Đường dây đầu độc chấn động trên đỉnh Everest

Một đường dây lừa đảo tinh vi trong lĩnh vực du lịch leo núi tại Nepal đang gây chấn động dư luận quốc tế, khi các hướng dẫn viên Everest bị cáo buộc cố tình “đầu độc” du khách nhằm dựng lên các ca cấp cứu giả, qua đó trục lợi bảo hiểm với số tiền lên tới hàng chục triệu USD.

Việc chinh phục Everest được xem là thách thức lớn của các nhà leo núi. Ảnh: Reuters.

Thổi phồng triệu chứng, trộn baking soda vào thức ăn

Theo tờ Kathmandu Post, kịch bản thường bắt đầu khi du khách xuất hiện các triệu chứng bất thường. Ngay lập tức, một chuyến trực thăng sẽ được điều động đưa “bệnh nhân” tới bệnh viện gần nhất, đồng thời hồ sơ yêu cầu bồi thường bảo hiểm cũng được lập sẵn. Cục Điều tra Trung ương (CIB) thuộc Cảnh sát Nepal cho biết đã xác định hai cách thức chính mà đường dây này vận hành.

Với cách thứ nhất, các hướng dẫn viên nhắm đến những du khách không muốn tự mình xuống núi. Những hành trình chinh phục Everest có thể kéo dài tới ba tuần đi bộ, vì vậy không ít người được “gợi ý” giả vờ gặp sự cố y tế để được trực thăng đưa xuống thay vì tiếp tục hành trình gian nan.

Tinh vi hơn, ở cách thứ hai, các hướng dẫn viên khiến du khách tin rằng họ thực sự đang rơi vào tình trạng nguy hiểm. Ở độ cao khoảng 3.000 mét, say độ cao là hiện tượng phổ biến, với các biểu hiện như đau đầu, tê bì do giảm độ bão hòa oxy trong máu. Trong điều kiện bình thường, tình trạng này có thể cải thiện nếu nghỉ ngơi hoặc bổ sung nước.

Điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt tại Everest. Ảnh: Air Zermatt.

Tuy nhiên, theo CIB, một số hướng dẫn viên đã cố tình thổi phồng mức độ nguy hiểm, khiến du khách tin rằng chỉ có sơ tán khẩn cấp mới có thể cứu sống họ. Trong nhiều trường hợp, họ chờ đến khi người leo núi xuất hiện triệu chứng nhẹ, rồi khuyên dùng thuốc acetazolamide nhưng đồng thời yêu cầu uống lượng nước lớn, khiến tình trạng không cải thiện mà còn nặng hơn.

Không dừng lại ở đó, theo New York Post, một số người còn bí mật trộn baking soda vào thức ăn nhằm gây ra các triệu chứng rối loạn tiêu hóa, dễ bị nhầm lẫn với say độ cao hoặc ngộ độc thực phẩm.

Khi du khách bắt đầu mệt mỏi, buồn nôn hoặc đau bụng, họ nhanh chóng bị thuyết phục, thậm chí gây áp lực, phải sử dụng dịch vụ trực thăng cấp cứu. Một chuyến bay có chi phí khoảng 3.000 bảng Anh có thể bị “thổi giá” lên tới 9.000 bảng trong hồ sơ gửi công ty bảo hiểm.

Trục lợi hàng chục triệu USD

Tại bệnh viện, các bước hợp thức hóa tiếp tục được dựng lên. Hồ sơ y tế giả được lập bằng chữ ký điện tử của những bác sĩ không hề tham gia điều trị, thậm chí nhiều người không hay biết tên mình bị sử dụng.

Theo điều tra, khoản tiền bảo hiểm được phân chia cho nhiều bên liên quan, trong đó các cơ sở y tế nhận khoảng 25%, còn các công ty trekking và đơn vị trực thăng nhận thêm 20-25%. Khoản lợi nhuận khổng lồ này đã biến các ca “cấp cứu” giả thành một hoạt động trục lợi có tổ chức, với tổng số tiền gian lận ước tính gần 20 triệu USD.

Cảnh sát Nepal đã khởi tố 32 người với các cáo buộc liên quan đến tội phạm có tổ chức và gian lận. Theo Times of India, cuộc điều tra được khởi động từ tháng 1 sau khi 6 lãnh đạo của 3 công ty cứu hộ leo núi lớn bị bắt giữ. Các nhóm này bị cáo buộc đã chiếm đoạt ít nhất 19,69 triệu USD thông qua các kế hoạch gian lận.

Không ít lần các nhà leo núi cần sự hỗ trợ của trực thăng. Ảnh minh họa: Air Zermatt.

Trong đó, một công ty bị cáo buộc làm giả 171 trong tổng số 1.248 hồ sơ yêu cầu bồi thường, qua đó nhận hơn 10 triệu USD tiền chi trả bất hợp pháp. Một công ty khác bị cáo buộc làm giả 75 trong số 471 hồ sơ, chiếm đoạt khoảng 8 triệu USD, trong khi công ty thứ ba bị cáo buộc thực hiện 71 yêu cầu giả mạo với tổng giá trị hơn 1 triệu USD.

Đáng chú ý, đây không phải lần đầu Nepal đối mặt với các bê bối tương tự. Những năm gần đây, nhiều công ty bảo hiểm quốc tế đã ngừng cung cấp dịch vụ cho du khách trekking tại quốc gia này do tình trạng gian lận ngày càng gia tăng.

Trước đó, vào năm 2018, chính phủ Nepal từng tuyên bố loại bỏ các bên trung gian trong hoạt động sơ tán khẩn cấp, đồng thời yêu cầu các công ty du lịch chịu trách nhiệm trực tiếp với khách hàng và phải báo cáo chi tiết các ca cứu hộ, điều trị cho Bộ Du lịch.