EA-18G Growler: Vì sao Mỹ cần một máy bay chuyên 'đánh mù' phòng không đối phương?

Trong chiến tranh hiện đại, kiểm soát bầu trời không chỉ phụ thuộc vào số lượng tiêm kích hay tên lửa mang theo.

Một yếu tố ngày càng quan trọng là khả năng kiểm soát phổ điện từ, nơi radar, liên lạc và nhiều hệ thống phòng không phụ thuộc để phát hiện, nhận dạng và theo dõi mục tiêu.

Đó là lý do Hải quân Mỹ duy trì một loại máy bay có nhiệm vụ đặc biệt: máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler.

EA-18G Growler được phát triển để thay thế máy bay tác chiến điện tử EA-6B Prowler, loại máy bay đã phục vụ Hải quân Mỹ trong nhiều thập niên.

Thay vì thiết kế một khung thân hoàn toàn mới, Mỹ lựa chọn nền tảng tiêm kích hạm F/A-18F Super Hornet và tích hợp lên đó một hệ thống tác chiến điện tử chuyên dụng.

Máy bay Growler thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 8/2006, chiếc sản xuất đầu tiên được bàn giao năm 2008 và đạt khả năng tác chiến ban đầu vào năm 2009.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở những thiết bị bên trong và các pod mang bên ngoài.

Máy bay tác chiến điện tử Growler được trang bị hệ thống thu nhận tín hiệu ALQ-218, hệ thống đối phó thông tin liên lạc ALQ-227 cùng các pod gây nhiễu chiến thuật ALQ-99.

Những thiết bị này cho phép máy bay phát hiện, phân tích và gây nhiễu các nguồn phát xạ điện từ, đặc biệt là radar và thông tin liên lạc.

Nói đơn giản, nếu một tiêm kích thông thường chủ yếu tìm mục tiêu để tấn công, Growler còn tìm kiếm chính những tín hiệu giúp đối phương nhìn thấy và điều khiển lực lượng của họ.

Đây cũng là lý do Mỹ không đơn giản biến một chiếc tiêm kích thông thường thành máy bay gây nhiễu.

Tác chiến điện tử đòi hỏi hệ thống thu nhận, phân tích và phát tín hiệu gây nhiễu chuyên dụng, đồng thời cần một kíp chiến đấu có khả năng xử lý lượng lớn dữ liệu điện từ.

EA-18G Growler vì vậy được thiết kế như một máy bay tác chiến điện tử chuyên dụng, nhưng vẫn giữ nhiều đặc tính của nền tảng F/A-18F, bao gồm khả năng hoạt động từ tàu sân bay và thực hiện các nhiệm vụ đa dạng.

Trong một chiến dịch đường không, Growler có thể hoạt động cùng các máy bay chiến đấu khác để gây nhiễu hoặc chế áp hệ thống phòng không đối phương.

Nhiệm vụ không nhất thiết là "tiêu diệt" radar ngay lập tức, mà có thể khiến radar gặp khó khăn trong việc phát hiện, theo dõi hoặc duy trì thông tin về mục tiêu.

Hải quân Mỹ xác định Growler có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ từ tác chiến điện tử đến chế áp hệ thống phòng không đối phương.

Vì vậy, sự khác biệt giữa máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler và tiêm kích hạm F/A-18F Super Hornet không nằm đơn thuần ở hình dáng bên ngoài.

Hai loại máy bay có chung nền tảng, nhưng Growler được tối ưu hóa cho cuộc chiến trong phổ điện từ. Nó có thể thu thập thông tin về mối đe dọa, gây nhiễu và hỗ trợ những máy bay khác tiếp cận khu vực được bảo vệ bởi hệ thống phòng không.

Đó cũng chính là giá trị của Growler trong không đoàn tàu sân bay. Khi các tiêm kích làm nhiệm vụ tấn công, một chiếc máy bay tác chiến điện tử có thể đứng phía sau hoặc hoạt động cùng đội hình, tìm cách làm suy giảm "con mắt và đôi tai" điện tử của đối phương.

Trong chiến tranh hiện đại, đôi khi muốn xuyên qua một mạng lưới phòng không không nhất thiết phải bắt đầu bằng một quả tên lửa. Có thể phải bắt đầu bằng việc khiến đối phương không còn nhìn thấy bạn.