Dương xỉ thân gỗ đen khổng lồ như bước ra từ kỷ nguyên khủng long

Cây dương xỉ thân gỗ đen (Cyathea medullaris) là một trong những loài dương xỉ lớn và ấn tượng nhất thế giới. Loài cây này có nguồn gốc từ New Zealand cùng một số đảo thuộc khu vực Thái Bình Dương như Fiji và Samoa. Người Māori gọi nó là mamaku, một cái tên đã gắn bó với văn hóa bản địa suốt nhiều thế kỷ.

Ảnh: Wikimedia Commons

Điều khiến Cyathea medullaris nổi bật ngay từ cái nhìn đầu tiên là thân cây màu đen sẫm gần như than đá. Trong thế giới dương xỉ thân gỗ vốn thường có thân màu nâu hoặc xám, sắc đen đặc trưng này khiến nó trở thành một trong những loài dễ nhận biết nhất. Thân cây có thể cao từ 10 đến 20m, thậm chí trong điều kiện thuận lợi còn có thể vượt quá con số đó. Trên đỉnh thân là một tán lá khổng lồ gồm những tàu lá dài tới 5–6 mét, xòe rộng như chiếc ô khổng lồ giữa rừng.

Ảnh: nativeplants

Nếu nhìn từ xa, dương xỉ thân gỗ đen khiến người ta dễ liên tưởng đến những khu rừng tiền sử trong các bộ phim về khủng long. Thực tế, dương xỉ là một trong những nhóm thực vật cổ xưa nhất trên Trái Đất. Tổ tiên của chúng đã xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước, rất lâu trước khi các loài thực vật có hoa thống trị hành tinh. Vì vậy, khi đứng dưới một cây Cyathea medullaris, du khách có cảm giác như đang được ngắm nhìn một mảnh ký ức sống của thời đại cổ sinh.

Ảnh: nzplants.auckland.ac

Loài cây này phát triển mạnh trong các khu rừng mưa ôn đới và cận nhiệt đới, nơi có độ ẩm cao quanh năm. Những chiếc lá già khi rụng sẽ để lại các vết sẹo hình kim cương trên thân cây, tạo nên những hoa văn tự nhiên độc đáo. Ban đêm, phần mặt dưới của lá thường phản chiếu ánh sáng khá rõ, giúp người Māori ngày xưa sử dụng chúng như những dấu mốc tự nhiên khi di chuyển trong rừng.

Ngoài giá trị sinh thái, Cyathea medullaris còn đóng vai trò quan trọng trong đời sống truyền thống của người bản địa. Phần lõi mềm bên trong thân cây từng được sử dụng làm thực phẩm trong những thời kỳ khan hiếm. Ngày nay, loài dương xỉ khổng lồ này được trồng phổ biến tại các vườn thực vật và khu cảnh quan nhiệt đới trên khắp thế giới nhờ vẻ đẹp hùng vĩ và nét cổ xưa hiếm có.

Giữa những loài cây hiện đại đầy màu sắc, dương xỉ thân gỗ đen vẫn giữ cho mình dáng vẻ của một “hóa thạch sống”, nhắc nhở chúng ta về thời kỳ xa xôi khi các khu rừng trên Trái Đất thuộc về những loài thực vật khổng lồ và những sinh vật tiền sử kỳ bí.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi