Đường sách TP.HCM - 'Di sản' văn hóa sống giữa lòng Thành phố

Sự kiện diễn ra theo lời mời của Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, nhưng trên hết, đây là cuộc hẹn của những con người yêu sách, tôn trọng tri thức và tin rằng văn hóa đọc là nền móng bền vững cho tương lai của quốc gia.

Mười năm (9/1/2016-9/1/2026) không quá dài trong lịch sử, nhưng đủ để một công trình văn hóa chứng minh giá trị bền bỉ của mình. Đường sách không chỉ “tồn tại”, mà thực sự sống, thở, kết nối và lan tỏa. Nó trở thành nơi chốn để người dân thành phố dừng lại giữa nhịp sống vội vã; nơi để người trẻ chạm vào tri thức bằng cả trái tim; nơi để những người làm sách, làm giáo dục, làm doanh nghiệp gặp nhau” cà phê sáng” trên nền tảng chung của niềm tin vào giá trị lâu dài của tri thức.

Bà Nhan Húc Quân

Hiếm có nơi nào ở TP.HCM hội tụ hài hòa giữa di sản lịch sử và hơi thở đương đại. Đường sách TP.HCM nằm khiêm nhường nhưng đầy bản lĩnh, kề bên Bưu điện Thành phố – công trình hơn trăm năm tuổi, nơi từng bức thư mang theo khát vọng kết nối của cả một thời đại. Phía đối diện là Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn, biểu tượng kiến trúc – tinh thần, tâm linh đã chứng kiến bao thăng trầm của thành phố này.

Bao quanh là các cao ốc tài chính - thương mại hiện đại, nơi dòng tiền, dữ liệu và quyết định kinh tế vận hành từng giây từng phút. Giữa những khối bê tông sắt thép và bọc kính ấy, Đường sách hiện diện như một khoảng lặng cần thiết, nhắc chúng ta rằng mọi phát triển bền vững đều phải đặt trên nền tảng văn hóa và tri thức.

Buổi sáng, ánh nắng rơi nhẹ trên những kệ sách gỗ; buổi trưa, từng nhóm sinh viên, nhân viên văn phòng ghé lại lật vài trang sách; những buổi ra mắt sách, tọa đàm, ký tặng diễn ra trong không khí gần gũi, nhân văn của nắng ban mai. Buổi chiều, du khách quốc tế thong thả chụp ảnh, tìm mua những món quà lưu niệm và khi thành phố lên đèn, Đường sách trở thành không gian tâm tình, hẹn hò cúa những đôi bạn trẻ.

Một di sản sống không thể thiếu những chủ thể làm nên linh hồn của nó. Trên con đường chưa đầy vài trăm mét, Đường sách Nguyễn Văn Bình quy tụ những thương hiệu sách uy tín, đại diện cho nhiều trường phái tri thức, nhiều thế hệ độc giả như First News - nơi khởi nguồn của những cuốn sách khai mở tư duy, nuôi dưỡng đạo đức và nhân cách. Alphabook - chiếc cầu nối tri thức quản trị, kinh doanh, kinh tế học hiện đại với cộng đồng doanh nhân và người trẻ khát khao vươn lên. Và không thể không nhắc đến Saigonbooks - tiếng nói mới mẻ, sáng tạo, gắn liền với tinh thần đô thị và nhịp sống đương đại. Và thương hiệu sách Kim Đồng - nơi miền ký ức trong trẻo của bao thế hệ, đồng thời là chiếc nôi nuôi dưỡng văn hóa đọc cho trẻ em hôm nay...

Mỗi gian sách là một “trường học mở”. Không tường cao, không bục giảng, chỉ có những trang sách và những con người đối thoại với nhau bằng ánh mắt, bằng sự tôn trọng và khát vọng học hỏi, bổi đắp tri thức.

Nhìn lại chặng đường 10 năm, tôi càng trân trọng những nhà tri thức, nhà sáng lập, doanh nhân đã dám nghĩ khác và làm thật. Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, áp lực thương mại hóa không gian công cộng ngày càng lớn, việc mà lãnh đạo thành phố và các sở ban ngành đã dành một vị trí “đất vàng” cho sách và văn hóa đọc là một quyết định sáng suốt và can đảm.

Đường sách TP.HCM vì thế không chỉ là sản phẩm của quy hoạch, mà là kết tinh của tầm nhìn dài hạn. Nó chứng minh rằng: khi lãnh đạo có bản lĩnh văn hóa, khi doanh nhân đặt lợi ích cộng đồng song hành với hiệu quả kinh tế, thì những công trình “để đời” hoàn toàn có thể ra đời.

Đông đảo khách mời tham dự Lễ kỷ niệm 10 năm Đường sách

Điều khiến tôi xúc động nhất, không phải số lượng sự kiện hay doanh thu bán sách, mà là hình ảnh con người. Một em nhỏ ngồi bệt đọc sách tranh, bên cạnh là cha mẹ kiên nhẫn chờ đợi. Một cụ già chậm rãi lật từng trang sách lịch sử qua lăng kính lão. Một nhóm startup trẻ trao đổi sôi nổi về quản trị, đổi mới sáng tạo. Một du khách nước ngoài hỏi: “Người Việt có thật sự yêu sách như thế này không?”. Câu trả lời nằm ngay trước mắt họ.

Đường sách đã, đang và sẽ tiếp tục kết nối các tầng lớp xã hội, nuôi dưỡng thói quen đọc, từ đó thúc đẩy sự nghiệp giáo dục bắt đầu từ niềm vui và sự tự nguyện.

Mười năm chỉ là điểm khởi đầu. Phía trước là hành trình dài hơn, đòi hỏi sự chung tay của chính quyền, doanh nghiệp, nhà xuất bản, trường học và từng gia đình. Để Đường sách không chỉ là niềm tự hào của TP.HCM, mà còn là biểu tượng văn hóa đọc của Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế.

Giữa những biểu tượng trăm năm như Bưu điện Thành phố, Nhà thờ Đức Bà và những tòa nhà tài chính hiện đại, Đường sách lặng lẽ khẳng định một chân lý giản dị mà sâu sắc - Tri thức là nền móng của mọi phồn vinh, và văn hóa đọc chính là di sản quý giá nhất mà chúng ta có thể trao lại cho thế hệ mai sau.

(*) Tổng giám đốc Công ty TNHH Bao bì giấy nhôm New Toyo Việt Nam

Nhan Húc Quân (*)