trần Hiền.

Tương tự, cảm giác ngực chưa căng hoặc chưa thấy sữa chảy nhiều cũng không phải căn cứ duy nhất để kết luận mẹ thiếu sữa.

Hiệu quả bú của trẻ cần được đánh giá dựa trên nhiều dấu hiệu. Trẻ cần ngậm bắt vú đúng, bú sâu, có thể quan sát hoặc nghe thấy nhịp bú và nuốt. Sau cữ bú, trẻ thường thư giãn hơn, tỉnh táo phù hợp và bài tiết bình thường.

Bên cạnh đó, cân nặng của trẻ cần được theo dõi theo từng giai đoạn để đánh giá tình trạng dinh dưỡng và khả năng nhận đủ sữa.

Khi còn băn khoăn, mẹ có thể nhờ nhân viên y tế quan sát trực tiếp một cữ bú. Qua đó, tư thế cho bú và cách ngậm bắt vú có thể được điều chỉnh nếu cần.

Một số trường hợp cần được đánh giá và có phương án hỗ trợ dinh dưỡng riêng. Đó có thể là trẻ sinh non, nhẹ cân, mắc bệnh lý sau sinh, bú yếu hoặc khó đánh thức để bú. Trẻ không có nhịp nuốt rõ ràng, tiểu ít, vàng da tăng hoặc cân nặng diễn biến không phù hợp cũng cần được nhân viên y tế đánh giá.

Để quá trình nuôi con bằng sữa mẹ có khởi đầu thuận lợi, người mẹ cần được hỗ trợ da kề da, cho trẻ bú sớm, hướng dẫn ngậm bắt vú đúng và giải đáp kịp thời những lo lắng trong những ngày đầu sau sinh.

Gia đình cũng cần theo dõi tình trạng của trẻ thay vì chỉ dựa vào lượng sữa nhìn thấy hoặc lượng sữa vắt ra. Nếu trẻ bú kém, ngủ li bì, tiểu ít, vàng da tăng, tăng cân không phù hợp hoặc mẹ đau, nứt, tổn thương đầu vú, gia đình nên liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá và hỗ trợ chuyên môn.